یک قاضی فدرال در آمریکا مجموعه‌ای از سیاست‌های مهاجرتی دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، را که شهروندان ۳۹ کشور را هدف قرار داده بود، غیرقانونی اعلام کرد؛ سیاست‌هایی که به موجب آنها رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی، مجوز کار، گرین‌کارت و تابعیت هزاران مهاجر عملاً متوقف شده بود.

جان مک‌کانل، قاضی ارشد دادگاه فدرال در شهر پراویدنس ایالت رود آیلند، روز جمعه ۵ ژوئن (۱۵ خرداد) به وقت محلی حکم داد که اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا (USCIS) با اتخاذ این سیاست‌ها از حدود اختیارات قانونی خود فراتر رفته است.

اداره خدمات شهروندی و مهاجرت که زیرمجموعه وزارت امنیت داخلی آمریکا به شمار می‌رود، از ماه نوامبر مجموعه‌ای از محدودیت‌ها را علیه متقاضیان مهاجرت از ۳۹ کشور آفریقایی، آسیایی، خاورمیانه‌ای و آمریکای لاتین به اجرا گذاشته بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این حکم در پی شکایتی صادر شد که در ماه مارس از سوی ائتلافی از سازمان‌های خدمات مهاجرتی و اتحادیه‌های کارگری علیه دولت مطرح شده بود. شاکیان استدلال کرده بودند که دولت ترامپ با متوقف کردن روند بررسی پرونده‌های مهاجرتی، عملاً نظام قانونی مهاجرت آمریکا را دور زده و افرادی را که از مسیرهای رسمی و قانونی اقدام کرده‌اند، در وضعیت نامشخص قرار داده است.

بلاتکلیفی هزاران متقاضی

دولت ترامپ این محدودیت‌ها را با استناد به ملاحظات امنیتی و ضرورت بررسی دقیق‌تر متقاضیان توجیه کرده است. این سیاست‌ها عمدتاً شامل کشورهایی می‌شد که پیش‌تر نیز به‌طور کامل یا بخشاً مشمول ممنوعیت‌های سفر دولت ترامپ بودند. از جمله این کشورها می‌توان به ایران، افغانستان، یمن، سودان، سومالی، لیبی، هائیتی، اریتره، میانمار، چاد و جمهوری کنگو اشاره کرد. در مراحل بعدی، کشورهای دیگری نیز به این فهرست افزوده شدند.

مک‌کانل در رأی خود نوشته است که این سیاست‌ها «زندگی تعداد بی‌شماری از مهاجران ساکن آمریکا را در یک برزخ حقوقی نامحدود قرار داده است». او تأکید کرده است که این افراد هیچ تخلفی مرتکب نشده‌اند و تنها به دلیل محل تولد یا تابعیت خود از دریافت پاسخ برای درخواست‌هایشان محروم مانده‌اند.

به نوشته این قاضی فدرال، متقاضیان همه مراحل قانونی مقرر از سوی کنگره و مقررات اداره مهاجرت را طی کرده‌اند، اما ماه‌ها در انتظار تصمیمی مانده‌اند که این اداره از صدور آن خودداری کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این قاضی آمریکایی همچنین تصریح می‌کند که اداره مهاجرت نه تنها قوانین اداری حاکم بر عملکرد خود را رعایت نکرده، بلکه قوانین مهاجرتی‌ای را نیز نقض کرده که اجرای آنها بر عهده همین نهاد گذاشته شده است. او در بخشی از رأی خود تأکید کرده است که حاکمیت قانون باید برای همه به یکسان اجرا شود.

نبرد قضایی بر سر سیاست مهاجرتی ترامپ

این رأی در شرایطی صادر شده که سنا در همان روز طرحی را برای تأمین مالی سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی دولت ترامپ تصویب کرد؛ موضوعی که نشانگر ادامه کشمکش سیاسی و حقوقی بر سر سیاست مهاجرت در آمریکا است. مقابله با مهاجرت، به‌ویژه مهاجرت غیرقانونی، از محورهای اصلی برنامه سیاسی ترامپ بوده و او بارها وعده اخراج گسترده مهاجران فاقد مدارک قانونی را مطرح کرده است.

سازمان "ائتلاف مهاجرت نیویورک" از حکم دادگاه استقبال کرده است. مراد عواضه، رئیس این نهاد، در بیانیه‌ای اعلام کرده است که هر فردی که در جست‌وجوی امنیت، ثبات و فرصت است، باید امکان برخورداری از روندی عادلانه و قانونی را داشته باشد. او دولت ترامپ را متهم کرده است که با محروم کردن هزاران مهاجر از دسترسی به روند رسیدگی صرفاً بر اساس کشور مبدأ آنها، قانون را نقض کرده است.

این رأی تازه‌ترین نمونه از سلسله احکام قضایی علیه برخی سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ به شمار می‌رود؛ احکامی که بار دیگر نقش دادگاه‌های فدرال را در نظارت بر اختیارات دولت و تفسیر قوانین مهاجرتی آمریکا در کانون توجه قرار داده‌اند.