ارتش ترکیه در شمال سوریه وارد نبردهای سنگینی علیه گروههای شورشی اسلامگرا شده است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه پیش از این از آغاز عملیاتی در سوریه خبر داده بود.
عکس: picture alliance/dpa/abaca/C. Genco
تبلیغات
شاهدان عینی و فعالان سوری میگویند، گروه ائتلافی هیئت تحریر الشام، متشکل از گروههای افراطی اسلامگرای نزدیک به شبکه القاعده به واحدهای ترکیه که مشغول تخریب بخشی از دیوار مرزی بین ترکیه و استان ادلب سوریه بودند حمله کرده است. سربازان ترکیه نیز به این آتش با شلیک توپخانه پاسخ دادند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر سوریه نیز از "تبادل آتش سنگین" در مرز سخن گفته است. این تبادل آتش از جمله در نزدیکی شهرک کفرلوسین، در مرز بین سوریه و ترکیه در حومه شمالی ادلب رخ داده است. طرف شورشی میگوید، از جمله به نزدیکی یک اردوگاه آوارگان نیز شلیک شده است. هنوز گزارشی از تعداد قربانیان به دست نرسیده است.
بنا بر ارزیابی این سازمان حقوق بشری که اطلاعات خود را از درون سوریه میگیرد این تبادل آتش هنوز به معنای آغاز عملیاتی نیست که رجب طیب اردوغان آن را اخیرا اعلام کرده است. رئیسجمهور ترکیه شنبه ۷ اکتبر (۱۵ مهر) از آغاز عملیاتی علیه هیئت تحریر الشام خبر داد که قرار است امنیت را به استان ادلب باز آورد و مانع از ایجاد "دالان ترور" در مرز ترکیه شود.
به گفته اردوغان، این عملیات را ارتش آزاد سوریه که متشکل از مخالفان بشار اسد، رئیسجمهور سوریه است هدایت میکند. ظاهرا با روسیه در مورد این عملیات هماهنگیهای لازم انجام گرفته است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در دیدار هفته پیش خود از آنکارا بر قصد خود مبنی بر استقرار آتشبس در ادلب تأکید کرده بود.
"منطقه کاهش تنش" شامل گروههای جهادگرا نمیشود
هفتههاست که شایعاتی درباره عملیاتی قریبالوقوع در ادلب به گوش میرسد. این استان واقع در شمال غربی سوریه در مرز با ترکیه قرار دارد و یکی از بزرگترین مراکز فعالیت شورشیانی که علیه اسد میجنگند محسوب میشود.
ارتش آزاد سوریه به یمن حمایتهای تسلیحاتی ترکیه از شورشیان مخالف اسد از مدتها پیش این منطقه را تحت کنترل خود در آورد. اما رفته رفته و با قدرت گرفتن گروههای اسلامگرا شورشیان ارتش آزاد نفوذ خود بر این منطقه را از دست دادند. در ماه اوت گروه شورشی احرار الشام که طرفدار ترکیه است نیز از این منطقه متواری شد.
از آن زمان مناطق وسیعی از ادلب تحت کنترل هیئت تحریر الشام قرار گرفته که ائتلافی است که عمدتا از جبهه فتح الشام تشکیل شده؛ یعنی همان جبهه نصرت، شاخه پیشین القاعده در سوریه.
چندی پیش کشورهای منطقه در مورد ایجاد "منطقه کاهش تنش" در ادلب توافق کردند که قرار است در آن میان شورشیان و گروهای دولتی آتشبس برقرار باشد. اما گروههای جهادگرا شامل این توافق نمیشوند.
رد پای داعش در ویرانههای رقه
ماههاست که رزمندگان کرد و عرب با کمک آمریکا برای بازپسگیری رقه در شمال سوریه از دست نیروهای داعش میجنگند. جنگ دشوار است و ویرانههای وسیع منطقه نیز موفقیت سریع را مشکل ساخته است.
عکس: picture-alliance/AP Photo/H. Malla
حمله از هوا
شورشیان سوری از جانب آمریکا حمایت میشوند. نیروی هوایی آمریکا دائما حملاتی علیه مواضع داعش انجام میدهد. با این همه آزادسازی شهر به دشواری به پیش میرود. ویرانههای گسترده در شهر مجال پیشرویهای سریع را ربوده است.
عکس: Reuters/Z. Bensemra
حضور زنان رزمنده
دو زن رزمنده از واحدهای دفاعی کرد، تروریستهای داعش را هدف گرفتهاند. آنها با نوع پوشش خود که در آن نه از روسری خبری هست و نه از حجاب اسلامی، مخالفتشان با جهانبینی بنیادگرایانه شبهنظامیان داعش را که در همه جای رقه سایه افکنده نشان میدهند.
عکس: picture-alliance/dpa/M. Umnaber
"جهاد در راه خدا"
اینجا دفتر نیروهای پا به فرارگذاشته داعش است. تصویر بزرگ نصبشده بر دیوار نشان از جهانبینی آنها دارد. در تصویری که به عربی "گفت رسول خدا" نوشته شده مردی دیده میشود که در حال دعاست. نیروهای داعش در نهایت خشونت در رقه و دیگر شهرهای تحت کنترل خود قرائت به شدت افراطی خود از اسلام را به زور برقرار کردهاند.
عکس: Getty Images/D.Souleiman
"نیست خدایی جز خدای یکتا"
در حاشیهها و حومه شهر هم میتوان سمبلهای سیادت بدون چون و چرای تروریستهای "دولت اسلامی" را دید مثل این تابلو بر حاشیه خیابان که بر آن "نیست خدایی جز خدای یکتا" یا "لا الله الا الله" نوشته شده است. اوایل ژوئن اما نیروهای داعش مجبور شدند از حومه رقه عقب رفته و مواضع خود را ترک کنند. از آنها تنها شعارهایشان به جا مانده است.
عکس: Getty Images/D.Souleiman
فرار از چنگ افراطگرایان
تروریستها با تسلط مستبدانه مردمان بیشماری را از خود بیزار ساختهاند. بسیاری از ساکنان رقه به اردوگاهها فرار کرده و در آنجا پناه جستهاند. بخشی از ساکنان شهر یا نتوانسته و یا نخواستهاند فرار کنند. آنها بین نفرات داعش و واحدهای ائتلاف نیروهای دمکراتیک سوریه گرفتار شدهاند.
عکس: DW/A. Alojayli
جنگ خانه به خانه
جنگ علیه تروریستهای داعش با این که موفقیت به همراه داشته بهسختی پیش میرود. در مرکز رقه جنگاوران ائتلاف آزادیبخش باید خانه به خانه بجنگند. در اینجا جنگاوری را میبینیم که از راه حفرهای در دیوار سعی دارد به طرف دیگر این خانه راه یابد.
عکس: picture-alliance/dpa/M. Umnaber
بقایای رقه
شهر در ابعادی وسیع ویران شده است. حملات هوایی نیروهای آمریکایی نیز در ویرانگری دست کمی از داعش نداشته است. نیروهای "دولت اسلامی" به هنگام عقبنشینی عامدانه هر آنچه که میتوانستند سالم باقی بگذارند را نیز خراب کردند. داعش میخواهد از این طریق گذشته را نیز ویران کند.
عکس: Reuters/Z. Bensemra
جنگ خیابانی
نبرد در برخی جاها خانه به خانه و اخیرا نیز منطقه به منطقه پیش میرود. در این تصویر رزمندگان کرد در حال پیشرویاند تا چند متری دیگر از شهر را تحت کنترل خود در آورند. از حالت چهره و صورت آنها هم میتوان فهمید در چه وضعیت خطرناکی قرار دارند.
عکس: Reuters/G. Tomasevic
بهای آزادی
رزمندگان بهای جنگ را با جان خود میپردازند. یکی از اعضای ائتلاف نیروهای دمکراتیک سوریه هدف شلیک شبهنظامیان داعش قرار گرفته است. در همین حین نیروهای عرب و کرد نفرات داعش را تا ۶۰ درصد از مناطق تحت کنترل آنها عقب راندهاند.
عکس: picture-alliance/dpa/M. Umnaber
در زیر آوارها
ویرانگری حملات هوایی با حملات زمینی قابل مقایسه نیست. بمبها خانهها را با خاک یکسان میکنند. در زیر آوارها گاهی میتوان بازماندگان غیر نظامی را یافت. گاهی هم نیروهای داعش در آنجا گیر افتادهاند که باعث میشود کار تجسس دوبرابر خطرناک شود.
عکس: picture-alliance/dpa/M. Umnaber
"احضار ارواح"
یکی از جنگاوران ائتلاف دمکراتیک سوریه سیمایی شبیه به چهرههای مرسوم تروریستهای داعش را بر روی بطری آب نقاشی کرده است. معلوم نیست هدف او چه بوده. شاید میخواسته با این تصویر "ارواح شبهنظامیان داعش را دور نگه دارد." شاید هم میخواسته تنها هدفی بسازد تا تکتیراندازان با شلیک به آن مهارت تیراندازی خود را بالا ببرند.