نقش چین در اقتصاد جهان
۱۳۸۶ اردیبهشت ۳, دوشنبه![](https://static.dw.com/image/2365762_800.webp)
اگر تحلیل سازمان تجارت جهانی دقیق باشد، آلمان به زودی عنوان «قهرمان صادرات جهان» را از دست خواهد داد. در سال ۲۰۰۸ چین می تواند صاحب این نقش شود. در همین حال، سازمان تجارت جهانی شکایتی را از آمریکا در دست دارد که در آن چین به کپی کردن مارک ها و طرح ها و ایجاد موانع غیرقابل قبول تجاری متهم شده است.
بو جیلای وزیر بازرگانی چین، اما مساله را به گونه دیگری می بیند. وی می گوید: «چین، از سال ها پیش، روی مساله کپی مارک ها کار می کند و با آمریکا مشغول تبادل نظر است. ما امیدواریم که از طریق این تبادل نظر، به راه حل مناسب و تفاهم برسیم. من شکایت به سازمان تجارت جهانی را ضروری نمی بینم.»
جمهوری خلق چین، پنج سال پیش هنگام ورود به سازمان تجارت جهانی به حفاظت از حق خلاقیت و رفع موانع داد و ستد با جهان غرب متعهد شد. اما واقعیت آن است که تاکنون مساله کپی برداری از مارک ها و کالاها حل نشده و بسیاری از شرکت های خارجی از روندی گزارش می دهند که به زیان آن ها است. واقعیت دیگر نیز آن است که سازمان تجارت جهانی برخی از فرصت ها را از دست داده است.
میشایل گایگر نماینده سازمان تجارت جهانی در این زمینه خاطرنشان میسازد: «به عنوان نمونه، صنایع اتومبیل سازی پول را مستقیما به شرکت های خود منتقل می کنند. به همین نسبت، ارتباط بهتر با معاملات بانکی برای این شرکت ها فراهم است. این را دولت هدایت می کند، اما با قواعد سازمان تجارت جهانی انطباق ندارد. این سازمان، در پایان سال ۲۰۰۵ از چینی ها خواست که موضع خود را در این زمینه اعلام کنند. این امر تا امروز تحقق نیافته است. از سوی دیگر باید در نظر گرفت که سازمان تجارت جهانی مهلت معینی برای این اعلام موضع تعیین نکرده بود.»
در حالی که ورود به سازمان تجارت جهانی ترس از نفوذ زیاد خارجی را در کارشناسان چینی بر می انگیخت، آن ها، برای بانک جهانی نقش یک دوست یاری رسان را قائل بودند. بانک جهانی از سال ۱۹۸۱ تا به امروز جمعا ۴۰ میلیارد دلار اعتبار در اختیار حدود ۳۰۰ پروژه چینی قرار داده است. این طرح ها عمدتا در زمینه حمل و نقل، توسعه شهری، انرژی و حفظ محیط زیست به مرحله اجرا در آمده است.
در نتیجه اجرای این طرح ها، با این که جمعیت چین در دو دهه گذشته ۱۲۵ میلیون نفر بیشتر شده، تعداد افرادی که با روزی کمتر از یک دلار زندگی می کنند، به ۱۷۰ میلیون نفر کاهش یافته است.
با این همه، برت هوفمان نماینده بانک جهانی در پکن راضی نیست و می گوید: «براساس قواعد بانک جهانی، چین یک کشور در حال توسعه است. درآمد سرانه اکنون به ۱۷۰۰ دلار رسیده و این یعنی که چین همچنان یک کشور در حال توسعه است. مسلما بازدید از شانگهای و بایجینگ سوء تفاهم پیش می آورد که چینی ها ثروتمند هستند. اما ۸۰۰ میلیون انسان در مناطق دورتر، هنوز درگیر فقر نسبی هستند.»
پاول ولفویتس رئیس بانک جهانی پائیز سال گذشته دولت چین را به خاطر سیاست پرداخت اعتبارش به شدت مورد انتقاد قرار داد. از دید وی، بانک های چینی در پرداخت اعتبار، به ویژه در آفریقا، وضعیت حقوق بشر را در نظر نمی گیرند.