1. پرش به گزارش
  2. پرش به منوی اصلی
  3. پرش به دیگر صفحات دویچه وله
تئاترایران

نمک اصفهان و استاد تک‌مضراب

۱۳۹۹ آذر ۲۴, دوشنبه

۲۴ آذر ۱۳۸۷: ۱۲ سال پیش در چنین روزی رضا ارحام صدر در اصفهان درگذشت: «مردم را می‌خندانم تا احساس آینه بودن و آینه شدن خودشان را به خودشان نشان دهم».

رضا ارحام صدر
رضا ارحام صدرعکس: irna.ir

رضا ارحام صدر در سال ۱۳۰۲ در اصفهان زاده شد. پدرش فراش کالج انگلیسی‌ها بود: «پدر من می‌آید کالج انگلیسی‌ها مستخدم می‌شود: این نامه را ببر تو آن اتاق، این نامه را ببر پست و اینطور در کالج استخدام می‌شود».

دبستان و دبیرستان را تا کلاس نهم در اصفهان گذراند و در کالج انگلیسی "ادب" شاخه فنی را برگزید، یک سال و نیم در دانشکده نفت آبادان درس خواند ولی به مالاریا دچار شد و به اصفهان بازگشت.

او پس از بهبودی توانست به درس ادامه دهد: «صبح می‌رفتم مدرسه تا ساعت ۱۰، بعد می‌رفتم پشت میز کار، سر ساعت دو باز می‌رفتم سر کلاس و ساعت چهار باز می‌رفتم پشت میز در "باربری پرواز". تا ساعت ده یازده شب کار می‌کردم".

۲۲ ساله بود که دیپلم بازرگانی و ادبی گرفت و چهار سال پس از آن از دانشگاه اصفهان در رشته‌های فلسفه و علوم تربیتی فارغ‌التحصیل شد.

۲۴ ساله بود که در "شرکت سهامی بیمه ایران" استخدام شد و ۳۵ سال در آنجا کار کرد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

او از کودکی شیفته تئاتر بود: «نمایش را من می‌نوشتم و با برادرم و بقیه تمرین می‌کردیم. در ایوان خانه، چادرنماز مادرهای‌مان را سرهم گره می‌زدیم، و آن جلو پرده می‌گذاشتیم، ورودی هم ده شاهی بود. اهل محل من را با شیطان یکی می‌دانستند، چون شنیده بودند تئاتر بازی می‌کنم».

او در ۱۷۶ نمایشنامه در تئاترهای سپاهان، اصفهان و سپس گروه "ارحام صدر" نقش آفرید: «وارد سینما شدم، ۲۰ فیلم هم بازی کردم، اولین فیلم من "شب‌نشینی در جهنم" را از تئاتر مایه گرفتم اما ارضا نشدم، مصنوعی کار کردم، پس برگشتم به تئاتر».

تک‌مضرابها و حاضرجوابی‌های همشهریانش را می‌گرفت، از روال نمایشنامه خارج می‌شد و با مزه‌پرانی‌های بجا مردم را می‌خنداند.

گاه حتا برای نکته‌گویی تماشاچیان را هم خطاب می‌کرد و کاری به روند نمایشنامه نداشت: «کارم بدیهه‌سازی بود. حاشیه می‌رفتم. همکارم مایه را به دستم می‌داد و من پاسخ آماده‌ای می‌دادم».

در یک نمایشنامه جدی که نقش پادشاه را داشت به فرمانده‌اش دستور داد که برود و فورا سرزمینی را تصرف کند. یک تماشاچی صدای مسخره‌ای از خود درآورد و پادشاه گفت: «فرمانده، اول این مردکه را از سالن بینداز بیرون بعد برو تصرف کن».

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با بروز انقلاب ۵۷ ممنوع‌التصویر شد و پس از جنگ ایران و عراق به اروپا و آمریکا رفت: «حدود ۵۰ سال از عمرم را به تئاتر اختصاص دادم. ۴۵ سال در ایران و ۵ سال در خارج از کشور».

رضا ارحام صدر در ۸۵ سالگی در زادگاهش درگذشت.

پرش از قسمت گزارش روز

گزارش روز

پرش از قسمت تازه‌ترین گزارش‌های دویچه وله

تازه‌ترین گزارش‌های دویچه وله