وال استریت: ایران تولید موشکهای بالستیک را از سرگرفته است
۱۴۰۵ شهریور ۱۹, پنجشنبه
روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی با استناد به "منابع آگاه" میگوید علیرغم حملات سنگین آمریکا و اسرائیل به سایتهای موشکی و تأسیسات صنعتی ایران در هر دو جنگ اخیر، تهران دوباره مشغول مونتاژ موشکهایی با سوخت مایع و سوخت جامد است.
بنا بر این گزارش، دادههای اطلاعاتی نشاندهنده فعالیت در چندین سایت زیرزمینی از جمله تأسیسات موشکی خجیر در جنوب شرقی ایران است. مقامها میگویند ایران همچنین در حال تلاش برای ساخت نقاط مونتاژ زیرزمینی جدید است تا از حملات مجدد در امان بماند.
تاکنون، ایران عمدتاً موشکهای جدید را از قطعات موجود و در مقادیر محدودتری نسبت به قبل از جنگ، مونتاژ میکند. آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ به تعدادی از تأسیسات صنعتی مورد نیاز برای تولید قطعات موشکی و خود موشکها آسیب زدند و محاصره دریایی جاری هم واردات قطعات و مواد اولیه برای سوخت جامد را پیچیده کرده است.
دشواری نابودی کامل برنامه موشکی
ازسرگیری تولید در سایتهای موشکی ایران، دشواری برچیدن کامل برنامه موشکی این کشور را نشان میدهد؛ هدفی که آمریکا و اسرائیل جنگ خود را در ۲۸ فوریه (۸ اسفند) بر اساس آن آغاز کردند. این موضوع همچنین توانایی ایران برای ادامه جنگ فرسایشی را افزایش میدهد؛ جنگی که در آن ذخایر موشکی ایران در مقابل ذخایر رو به کاهش رهگیرهای موشکی آمریکا و خلیج فارس قرار میگیرد.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
تال اینبار، تحلیلگر ارشد اسرائیلی "ائتلاف حمایت از دفاع موشکی" در آمریکا، به وال استریت ژورنال گفته است: «وقتی بمبارانی علیه تأسیسات وجود ندارد، میتوانید زیرساختهای آسیبدیده را جایگزین کنید و میتوانید قطعات جدید را از کشورهای دیگر خریداری کرده و در تأسیسات ذخیره کنید. باید بسیار سادهلوح بود که فکر کنید ایران تواناییهای تولید موشکی خود را بازسازی نمیکند.»
دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست وال استریت ژورنال برای اظهارنظر در باره فعالیتهای تولیدی موشکی در ایران پاسخ نداده است.
بیشتر بخوانید: فایننشال تایمز: کمک پنهانی روسیه به برنامه موشکی ایران
یک مقام کاخ سفید هم در برابر پرسشی مشابه، بهطور صریح پاسخی نداده ولی گفته است تأسیسات هستهای ایران نابود شده و نیروهای نظامی آن به شدت تضعیف شدهاند. این مقام افزود: «ایران اکنون ضعیفتر از هر زمان دیگری است و رئیسجمهور ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.»
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون نیز با بیان این که "تا ۹۰ درصد از پهپادها، موشکهای بالستیک و پایگاه صنعتی دریایی ایران" نابود شده، افزود توانایی ایران برای پرتاب موشک و پهپاد هم "بهطور قابلتوجهی تضعیف" شده است.
بازسازی در دوران آرامش
آمریکا و اسرائیل در اوایل جنگ با هزاران حمله به سایتهای تولید، تأسیسات ذخیرهسازی، موشکها و پرتابگرها، برنامه موشکی ایران را به شدت تضعیف کردند. اما ایران از دوره آرامش تابستان برای بازسازی تواناییهای نظامی خود استفاده کرده است؛ با این باور که آتشبس به احتمال زیاد پایدار نخواهد ماند.
یک مقام آمریکایی به وال استریت ژورنال گفته است ایران احتمالاً پس از امضای یک توافق مقدماتی با ترامپ در اواسط ژوئن برای باز کردن تنگه هرمز و آغاز مذاکرات برای پایان دادن به جنگ، تولید با نرخ پایین را از سر گرفته است. به گفته این مقام، اعتقاد بر این بود که ایران توانایی مونتاژ حداقل چند صد موشک از قطعات موجود را دارد.
بیشتر بخوانید:"ایران بهسرعت در حال بازسازی زیرساختهای نظامی خود است"
ایران در طول جنگ ذخایر موشکهای آماده خود را کاهش داد که منجر به کاهش حجم حملاتش شد، اما همچنان ظرفیت زیادی دارد. اینبار برآورد میکند که ایران همچنان هزاران موشک بالستیک در زرادخانه خود دارد.
با این همه، ایران همچنان به پرتاب موشک به پایگاههای آمریکا در خاورمیانه ادامه میدهد و تنوع زرادخانه خود را به نمایش میگذارد. برخی موشکهای مورد استفاده مانند موشک خیبرشکن، به نوشته وال استریت ژورنال، متحرک، دقیق و نسبتاً ارزان برای تولید ارزیابی میشوند.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که تا اوایل ژوئن، جادهها تعمیر شده و ورودی تونلها در یک پایگاه موشکی در شمال کرمانشاه در غرب ایران بازگشایی شدهاند.
بیشتر بخوانید: گزارش سیانان از بازگشایی پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران
در روز چهارشنبه، ایران یک حمله سنگین را به یک پایگاه هوایی در اردن که نیروهای آمریکایی در آن مستقر هستند، انجام داد. ویدیوها نشان دادند که پرتابهها دارای کلاهکهای خوشهای بودهاند؛ نوعی موشک که در اوایل جنگ بهطور مکرر علیه اسرائیل برای به چالش کشیدن سیستمهای پدافند هوایی شلیک شده بود.
مقامهای عرب و اسرائیلی خود را برای ادامه درگیریها و امکان تشدید از سوی ایران همزمان با تشدید فشار اقتصادی آمریکا آماده میکنند. ایران در روزهای اخیر سری حملاتی به ناوهای جنگی آمریکا انجام داده، این موشکها به هدف نزدیک شدهاند ولی به گفته مقمهای آمریکایی هیچکدام اصابت نکردهاند.
چالشهای تولید موشک در ایران
مقامهای عرب به وال استریت ژورنال گفتهاند که جبران آسیب به تأسیسات شیمیایی مورد نیاز برای ساخت پیشرانهای مایع و میکسرهای صنعتی برای تولید سوخت جامد از جمله چالشهای ایران در بازگشت به تولید تمامعیار موشکی است.
ایران که فاقد نیروی هوایی مدرن است، برنامه موشکی خود را در دهه ۱۹۸۰ در طول جنگ با عراق ایجاد کرد و بهطور فزایندهای برای بازدارندگی به این سلاحها متکی شده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
وال استریت در پایان گزارش خود مینویسد تهران توانایی خود برای بازسازی برنامه موشکیاش را پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ نشان داد. اگرچه اسرائیل برنامه موشکی را هدف حملات خود قرار داد، ایران توانست ذخایر خود را سریعتر از انتظار بازسازی کند؛ موضوعی که منجر شد اسرائیل قبل از پایان سال هشدار دهد که ممکن است حملات بیشتری علیه ایران لازم باشد. حملاتی که در ابتدای سال شروع شدند و ۳۹ روز ادامه یافتند در چارچوب همین ارزیابی بود، هر چند که این بار هم به نوشته وال استریت ژورنال هدف کاملا تامین نشده است.
نیکول گراجوسکی، متخصص استراتژی ایران در مؤسسه علوم سیاسی پاریس در همین رابطه به روزنامه یادشده گفته است: «شما میتوانید سعی کنید تأسیسات را نابود کنید، میتوانید سعی کنید خود موشکها را نابود کنید، اما این برنامه در واقع ظرفیت بازسازی سریعتری نسبت به برنامه هستهای دارد و بسیار پراکنده است. دلیل اینکه ایران چنین زیرساخت موشکی پیچیدهای ایجاد کرد، همین نگرانی بود.»
تشدید تنش در منطقه؟
تشدید دوباره فعالیتهای ایران در زمینه ساخت موشک آن گونه که در گزارش وال استریت آمده است و همزمانی آن با تاکید مدیرکل آژانس انرژی اتمی بر وجود عملیات ساخت و ساز در سایت هستهای کوه کلنگ میتواند از نظر تحلیلگران فشار سیاسی و دیپلماتیک و تحریمی را علیه ایران تشدید کند و فراتر از آن، محملهای تازهای برای شروع عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل فراهم کند. ارجاع دوباره پرونده هستهای ایران از سوی شورای حکام آژانس به شورای امنیت سازمان ملل نیز اهرم فشار بیشتری بر جمهوری اسلامی است.
در این شرایط پیام محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر این که مصوبه شورای حکام میتواند "زمینه خروج کشورها از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای باشد" و نیز پیام تازه ویدئویی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل مبنی بر این که "ایران بار دیگر تلاش میکند تا به سلاحهای هستهای دست یابد، ولی این اتفاق نخواهد افتاد" میتوانند شرایط در منطقه را به سوی تنشآلودشدن بیشتر سوق دهند.