سفارت ایران در پکن با انتشار بیانیهای از اعلام آمادگی چین برای میانجیگری میان تهران و ریاض استقبال کرد. پیشنهاد چین یک هفته پیش مطرح شده و عربستان به آن روی خوش نشان نداده است.
وانگ ئی، وزیر خارجه چین که آمادگی کشورش برای میانجیگیری میان ایران و عربستان را اعلام کرده استعکس: picture alliance/dpa/F. Gambarini
تبلیغات
دفتر نمایندگی دیپلماتیک جمهوری اسلامی در پکن در بیانیهای که روز جمعه (۲۰ اسفند/ ۱۰ مارس) منتشر شد اعلام کرد که ایران از ایفای نقش سازنده جمهوری خلق چین در منطقه استقبال میکند و حسن نیت این کشور برای میانجیگری میان تهران و ریاض را ارج میگذارد.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، در این بیانیه آمده است: «ایران با درک شرایط خطیر منطقه و ضرورت نیاز همه کشورها به ثبات و امنیت، همواره در راستای کاهش تنش با همسایگان گام برداشته و از اینکه هنوز برخی کشورهای مسلمان منطقه به درک چنین ضرورتی برسند، ناامید نشده است.»
در بخش دیگری از این بیانیه تاکید شده که در شرایط کنونی جهان، ثبات و امنیت کشورها به هم تنیده و وابسته است و هیچ کشوری به تنهایی نمیتواند در مناطق بحرانی "با اعمال سیاستهای یکجانبه و گاه مخرب" ایفای نقش کند.
وانگ ئی، وزیر خارجه چین چهارشنبه گذشته (۱۲ اسفند) در یک نشست خبری که در حاشیه اجلاس سالانه کنگره ملی خلق در شهر پکن برگزار شد ابراز امیدواری کرد که مشکلات پیش روی ایران و عربستان به شکل دوستانه حل شود.
او ایران و عربستان را دوستان خوب چین خواند و اعلام آمادگی کرد که پکن در صورت نیاز نقش خود را برای رفع کدورتها ایفا کند. مطابق گزارشها ظاهرا سفیر عربستان در پکن از این پیشنهاد چندان نکرده است.
سفارت ایران در چین در بیانیه خود تاکید کرده: «جمهوری اسلامی ایران بر خلاف رژیم سعودی به تمامی تلاشهای سازنده خوشامد گفته و در آخرین مورد از پیشنهاد امیر کویت برای برقراری گفتوگو و مفاهمه در منطقه استقبال کرده است که در راستای همین سیاست از ایفای نقش سازنده جمهوری خلق چین در منطقه نیز استقبال میکند.»
حمله به سفارتخانه عربستان سعودی در تهران، دی ماه ۹۴عکس: Reuters/M. Ghasemi
بیش از یک سال پیش عدهای به بهانه اعتراض به اعدام شیخ نمر، یک روحانی شیعه در عربستان به سفارت و کنسولگری این کشور در تهران و مشهد حمله کردند و خرابیهایی زیادی به بار آوردند.
در میان بازداشتشدگان این حادثه که محاکمه و محکوم شدهاند دستکم ۲۰ بسیجی و تعدادی از طلاب حوزههای علمیه نیز به چشم میخورند. این ماجرا به قطع رابطه عربستان با ایران و تیرهتر شدن روابط پرتنش میان دو کشور منجر شد.
اتهامهای متقابل
سفیر عربستان در پکن به تازگی جمهوری اسلامی را "تعاملناپذیر" خوانده و بار دیگر اتهامهایی نظیر بیثبات کردن منطقه و حمایت از گروههای تروریستی علیه این کشور را تکرار کرده است.
سفارت ایران در پکن نیز در بیانیه خود اتهامهای مشابهی متوجه ریاض کرده است: «عربستان سعودی با اتخاذ و اجرای سیاستهای فرقهگرایانه، دامن زدن به اختلافات قومی و مذهبی و نیز حمایت مادی و معنوی از گروههای تروریستی و تکفیری، منطقه و جهان را بیثبات و ناامن ساخته است.»
به رغم استقبال سفارت ایران در پکن از میانجیگری چین، اصغر سلیمی نماینده سمیرم و عضو کمیسیون شوراهای مجلس شورای اسلامی، کشورهای عمان و کویت را برای میانجیگری میان تهران و ریاض متناسبتر عنوان کرده و تاکید میکند که اولویت با مذاکره مستقیم میان دو کشور است.
ترجیح عمان و کویت به چین
سلیمی بیستم اسفند با بیان این که بهتر است مسائل منطقهای در خود منطقه حل شوند به خبرگزاری خانه ملت گفت: «چین با توجه به رویکرد بلندمدت خود تصمیمگیری میکند و البته ایران هم برای میانجیگری این کشور مشکلی ندارد اما صحبت آنجاست که اگر عربستان نیات پلیدی نداشته باشد ایران میتواند به صورت مستقیم با عربستان وارد مذاکره شود چنانچه در حال حاضر مشغول مذاکره برای از سرگیری اعزام حجاج در سال آینده هستیم.»
با افزایش اختلافها میان ایران و عربستان، اعزام زائران ایرانی مراسم حج به این کشور متوقف شده و مذاکراتی که برای از سرگیری این کار در جریان است هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.
شماری از نمایندگان مجلس، از جمله سلیمی و عزیز اکبریان، رئیس کمیسیون صنایع و معادن، عربستان را متهم میکنند که قصد دارد رابطه دوستانه میان تهران و پکن را خدشهدار و ارتباط خود با این قدرت جهانی و عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل را مستحکم کند.
عربستان سعودی از تامینکنندگان اصلی نفت مورد نیاز چین محسوب میشود و قرار است در سفر ملک سلمان، پادشاه عربستان به پکن که به زودی انجام خواهد شد تعمیق روابط دو جانبه و افزایش همکاریها در مسائل منطقهای در دستور کار مذاکرات دو طرف باشد.
حاشیههای دستگیری "عامل حمله به سفارت عربستان"
منابع رسمی نام او را افشا نکردهاند، اما یک عضو کمیسیون امنیت ملی گفته است "کردمیهن که در سوریه بوده پس از بازگشت در فرودگاه بازداشت شده است". این روحانی تندرو کیست که گفته شده دستور حمله به سفارت را داده است؟
عکس: MEHR
معاون امنیتی انتظامی وزیر کشور اعلام کرده بود که شخصی در آن سوی مرزها "لیدر" افرادی بوده که با کوکتل مولوتف به سفارت حمله کردند. به گفته حسین ذوالفقاری، این شخص دستورات خود برای حمله به سفارت را ظهر روز تعرض از طریق تلگرام داده است. معاون وزیر کشور همچنین گفته بود که آمر تعرض به سفارت دستگیر شده و تحت بازجویی است.
عکس: MEHR
محمد رضا محسی ثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی ایران در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا نام فردی که در آن سوی مرزها نقش "لیدر" را ایفا میکرده است را "حسن کردمیهن" عنوان کرد. او یک روحانی و از سخنرانان بسیار بانفوذ هیاتهای بسیجی و مدیر چند مجموعه فرهنگی اصولگرا بوده است.
عکس: Aghigh.ir
کردمیهن تا چند سال پیش در کرج مشهور بود و سازماندهی "هیاتالرضا" که محفل انصار حزب الله کرج است را برعهده داشت. این خطیب مشهور با حمایت مالی برخی سازمانها و نهادها، فعالیتهای فرهنگی گستردهای دارد. رسانهها مینویسند او در کنار هیاتهای مذهبی، برنامههای متعدد دیگری نیز در دستور کار قرار داده تا جوانان بیشتری را جذب کند.
عکس: Syyedezeynab.ir
حسن کردمیهن، مدیریت سه مجموعه بزرگ فرهنگی ایران به نام "موسسه فرهنگی – دینی نورمعرفت" (کرج)، "موسسه فرهنگی – دینی بهشت" (تهران) و "حوزه علمیه امام محمد باقر" (تهران) را در کارنامه خود دارد که با استفاده از بودجههای عمومی به انجام فعالیتهای تبلیغی میپردازند. او همچنین سخنران هیات "سیده زینب" تهران است.
عکس: Syyedezeynab.ir
خبرگزاری ایلنا مینویسد: «سال ۹۲ وقتی مسئولان ستاد قالیباف در کرج نتوانستند رضایت او را جلب کنند، خودش آستین را بالا زد و برای سردار ستادهای انتخاباتی منظمی راهاندازی کرد؛ ستادهایی که موفقتر و پرشورتر از ستادهای اصلی شهردار تهران بودند.»
عکس: Syyedezeynab.ir
حسین ذوالفقاری، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، گفته است: «این افراد سازماندهی شده آمدند و بیش از ۱۰ سال است که در کرج و تهران و با محورهایی در زمینه امور خیریه و فعالیتهای مذهبی فعالیت دارند. از مسئولان نیز عدهای دانسته و ندانسته از آنها حمایت کردهاند.»
عکس: Syyedezeynab.ir
وبسایت موسسه نور معرفت، شش روز پیش از حمله به سفارت عربستان گزارش دیدار پنج سال پیش حسن کردمیهن و اعضای هیات مدیره این موسسه با آیتالله خامنهای را بازنشر داد که ترکیب حاضران نشان دهنده جایگاه این روحانی در محافل حکومتی است: در این دیدار علاوه بر کردمیهن، نماینده رهبر در استان البرز، رئیس دادگستری و استاندار وقت استان البرز و علیرضا پناهیان، سخنران معروف مراسم مذهبی دفتر رهبری هم حضور داشتند.
عکس: ILNA
به گزارش وبسایت موسسه نور، رهبر جمهوری اسلامی بعد از شنیدن گزارش حسن کردمیهن گفت گزارشهای مکتوب موسسه نور معرفت را "به دقت مطالعه کرده"، "از جریان فعالیتهای این مجموعه آگاه است" و افزود: «فعالیتهای مجموعه شما مانند چشمهای است جوشان که همواره میجوشد، در صورتی که فعالیت نهادها و سیستمهای دولتی مانند زدن چاهی عمیق که با هزینههای گزاف و پر زحمت شاید به نتیجه برسد.»
عکس: Syyedezeynab.ir
حسن کردمیهن پس از حمله به سفارت عربستان سعودی در یک سخنرانی گفته است که "همیشه مطابق منویات آقا حرکت کرده و همیشه حرف آقا را زودتر متوجه میشود". او افزوده است: «انتظار نداریم که آقا در این فضای بینالمللی این کار را تایید کنند ولی تقبیح نکردند.» رهبر جمهوری اسلامی بعدا ضمن انتقاد از حمله به سفارت گفت: «این را بهانه نکنند که جوانان مؤمن را مورد تهاجم قرار دهند.»
عکس: Mehr
تصویری از تمرین مشترک تیم ملی جودو سوریه با باشگاه "علی حیدر" تهران در باشگاه "هیئت کبوتران حرم رضوی" با حضور شیخ حسن کردمیهن به عنوان مربی در تمرینات.
عکس: navaekabootar.ir
حسن کردمیهن در کنار سرتیپ حسین همدانی، فرمانده سابق نیروهای ایرانی در سوریه.
عکس: Kordmihan.ir
حسین ذوالفقاری، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، نیز گفته است که سازماندهی حمله به سفارت عربستان "از سوی فردی در خارج از کشور صورت گرفته" و "شخص بیرونی که لیدری این ماجرا را برعهده داشته به داخل منتقل شده و تحت بازجویی قرار گرفته است". بر اساس این گفته به نظر میرسد حسن کرد میهن که در سوریه بوده در آنجا "بازداشت" و به ایران منتقل شده است.
عکس: afsaran.ir
در ایران نیروهایی که در حمله به سفارتخانهها، کنسرتها و برنامههای سیاسی شرکت دارند "نیروهای خودسر" نامیده میشوند. این حرکات بارها مورد انتقاد جناحهایی در جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است. حسن کردمیهن در سخنان خبرسازش گفته است که "غیرت و شور انقلابی، مورد اقبال آقاست". او افزوده است: «نمیشود که به سر رفتن غیرت اجتماعی یک جوان توهین کرد، پس تربیت نکنید این جوری جوان را.»
عکس: MEHR
در میان معترضان به اعدام شیخ نمر در مشهد، فردی نیز این پلاکارد را به پشتیبانی از "فارس آل شویل"، سرکرده و تئوریسین القاعده که در میان اعدامشدگان بود را بالا برد. پیش از این "عناصر نفوذی" را عامل حمله به سفارت اعلام میکردند. اینک با بازداشت حسن کردمیهن به نظر میرسد برای نخستین بار یک نفر از نیروهای موسوم به "خودسر" بازداشت شده که احتمالا "سرخود" عمل کرده است.
عکس: ISNA
حمله به سفارت و سرکنسولگری عربستان سعودی در تهران و مشهد در پی اعدام شیخ نمر النمر، روحانی شیعه صورت گرفت و منجر به قطع روابط دیپلماتیک دو کشور ایران و عربستان سعودی شد.