بنا به گزارش "تایم" و "واشنگتن پست"، دونالد ترامپ، ریيسجمهوری آمریکا، طی فرمانی انتشار "فهرست مهمانان" خود را ممنوع اعلام کرد. بر اساس این فرمان اسامی بازدیدکنندگان رسمی و مهمانان او ابتدا ۵ سال پس از پایان خدمت ریيسجمهوری، اجازهی انتشار دارد. دلیل این امر "حفظ امنیت ملی" آمریکا و "حفظ حریم شخصی" بازدیدکنندگان رسمی عنوان شده است.
رفت و آمد آزاد ولی مخفی
انتشار "فهرست مهمانان" ریاست جمهوری آمریکا از سال ۲۰۰۹، در زمان خدمت باراک اوباما، ریيسجمهوری وقت، و در پی شکایت گروهی از نهادهای مدنی آمریکا آغاز شد. این لیست که از سوی "سرویس امنیتی" کاخ سفید تهیه و در پایگاهی اینترنتی منتشر میشد، به عنوان منبع اصلی گزارشها و تحقیقات روزنامهنگاران، نهادهای مدنی و حقوق بشری آمریکا مورد استفاده قرار میگرفت. در این فهرست، اسامی کسانی که بهطور رسمی از کاخ سفید دیدار و با اوباما ملاقات میکردند، ثبت میشد.
بیشتر بخوانید: جایزه پولیتزر به خاطر نشر اسناد پاناما و گزارش درباره فعالیتهای ترامپ
نمایندگان مجلس، سناتورها، لابییستها، سفرا و مهمانان دیگر رییسجمهوری، همچنین کارمندان و کارکنان کاخ سفید از جملهی این افراد بودند. "سرویس امنیتی" اوباما تنها در موارد استثنایی، هنگامی که دیدارها خانوادگی و مهمانیها غیر رسمی بود، از انتشار فهرست کسانی که به کاخ سفید رفت و آمد داشتند، خودداری میکرد.
شکایت نهادهای مدنی
بر اساس گزارش "تایم" و "واشنگتن پست" گروهی از نهادهای مدنی، علیه عدم انتشار فهرست یادشده که از آغاز ژانویهی ۲۰۱۷ در پایگاههای اینترنتی در دسترس نیست، شکایت کرده و خواهان شفافیت بیشتر در این زمینه شدهاند. این گروهها نه تنها انتشار لیست کسانی را طلب میکنند که در کاخ سفید به دیدن دونالد ترامپ میروند، بلکه خواهان آن نیز هستند که اسامی بازدیدکنندگان رسمی کلوپ شخصی او در فلوریدا هم به آگاهی همگان برسد. دونالد ترامپ، اغلب در این کلوپ بهسر میبرد و وظایف ریاست جمهوری را در این مرکز انجام میدهد.
هواپیمای رئیسجمهور آمریکا موسوم به "ایر فورس وان" مسلما معروفترین هواپیمای جهان است. اظهارات جنجالی اخیر ترامپ در مورد این هواپیماها بهانهای شد تا نگاهی به تاریخچه ایر فورس وان در صد سال گذشته بیندازیم.
عکس: The Boeing Companyدونالد ترامپ، میلیاردر آمریکایی تا کنون برای سفرهایش از جت شخصی خود (بوئینگ ۷۵۷) استفاده میکرد. او نیز اما از این پس در مقام رئیسجمهور منتخب آمریکا همانند تمام رؤسای جمهور پیشین مهمان "هواپیمای شماره یک نیروی هوایی آمریکا" (Air Force One) از نوع بوئینگ ۷۴۷ خواهد بود؛ هواپیمایی با تجهیزات ارتباطی مجهز، قابلیت سوختگیری در هوا و سیستمهایی برای کنترل جنگ در مواقع حساس.
عکس: picture-alliance/empicsسال گذشته پنتاگون ساخت دو هواپیمای جدید به منظور حمل و نقل رئیسجمهور آمریکا را به شرکت بوئینگ سفارش داد. نیروی هوایی آمریکا به تازگی اعلام کرد که هزینه ساخت هر کدام از این هواپیماها بالغ بر یک میلیارد و ۶۵ میلیون دلار خواهد بود. چین یکی از مشتریان اصلی بوئینگ به شمار میرود. رئیس بوئینگ اخیرا نسبت به رویکرد سیاسی دولت آینده ترامپ نسبت به چین اظهار نگرانی کرده بود.
عکس: picture-alliance/ NurPhoto/E. Continiاین سخنان واکنش سریع ترامپ را در شبکه توئیتر به همراه داشت. او بلافاصله نوشت: «بوئینگ در حال ساخت یک ایر فورس وان ۷۴۷ برای رؤسایجمهور آینده است، اما هزینهها افسارگسیخته شدهاند، بیش از ۴ میلیارد دلار. سفارش را لغو کنید!» پس از آن سهام بوئینگ بلافاصله سقوط کرد. هم مسئولان بوئینگ و هم کاخ سفید رقمی را که ترامپ به عنوان هزینه ساخت عنوان کرده بود، زیر سئوال بردند.
عکس: Twitter/realDonaldTrump"هواپیمای شماره یک نیروی هوایی آمریکا" یا ایر فورس وان در اصل به هر گونه هواپیمایی اطلاق میشود که حامل رئیسجمهور آمریکا باشد. در سال ۱۹۱۰ تئودور روزولت برای مدتی کوتاه سوار بر هواپیمای "پرنده رایت" شد که نخستین سازه موفقیتآمیز سنگین با قابلیت حمل انسان در هوا بود. به این ترتیب روزولت نخستین رئیسجمهور تاریخ آمریکا لقب گرفت که سوار بر هواپیما شد.
عکس: Public domainایر فورس وان تاریخی پرفراز و نشیب دارد. در سال ۱۹۴۳ یک "بوئینگ ۳۱۴ کلیپر" به نام "دیکسی کلیپر" با طی مسیری بیش از ۸ هزار کیلومتر روزولت را برای شرکت در یک کنفرانس به کازابلانکا برد؛ کنفرانسی با حضور وینستون چرچیل و شارل دوگل که در آن در مورد ادامه روند جنگ جهانی دوم بحث شد. در راه برگشت روزولت تولدش را در اتاق غذاخوری هواپیما جشن گرفت.
عکس: The Boeing Companyدر سال ۱۹۴۵ هواپیمای داگلاس سی− ۵۴ اسکای مستر ملقب به "گاو مقدس" برای استفاده روزولت آماده شد. این هواپیما مجهز به تلفن رادیویی، اتاق خواب و حتی آسانسوری برای انتقال صندلی چرخدار روزولت بود و نخستین هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا لقب گرفت. "گاو مقدس" تنها یک بار در سال ۱۹۴۵ به پرواز درآمد و روزولت را به کنفرانس تاریخی یالتا در شبه جزیره کریمه کنونی برد. روزولت در ماه آوریل همان سال درگذشت.
عکس: The Boeing Companyهری اس. ترومن در سال ۱۹۴۷ "گاو مقدس" را با هواپیمای داگلاس دیسی− ۶ لیفتمستر جایگزین کرد. این هواپیما نخستین هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا به شمار میرفت که بدنه آن به طور اختصاصی (به شکل عقاب) رنگآمیزی شده بود. این هواپیما به دارازای ۳۱ متر، ظرفیت حمل ۱۰۲ مسافر و حداکثر سرعت نزدیک به ۵۰۰ کیلومتر در ساعت را داشت.
عکس: Truman Presidential Libraryاز دهه ۱۹۶۰ به بعد فناوری جت اجازه داد تا رهبران کشورهای جهان بیشتر فرصت دیدارهای رو در رو را داشته باشند. سال ۱۹۷۲ نیکسون نخستین رئیسجمهوری بود که سوار بر Special Air Mission به چین سفر کرد. ژاکلین کندی، بانوی اول وقت آمریکا، کسی بود که نشان ویژه ایر فورس وان را سفارش داد: رنگ آبی و سفید با حروف درشت "ایالات متحده آمریکا" روی بدنه و پرچم آمریکا روی دم هواپیما؛ نشانی که تا کنون دوام داشته است.
عکس: Byron E. Schumaker, White House Photoیکی از روزهای به یادماندنی در تاریخ ایر فورس وان ادای سوگند لیندون بی. جانسون، معاون جان اف کندی به عنوان رئیسجمهور جدید آمریکا در هواپیمایSAM 26000 ساعاتی پس از ترور کندی بود. جسد کندی توسط همان هواپیما به واشنگتن انتقال داده شد و یک دهه بعد همان هواپیما جسد جانسون را پس از برگزاری رسمی مراسم ترحیم در واشنگتن به تگزاس منتقل کرد.
عکس: Public domainدر سال ۱۹۷۲ در دوران ریاستجمهوری نیکسون هواپیمای SAM 27000 جایگزین SAM 26000 شد و تا سال ۱۹۹۰ به عنوان هواپیمای ویژه ریاستجمهوری آمریکا به پرواز درآمد. در آن سال جرج بوش پدر، رئیسجمهور وقت آمریکا سفارش ساخت نخستین هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ را داد. SAM 27000 رسما در سال ۲۰۰۱ بازنشسته شد و از سال ۲۰۰۵ در موزه ریاستجمهوری رونالد ریگان در کالیفرنیا در معرض دید عموم قرار دارد.
عکس: Imago/D. Delimontایر فورس وان چیزی فراتر از یک هواپیمای ساده است. رئیس جمهور به واسطه تجهیزات مدرنی که در هواپیما تعبیه شده است، در هر کجای دنیا که باشد میتواند کشور را اداره کند. به همین دلیل نیز به این هواپیما لقب "اتاق بیضی متحرک" را دادهاند. اتاق بیضی دفتر کار رئیسجمهور در کاخ سفید است.
عکس: picture-alliance/AP Photo/White House
بیل کلینتون، رئیسجمهور پیشین آمریکا و بانوی اول در حال تعارف کردن شکلات به یکی از خبرنگاران شبکه ایبیسی و دیگر اعضای رسانهها به مناسبت روز ولنتاین. تصویر متعلق به سال ۱۹۹۹ و سفر رئیسجمهور و همسرش با هواپیمای ویژه ریاستجمهوری به مکزیک برای دیدار با رئیسجمهور وقت این کشور است.
عکس: picture-alliance/AP Photo/G. Gibson
در این تصویر جرج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا همراه با آری فلایشر، سخنگوی کاخ سفید (چپ) و کارل روو، مشاور ارشدش در حین جلسهای اضطراری در مورد حمله تروریستی یازده سپتامبر در هواپیمای ایر فورس وان دیده میشوند.
عکس: picture-alliance/Everett Colleاز سال ۱۹۹۰ تا به امروز دو هواپیمای بوئینگ ویسی-۲۵ در خدمت رؤسای جمهور آمریکا هستند. فضای داخلی این هواپیماها بالغ بر ۳۷۱ متر مربع شامل اتاقهای شخصی ریاستجمهوری، اتاقهای کاری، فضای کار و استراحت برای کارکنان دفتر ریاستجمهوری، خبرنگاران و خدمه هواپیماست.
عکس: Reuters/Jonathan Ernstهواپیماهای ویژه ریاستجمهوری آمریکا دارای خطوط امن تلفنی و سیستمهای ایمن ارتباطات کامپیوتری و نیز دو آشپزخانه مجهز هستند که ظرفیت پذیرایی همزمان از ۱۰۰ سرنشین را دارد. ایر فورس وان میتواند بدون توقف رئیسجمهور آمریکا را از واشنگتن به توکیو ببرد که مسافتی ۹۷۰۰ کیلومتری است.
عکس: White House/Pete Souzaهواپیماهای جدید ایر فورس وان از نوع بوئینگ ۸ ۷۴۷− خواهند بود که مجهز به سیستم دفاعی در برابر پالسهای الکترومغناطیسی، قابلیت سوختگیری در هوا و سیستم دفاع موشکی هستند. هواپیماهای ایر فورس وان ترامپ بیش از دو برابر درازتر و بیش از سه برابر سریعتر از هواپیمای "دیکسی کلیپر" فرانکلین روزولت در سال ۱۹۴۳ خواهند بود.
عکس: The Boeing Company