سازمان دیده‌بان حقوق بشر که مقر آن در نیویورک است، روز جمعه (۲۹ ژانویه / ۹ بهمن) گزارش داد که ایران هزاران تن از مهاجران و آوارگان افغان را به منظور شرکت در جنگ به سوریه می‌فرستد. طبق این گزارش ایران برای جلب موافقت آنان نه تنها به مشوق‌هایی متوسل شده، بلکه در مواردی نیز از "تهدید" استفاده کرده است.

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) بدون ذکر نام از قول یک مقام آگاه در وزارت خارجه نوشته که "ادعاهای مطروحه اخیر در ارتباط با اعزام مهاجرین افغان از سوی برخی از نهادهای کشورمان به جنگ سوریه ساختگی و با اغراض تبلیغاتی" است. وی افزوده است که" بخشی از افغان‌ها از گذشته مقیم سوریه بوده و برخی دیگر از داخل افغانستان و بعضا بصورت ترانزیت از ایران به سوریه عزیمت کرده‌اند".

این مقام آگاه در وزارت خارجه جمهوری اسلامی در حالی اخبار استفاده از مهاجران افغانی در جنگ سوریه را تکذیب می‌کند که تقریبا هر روز در شهرهای ایران مراسم تشییع جنازه و خاک‌سپاری "مدافعان حرم" برگزار می‌شود.(عکس: تصویر مهاجران افغان در مراسم تشییع جنازه. دو نفر از آنها یکی در هوای برفی صندل تابستانی به پا دارد و دیگری پلاستک به پا کشیده و دمپایی پا کرده.)

پیشتر نیز ابراهیم حاتمی‌کیا، کارگردان سینمای ایران در مراسمی گفته بود: «وقتی بحث سوریه پیش می‌آید، مفهوم مهاجر بودن، مهاجر فی‌سبیل‌الله مطرح است، آن‌هم حضور عزیزانی از کشور افغانستان که کشورشان در شرایط سختی قرار دارد. شهدای مدافع حرم و خانواده‌هایشان مهمانان کشور ما هستند و کوچ مقدس آن‌ها به سمت سوریه جای تأمل و تقدیر دارد.»

مقام آگاه در وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در حالی اخبار استفاده از مهاجران افغانی در جنگ سوریه را تکذیب می‌کند که چند روز پیشتر رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تصاویری از "رزمایش فاطمیون" منتشر کردند.

خبرگزاری "دفاع مقدس" وابسته به ستاد کل نیروهای مسلح ایران در روز ۳۰ اردیبشهت سال ۱۳۹۴ خبر داد که "تیپ فاطمیون با افزایش توان عملیاتی و تعداد نیروهایش به لشگر ارتقا یافت". در این گزارش ذکر شده است که " تیپ فاطمیون، واحد متشکل از افراد نظامی شهروندان افغانستانی است که هم اکنون در سوریه برای دفاع از حرم حضرت زینب واقع در جنوب دمشق، فعالیت می‌کنند".

چند ماه پس از اینکه خبرگزاری "دفاع مقدس" اعلام کرد "توان عملیاتی فاطمیون از تیپ به لشگر افزایش یافت" تعداد کشته‌شدگان افراد آن در سوریه نیز به طرز قابل توجهی افزایش یافت.

لشگر فاطمیون یک نیروی شبه نظامی وابسته به "سپاه قدس" متشکل از شیعیان افغانستان است، که از جنگجویان افغان در زمان حمله شوروی و دوران طالبان و همچنین گردان ابوذر یا افغان‌های حاضر در جنگ ایران عراق، افغان‌های شیعه مقیم ایران و افغان‌های شیعه مقیم سوریه شکل گرفته و مأموریت اصلی خود را دفاع از حرم و مقبره "حضرت زینب" اعلام کرده است.

به گزارش خبرگزاری "دفاع مقدس" ۲ هزار نفر از اعضای "گردان ابوذر" یا افغان‌های حاضر در جنگ عراق با ایران در آن دوران در جنگ کشته شدند.

فاطمیون پس از آغاز جنگ در سوریه و در سال ۱۳۹۰با استعداد یک گروهان اعلام موجودیت کرد و امروز با نام تیپ یا لشکر فاطمیون با نام عربی (لواء فاطمیون) شناخته می‌شود. بنیانگذار این گروه شبه نظامی علیرضا توسلی ملقب به ابوحامد بود که در سال ۱۳۹۳ در منطقه تل قرین در جنوب سوریه و هم‌مرز با اسرائیل کشته شد.

همزمان با کشته شدن علیرضا توسلی، رضا بخشی (فاتح) معاون فرماندهی تیپ فاطمیون نیز در استان درعا، جنوب سوریه منطقه تل قرین نزدیکی مرز اسراییل بر اثر شلیک خمپاره کشته شد. در عکس به ترتیب از سمت راست مصطفی صدرزاده (سید ابراهیم)، سید امین حسینی (عقیل)، سید مصطفی موسوی (مفقود الاثر) و رضابخشی (فاتح) که همگی در سوریه کشته شده‌اند.

خبرگزاری آلمان شمار افغان‌هایی که در ایران به سر می‌برند را سه میلیون نفر برآورد کرده و یادآور شده که احتمالا یک میلیون نفر از آن‌ها بطور غیرقانونی در ایران هستند. (عکس از مانور فاطمیون)

پیتر بوکرت، مسئول کمک‌های اضطراری سازمان دیده‌بان حقوق بشر گفته است: «آنگونه که شماری از آوارگان و مهاجران شرح داده‌اند، ایران آن‌ها را تهدید کرده که در صورت مخالفت‌شان با رفتن به سوریه به افغانستان بازگردانده خواهند شد.» در ویدئو‌های منتشر شده از اسرای افغانی در سوریه آن‌ها گفته‌اند که در ایران بیکار بوده‌اند و برای شرکت در جنگ ۲۰۰ دلار در ماه حقوق می‌گیرند. (عکس از مانور فاطمیون)

از سوی دیگر "دولت اسلامی" موسوم به (داعش) موفق شده است در افغانستان نیروهایی را جذب کند و برخی از آن‌ها نیز به جنگ در جبهه‌های این نیرو در عراق و سوریه پیوسته‌اند.

مقام‌های ایران در سال‌های گذشته بارها اعلام کرده‌اند که در جنگ سوریه در سطح مستشاری حضور دارند و به رژیم بشار اسد کمک می‌کنند.