گانتس: اسرائیل سیستم دفاع هوایی به اوکراین نمیفرستد
۱۴۰۱ مهر ۲۷, چهارشنبه
اوکراین، بزرگترین دشمن اسرائیل، ایران را متهم کرده که به روسیه پهپاد داده است. بر همین اساس کییف از اسرائیل خواسته تا سیستم دفاع هوایی در اختیارش بگذارد، اسرائیل اما این درخواست را به دلیل پارهای ملاحظات رد کرده است.
ارسال پهپادهای انتحاری ایران به روسیه برای استفاده در جنگ علیه اوکراین، اسرائیل را برای کمک نظامی به کییف قانع نکرد. بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل در جمع سفرای کشورهای اتحادیه اروپا گفته است: «مایلم تاکید کنم که اسرائیل به دلیل پارهای ملاحظات عملیاتی سیستم دفاعی به اوکراین نمیفرستد.»
او در عین حال تصریح کرد که کشورش در کنار ناتو و غرب جانب اوکراین ایستاده و همچنان کمکهای بشردوستانه به کییف ارسال خواهد کرد. علاوه بر این اسرائیل میتواند در راهاندازی یک سیستم هشدار اولیه که میتواند جان انسانهای زیادی را نجات دهد به اوکراین کمک کند. در همین راستا اسرائیل از اوکراین خواسته تا نیازهایش در زمینه هشدار هوایی را اعلام کند.
به گفته بنی گانتس، اسرائیل در این زمینه تواناییهای پیشرفتهای دارد چرا که همواره با موشک مورد حمله قرار میگیرد.
وزیر خارجه اوکراین، دمیتری کولبا سهشنبه شب ۱۸ اکتبر از اسرائیل تقاضای سیستم دفاع هوایی کرد. کولبا گفت: «اگر سیاست اسرائیل واقعا بر این است که جلوی فعالیتهای مخرب ایران را بگیرد، الان زمانش است که اسرائیل مشخصا کنار اوکراین قرار بگیرد.»
در روزهای اخیر در پی حملات موشکی و پهپادی روسیه به اوکراین بیش از ۷۰ نفر جانشان را از دست دادهاند. اوکراین میگوید این حملات با پهپادهای ساخت ایران انجام شده است. ایران اما این موضوع را رد کرده و کرملین نیز موضعگیری صریحی در این باره نکرده است.
با گذشت نزدیک به هشت ماه از آغاز حمله روسیه به اوکراین، اسرائیل از موضعگیری علنی علیه روسیه خودداری کرده تا روابطش با مسکو را به خطر نیندازد. نگرانی اسرائیل این است که در صورت حمایت صریح از اوکراین، روسیه عرصه را در سوریه بر اسرائیل تنگ کند و مانع حملات اسرائیل به مواضع ایران در سوریه شود.
نخمان شای، وزیر امور یهودیان خارج از کشور در اسرائیل اخیرا گفته بود با توجه به ارسال سلاح از ایران به روسیه، اسرائيل باید رویه تا کنونیاش را تغییر داده و به اوکراین سلاح دهد.
یک کارشناس نظامی در روزنامه اسرائیلی "یدیعوت اخرونوت" نوشت اسرائیل سیستم دفاع موشکی "دیوار آهنین" را به دلایل مختلف به اوکراین نمیدهد: «اولا خود ما به اندازه کافی از این سیستم در اختیار نداریم. علاوه بر این سربازان اسرائیلی با تخصص مناسب باید از باتریهای دفاعی این سیستم استفاده کنند.»
اسرائیل تاکنون کمکهای غیرنظامی به اوکراین کرده است. در ماه ژوئیه اسرائیل ۲۵ هزار جیره غذایی، ۱۵۰۰ کلاه ایمنی، ۱۵۰۰ جلیقه محافظ، صدها لباس محافظ مین، هزار ماسک ضد گاز و دهها لباس ضد مواد خطرناک فیلتردار به اوکراین داد. در ماه مه نیز اسرائیل ۲۰۰۰ کلاه ایمنی و ۵۰۰ جلیقه محافظ برای استفاده در مواقع اضطراری و غیرنظامی در اختیار اوکراین قرار داد.
سامانه پدافند "گنبد آهنین" اسرائیل به روایت تصویر
بخش اعظم راکتهای شلیک شده حماس و جهاد اسلامی توسط سامانه پدافند "گنبد آهنین" اسرائیل رهگیری و منهدم شدهاند. این سیستم چگونه عمل میکند و قیمت هر موشک آن چقدر است؟ اطلاعاتی از "گنبد آهنین" در این گزارش تصویری:
عکس: Amir Cohen/REUTERS
گنبد آهنین بر فراز اسرائیل
در درگیریهای اخیر میان فلسطینیان و اسرائیل تاکنون چند هزار راکت توسط حماس و جهاد اسلامی از نوار غزه بسوی شهرهای اسرائیل پرتاب شدهاند. بخش اعظم این راکتها توسط سامانه پدافند هوایی "گنبد آهنین" اسرائیل، رهگیری و منهدم شدهاند.
عکس: Amir Cohen/REUTERS
سامانههای پدافند دوربرد
سامانههای پدافندی همچون اس ۳۰۰، اس ۴۰۰ (عکس)، اس ۵۰۰ روسی یا پاتریوت آمریکایی سامانههایی با برد بلند هستند و اصولا توانایی مقابله با تهدید از نوع "برد کوتاه" را ندارند. علاوه بر این موشکهای این سیستمها بسیار گران هستند و در صورت استفاده انبوه، بسیار گران تمام میشود. برای نمونه یک موشک ضد هوایی "RIM-162 Evolved Sea Sparrow" ساخت کارخانه رتیان میان ۶۴۰ تا ۸۰۰ هزار دلار قیمت دارد.
عکس: Vitaliy Ankov/Sputnik/dpa/picture alliance
فلاخن داود
سامانه پدافند هوایی اسرائیل از دو بخش "گنبد آهنین" (کوتاه برد) و فلاخن داود (David's Sling) تشکیل شده است. طراحی این سامانه در سال ۲۰۰۹ با مشارکت شرکت اسرائیلی رافائل و شرکت آمریکایی ریتیون آغاز و از سال ۲۰۱۶ عملیاتی شد. فلاخن داود برای رهگیری موشکهای بالستیک تاکتیکی، راکتهای میانبرد، دوربرد و موشکهای کروز طراحی و جانشین سامانه پدافند هوایی هاوک و پاتریوت شد.
عکس: Reuters/A. Cohen
دلیل ساخت گنبد آهنین
پیشینه ساخت پدافند موشکی اسرائیل موسوم به گنبد آهنین (iron dome) به جنگ ۳۳ روزه میان ارتش اسرائیل و حزبالله لبنان برمیگردد که طی آن حزبالله لبنان با پرتاب حدود ۴ هزار راکت کاتیوشا به سوی شمال اسرائیل جان ۴۴ شهروند غیرنظامی را گرفت و ۲۵هزار نفر را مجبور به ترک خانههای خود کرد.
عکس: picture alliance/landov
گنبد آهنین برد کوتاه
بخش برد کوتاه گنبد آهنین فقط برای شرایط اسرائیل طراحی شده است. گرچه برد موشکهای این سامانه ۷۰ کیلومتر است، اما یک واحد پدافندی عملا میتواند بطور موثر تا شعاع ۷ کیلومتری را پوشش دهد و بدین ترتیب محدوده عمل هر واحد ۱۵۰ کیلومترمربع است.
عکس: Ahmad Gharabli/AFP/Getty Images
مقابله با تهدید انبوه
سامانه پدافند گنبد آهنین اسرائیل از همان آغاز برای مقابله با تهدید انبوه طراحی شد. هر واحد پدافندی شامل ۴ "لانچر" و هر سکو مجهز به ۲۰ موشک است. هر واحد دارای یک مرکز کنترل و یک رادار (EL/M-2084-Multi-Mode-Radar) است که میتواند یک هزار جسم پرنده را همزمان تشخیص دهد.
عکس: AFP/J. Marey
سامانه هوشمند
سامانه پدافند گنبد آهنین میتواند همزمان به ۶ هدف حمله کند. این سیستم استارت موشک دشمن را ثبت، مسیر پرواز و محل اصابت احتمالی را محاسبه و به سوی هدف شلیک میکند. جالب اینکه سامانه میداند محل اصابت موشک دشمن منطقه مسکونی است یا بیابان و در صورت عدم احساس خطر از شلیک خودداری میکند.
عکس: Getty Images/AFP/J. Guez
قیمت و دقت عمل هر موشک
قیمت هر موشک سامانه پدافند گنبد آهنین ۲۰ هزار دلار اعلام شده است. ارتش اسرائیل "دقت عمل" (Killrate) این سیستم را ۹۰ درصد اعلام کرده، اما واحدهای پدافندی برای بالابردن درصد دقت عمل معمولا دو موشک به سوی هدف شلیک میکنند که هزینه نابودی اهداف پرنده را به ۴۰ هزار دلار میرساند.
عکس: Amir Cohen/REUTERS
دلیل ویرانیها
شمار بالای راکتهای پرتاب شده از سوی حماس و جهاد اسلامی و اصابت برخی از راکتها به مناطق شهری اسرائیل نشان میدهد که سامانه پدافند برای خالی نشدن کامل "لانچرها" به سوی اهداف مهاجم تنها یک راکت شلیک کردهاند و بدین گونه دقت رهگیری کاهش یافته و شماری از راکتها نیز موفق به عبور از شبکه پدافند شدهاند.
عکس: Gideon Markowicz/AFP/Getty Images
راکتهایی برای ترور؟
سردار سلامی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از حماس و جهاد اسلامی پشتیبانی میکند، میگوید جنبش مقاومت فلسطین از پرتاب سنگ به پرتاب موشک رسیده است. اما واقعیت این است که این راکتها ارزش نظامی ندارند، زیرا توانایی حمل فقط ۵ کیلو مواد منفجره را دارند و دارای سیستم هدایت شونده و هدف یاب هم نیستند. آنها شلیک میشوند تا به جایی اصابت کنند که معمولا مناطق مسکونی است.
عکس: Said Khatib/AFP
اصابت راکت؟ یا پهپاد انتحاری؟
در اولین شب حمله به اسرائیل تاسیسات نفتی در جنوب اشکلون مورد حمله قرار گرفت. گفته شد انفجار بر اثر اصابت راکت نبوده، بلکه همزمان درحالی که سامانه پدافند گنبد آهنین مشغول رهگیری راکتها بود، یک پهپاد انتحاری با پرواز در ارتفاع پائین به تاسیسات اصابت کرده است. پس از آن نیروی هوایی اسرائیل سریعا واکنش نشان داد و یک پهپاد انتحاری دیگر را منهدم کرد.
عکس: Ilan Rosenberg/REUTERS
بهینه سازی
سامانه پدافند گنبد آهنین بطور مداوم بهینه سازی میشود که بزرگترین آن در ژانویه سال ۲۰۲۰ بود. در پی این بهینهسازی، این سامانه توانایی رهگیری موشکهای کروز و پهپادهایی که در ارتفاع کم پرواز میکنند را نیز دارند.
عکس: picture alliance/landov
۹۰ درصد رهگیری
براساس شمارش منابع اسرائیلی از روز بیستم تا روز پنجشنبه ۳۰ اردیبهشت (۲۰ مه) تعداد ۴ هزار و ۷۰ راکت به سوی اسرائیل شلیک شده که ۴۷۰ فروند آن دارای نقص فنی بوده و در نوار غزه سقوط کردهاند. ۹۰ درصد بقیه راکتها رهگیری و منهدم شدهاند.