گزارش اختصاصی رویترز از "امپراتوری مالی خامنهای"
۱۳۹۲ آبان ۲۱, سهشنبه![](https://static.dw.com/image/16987332_800.webp)
دوشنبه (۱۱ نوامبر/ ۲۰ آبان) خبرگزاری "رویترز" گزارشی تحقیقی از "ستاد اجرایی امام"، یکی از نهادهایی که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، منتشر کرد.
این تحقیق که نتیجهی کار تیمی ۶ ماههی گروهی از خبرنگاران این خبرگزاری است، مجموع دارایی "ستاد اجرایی امام" را به استناد بیانیههای رسمی، اطلاعات وبسایتهای شرکتهای وابسته و اوراق بهادار مجموعا حدود ۹۵ میلیارد دلار تخمین زده است.
گژارش رویترز تاکید میکند که فعالیتهای "ستاد اجرایی امام" به خصوص از سال ۱۳۸۶ گستردهتر شده و حوزههای مختلفی را در بر گرفته است. بنا به این گزارش این ستاد به یک بازوی اقتصادی بزرگ و قدرتمندی تبدیل شده است که حوزهی فعالیتهایش از "فعالیتهای بانکی و مالی تا تولید قرص ضدبارداری" را شامل میشود.
متن کامل گزارش رویترز در سه قسمت به زبان فارسی
این گزارش مدعی میشود که قدرت مالی که این ستاد در اختیار آیتالله خامنهای قرار داده است، روشن میکند که رهبر ایران چگونه در ۲۴ سال گذشته با قدرت بر مقام رهبری تکیه زده است و در مواردی نشان میدهد که سلطهی آیتالله خامنهای، از سلطه و قدرت آیتالله خمینی نیز بیشتر است.
قوهی قضائیه ایران از "ستاد اجرایی امام" به عنوان تنها نهاد ماذون دربارهی اموال مالی تحت نظارت رهبر ایران نام میبرد. گزارش رویترز میگوید تحقیقات نشان داد که شرکتهای تولیدی و صنعتی گوناگونی که زیرنظر این ستاد فعالیت دارند و یا وابسته به این ستاد هستند، گزارش مالی اجرایی خود را در بسیاری موارد اعلام نمیکنند.
نهادی که از هدفش دور شد
سنگ بنای تاسیس "ستاد اجرایی امام" در دوران رهبری آیتالله خمینی گذاشته شد. این ستاد قرار بود تنها بر اداره و فروش "اموال بلاصاحب" در کشور نظارت کند و سود حاصل را به مصارف امور خیریه برساند.
در سالهای ابتدایی بیشتر درآمد این نهاد به مصرف همسران و کودکان قربانیان جنگ ایران و عراق رسید. رویترز به نقل از یکی از بنیادگذاران اولیهی ستاد گزارش داد که در ابتدا کسی فکر نمیکرد کار این نهاد بیشتر از ۲ سال طول بکشد.
در سالهای اول، این ستاد در روستاهای دورافتادهی کشور برقکشی و آبرسانی انجام داد و در مناطق محروم مدرسه و درمانگاه و مسجد ساخت.
رویترز میگوید با آغاز رهبری علی خامنهای، کارکرد این ستاد تغییر کرد. ستاد شروع به جمعآوری اموال و املاک برای خود و صرف درآمد آن برای بیت رهبری و تحکیم قدرت کرد.
دفاتر حسابرسی این ستاد در حال حاضر حتی از دسترس مجلس شورای اسلامی هم خارج است و طبق مصوبهی سال ۱۳۸۷ مجلس شورای اسلامی، تمام دستگاههای تحت مدیریت و نظارت رهبری از نظارت مجلس شورای اسلامی خارج شدند.
از فعالیتهای عظیم مالی تا حقالحمایه
رویترز میگوید بررسی نشان داد که ارزش فعالیتهای عظیم ملکی ستاد اجرایی امام به بیش از ۵۲ میلیارد دلار میرسد. بنا به این گزارش ستاد نامبرده به شکل مداوم اموال خود را تحت مزایده میگذارد.
رویترز میگوید دستکم ۲۴ شرکت سهامی عام را شناسایی کرده که دستکم پنجاه درصد سهامشان در اختیار این ستاد است. رویترز ارزش سهام داراییهای این شرکتها را سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار برآورد میکند.
رویترز میگوید مجموع ارزش داراییهای "ستاد اجرایی امام" که به ۹۵ میلیارد دلار میرسد، حدود ۴۰ درصد بیشتر از صادرات نفتی کشور در سال گذشته است و از مجموع داراییهای محمدرضا شاه پهلوی نیز پیشی میگیرد.
رویترز میگوید مشخص نیست که دقیقا چقدر از درآمد ستاد خرج هدف اولیه خود که امور خیریه بوده میشود. افرادی که این ستاد اموالشان را مصادره کرده است یا وکلای آنها پیگیر پروندهشان بودند، مدعیاند که ستاد فعالیت "عامالمنفعه" ندارد.
آنها به خبرگزاری رویترز گفتهاند که ستاد طی طرحی روشمند و پولساز، تحت عناوین جعلی از دادگاه حکم تخلیهی ملک میگیرد و سپس صاحبان ملک را تحت فشار میگذارد که یا ملک را دوباره به نرخ روز خریداری کنند یا در اسرع وقت ملک را تخلیه کنند.
بعضی خانوادهها که اموالشان را این ستاد مصادره کرده، گفتهاند که ماموران امنیتی با خشونت و ارعاب آنها را وادار کردهاند به سرعت ملک را تخلیه کنند. در یکی از موارد دفتر جامعهی بینالمللی بهاییها در سازمان ملل اعلام کرد که در سال ۲۰۰۳ ستاد یادشده ۷۳ قطعه از ملک اعضایش را مصادره کرد که ارزشی معادل ۱۱ میلیون دلار داشته است.
واکنش ایران به تحقیق رویترز
رویترز میگوید دفتر ریاستجمهوری ایران و وزارت امور خارجهی ایران از پاسخ به سوالات رویترز برای تهیهی این گزارش سرباز زدند و سفارت ایران در ایالات متحدهی عربی نیز در بیانیهای یافتههای این خبرگزاری را "پراکنده و نامتجانس" و "دور از واقعیت" دانسته است.
حمید واعظی، مدیرکل ستاد اجرایی امام نیز در ایمیلی به رویترز در پاسخ به درخواست مصاحبهی خبرگزاری مدعی شد که گزارش و یافتههای رویترز صحیح نیست و با واقعیت فاصلهی بسیار دارد.
آقای واعظی در ایمیل دیگری به رویترز اعلام کرد که وکیلی آمریکایی برای شکایت از رویترز دربارهی این گزارش استخدام کرده است.