پخش زنده

مهسا امینی پس از بازداشت از سوی گشت ارشاد به کما رفت

15.09.2022

دختری ۲۲ ساله که توسط گشت ارشاد تهران دستگیر و به وزرا برده شد، هم‌اکنون در بیمارستان کسری بستری است و پزشکان گفته‌اند مغزش دیگر هشیار نیست.

مهسا امینی، ۲۲ ساله اهل سنندج با خانواده‌اش به تهران سفر کرد اما این سفر پایان خوشی نداشت.

او سه‌شنبه ۲۲ شهریور حوالی ساعت شش عصر در بزرگراه شهید حقانی تهران در حالی که همراه برادرش بوده توسط گشت ارشاد دستگیر می‌شود. دو ساعت بعد اما او در بیمارستان کسری بستری می‌شود و پزشکان به خانواده‌اش گفته‌اند که دچار سکته مغزی و قلبی شده و مغزش دیگر هشیار نیست.

این اطلاعات را کیارش امینی، برادر مهسا در اختیار ایران وایر گذاشته است. او همچنین گفته که در بیمارستان با چشمان خودش دیده که صورت مهسا ورم کرده و پاهایش کبود است.

کیارش زمانی که منتظر خواهرش مقابل ساختمان وزرا بوده، دیده که یک آمبولانس از ساختمان خارج می‌شود اما وقتی از سرباز نگهبان علت را می‌پرسد، او می‌گوید یکی از سربازانمان زخمی شده است.

نیم ساعت بعد با نشان دادن عکس مهسا به دیگر دختران آزادشده، برادرش متوجه می‌شود که آمبولانس حامل پیکر نیمه جان خواهرش بوده است.

روز چهارشنبه در شبکه‌های اجتماعی این خبر بدون نام این دختر منتشر شده بود. از جمله شیما بابایی، فعال مدنی چهارشنبه شب خبر از دستگیری دختری داد که در وزرا مورد ضرب و شتم قرار گرفته و دچار سکته قلبی و مغزی شده است.

با بالا گرفتن ماجرا، پلیس تهران ناچار به توضیح شد. در اطلاعیه پلیس که روز پنج‌شنبه ۲۴ شهریور منتشر شده آمده است: «خانمی برای توجیه و آموزش به یکی از بخش‌های پلیس تهران بزرگ هدایت شده بود که ناگهان در جمع سایر افراد هدایت شده دچارعارضه قلبی شد.»

مرکز اطلاع رسانی پلیس تهران گفته این خانم بلافاصله به بیمارستان منتقل شده و تحت درمان قرار دارد. مطابق معمول همیشگی اطلاعیه‌های دولتی در ایران، پلیس "اخبار و ادعاهای رسانه‌های معاند درباره این حادثه" را رد کرده و گفته اخبار تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد.

آنچه که پلیس تهران "اخبار و ادعاهای رسانه‌های معاند" دانسته، مسبوق به سابقه است. نمونه‌هایی از این "ادعاها" که خبری و تایید شده‌اند:

زهرا بنی‌یعقوب، پزشک جوانی که سال ۱۳۸۶ در همدان توسط گشت ارشاد دستگیر و ۴۸ ساعت بعد جسدش تحویل خانواده داده شد.

سارا، پرستاری بود که در یکی از شب‌های بهار ۱۳۸۷ وقتی از کشیک بیمارستان به خانه برمیگشته با ماموران گشت ارشاد برخورد می‌کند. این برخورد منتهی به مشاجره می‌شود. سارا شب به خانه‌اش می‌رود اما صبح فردا دیگر بیدار نمی‌شود.

فروردین ۱۳۹۷ فیلمی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که بازتاب گسترده‌ای داشت. دراین فیلم  مشاهده می‌شود که مامور زن گشت ارشاد می‌خواهد دختری را به خاطر نوع پوشش او دستگیر کند اما دختر زیر بار نمی‌رود و به او دشنام می‌دهد. مامور زن پس از شنیدن این دشنام با تمام نیرو به دختر حمله کرده و چند دقیقه متوالی او را کتک می‌زند. در سرتاسر این فیلم صدای جیغ‌های این دختر و نیز فریادهای مامور زن به گوش می‌رسد.

آبان ۱۳۹۷ تعدادی از دانشجویان دانشگاه آزاد سوهانک در اعتراض به حضور ماموران گشت ارشاد در اطراف این دانشگاه تجمع کردند. در فیلمی که از این تجمع منتشر شده یکی از دختران دانشجو در مقابل خودروی گشت ایستاده و این خودرو بدون توجه به او به حرکت خود ادامه می‌دهد.

اردیبشهت ماه امسال یک مأمور گشت ارشاد در پارک پردیسان به رضا مرادخانی بوکسور سابق تیم ملی چندین بار شلیک کرده و او را از ناحیه شکم مجروح کرده است. گشت ارشاد قصد بازداشت ماریا عارفی همسر رضا مرادخانی را به دلیل "بدحجابی" داشته‌است.

اینها تنها نمونه‌هایی از برخورد غیرانسانی گشت‌های ارشاد با زنانی است که پوشش مورد نظر حکومت را رعایت نمی‌کنند. 

به گفته پزشکان قلب مهسا امینی همچنان می‌تپد اما مغزش هوشیار نیست. مهسا احتمالا یکی دیگر از قربانیان گشت ارشاد خواهد بود.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
صدور فرمان "کشف حجاب"

در سال ۱۳۱۴ یعنی بیش از چهل سال پیش از انقلاب ۵۷ در ایران، رضاشاه در پی سفری به ترکیه و مشاهده اقدامهای آتاتورک برای نزدیک شدن به فرهنگ اروپایی، دستور به کشف حجاب داد. بر اساس این قانون، ظاهر شدن زنان در مجامع عمومی با چادر و روبنده ممنوع اعلام شد. زنان خانوادهی سلطنتی، نخستین زنانی بودند که بدون حجاب در اجتماع حاضر شدند.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
"قیام طاهره"

طاهره قرةالعین، احتمالا اولین زن نامداری است که بدون روبنده که رسم آن روزگار بود، در میان مردم ظاهر شد. او در سال ۱۲۲۷ خورشیدی، یعنی حدود ۹۰ سال پیش از کشف حجاب رضا شاه، برای سخنرانی در گردهمایی بهائیان در روستای بدشت از توابع شاهرود بدون روبنده حاضر شد. او در این سخنرانی جدایی دین بابی از دین اسلام را اعلام کرد.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
پیش از فرمان "کشف حجاب"

پیش از صدور فرمان کشف حجاب نیز، بودند زنانی که به مقابله با حجاب برخواسته بودند. مهلقا ملاح، رئیس انجمن زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست، به حوالی سال ۱۳۰۷ خورشیدی اشاره میکند: «قبل از کشف حجاب، مادر من چادر سیاهش را روپوش کرده بود، پشتاش هم کلاه گذاشته بود. برای من هم همین کار را کرده بود. وقتی میرفتیم در کوچه، به ما سنگ میزدند، من گریه میکردم، مادرم میگفت هیچی نگو، مبارزه است، مبارزه.»

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
" پوشش فقر"

شهلا لاهیجی، نویسنده و ناشر در مورد رابطه کشف حجاب رضا شاه با حجاب اجباری جمهوری اسلامی معتقد است در گفتوگوی که چند سال قبل با دویچهوله فارسی داشت، گفت: «چادر برای خیلیها پوشش فقر بود. یعنی شما یک چادر سرت میکردی، دیگر آن زیر اشکال نداشت که چه چیزی تنات هست. چادر سنتی که مثلا زنان سنتی طبقات بالاتر، تجار و خانمهای تجار سر میکردند، متفاوت بود با آن چادری که عامهی مردم سر میکردند.»

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
"وسیله‌‌ای برای مقابله با رژیم شاه و نه صِرف حجاب"

مهلقا ملاح، انتخاب حجاب در ابتدای انقلاب را تنها ابزاری برای مخالفت با شاه میداند که از آن سوءاستفاده شد. او در گفتوگویی که چند سال پیش با دویچهوله داشت، گفت: «ما میدانستیم که زنها مخصوصا چادر را انتخاب کردند که مخالفتشان را با شاه نشان بدهند. چادر را دولت سر زنها نکرد، خانمها خودشان چادر را سر خودشان کردند، فقط برای نشان دادن مخالفتشان با شاه. ولی دولت از این حرکت سوءاستفاده کرد.»

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
اجرای تدریجی حجاب اجباری پس از انقلاب ۵۷

حجاب به صورتی خزنده دستور کار متولیان انقلاب اسلامی شد. ابتدا در ارتش و سپس در ادارات دولتی روسری و چادر را الزامی کردند. روحالله خمینی در تیر ۱۳۵۹ در یک سخنرانی با انتقاد از دولت بنیصدر، ده روز مهلت تعیین کرد تا نشانههای "طاغوت" از ادارات زدوده شوند. نخستین بخشنامه در ممنوعیت ورود زنان بیحجاب به وزارتخانهها، امضای اکبر هاشمی رفسنجانی و مهر شورای انقلاب را داشت.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
دستور قطع حقوق زنان بی‌حجاب

پس از این دستور، علی قدوسی، دادستان کل وقت ابلاغیه داد که حقوق و مزایای زنان کارمند بدون حجاب قطع میشود. از چهارشنبه ۱۴ تیر ۱۳۵۹ جلوی حضور زنان و دختران فاقد روسری به ادارهها را گرفتند. آن زمان مانتو در کار نبود. لباس پوشیده و روسری کفایت میکرد. چادر به تدریج به عنوان "حجاب اصلح" و "ارزشی" معرفی شد تا آنجا که بسیاری دختران دانشجو برای بازنماندن از تحصیل، تظاهر کردند که چادری هستند.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
اولین قانون حجاب

اولین قانون حجاب، ماده ۱۰۲ قانون تعزیرات در سال ۱۳۶۲ بود که بعدا در سال ۱۳۷۵ به صورت تبصرهای به ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی الحاق شد. طبق این تبصره زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به ۱۰ تا ۶۰ روز حبس یا ۵ تا ۵۰هزار تومان جزای نقدی محکوم میشوند.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
اقتدار ایدئولوژیک مبنای حجاب اجباری

تاکید روی حجاب شرعی، پاشنه آشیل این تبصره قانونی است. مطابق شرع، حجاب یعنی پوشاندن بدن به غیر از صورت و "کفین". رنگی برای آن تعیین نشده و تعریفی از حجاب برتر و بدتر نیز در متون دینی وجود ندارد. مبنای اجباری شدن حجاب در ایران، سیاست و اقتدار ایدئولوژیک است تا آن جا که دامنه جبر را به اقلیتهای غیرمسلمان، توریستها و دیپلماتهای خارجی نیز کشاندهاند. چیزی که حتی در عربستان سعودی هم اعمال نمیشود.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
حجاب دغدغه ۴۰ساله

حجاب دغدغهای است که پس از چهل سال از انقلاب اسلامی به اشکال مختلف مورد توجه حکومت ایران است. گرچه تاکنون اکثریت طرحها و نقشههای "فرهنگی و انتظامی" موفقیت چندانی در "مبارزه با بدحجابی" کسب نکرده است. روایت رسمی حکومت از جامعه متعالی با آنچه که شهروندان ایران و خصوصا زنان و دختران در پی آن هستند تفاوتهای اساسی دارد.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
" تیره کفن"

سیمین بهبهانی، شاعر معاصر سالها پیش در گفتوگو با دویچهوله در مورد حجاب اجباری تنها به خواندن بیتی از یکی از غزلیات منتشر نشدهاش بسنده کرد: پاس تن زن خواندی، این تیره کفن را پوسیدهی اعصاری، از نو خبرت نیست

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
حذف ورزشکاران زن ایرانی از مسابقات بین‌المللی به خاطر نوع پوشش

زنان مدرن ایرانی در پی شرایطی هستند که زنان و دختران در کشورهای آزاد از آن برخوردارند. شاید به همین دلیل با وجود همه محدودیتها و فشارها دست از تلاش بر نمی دارند. (عکس: حذف تیم فوتبال زنان از مسابقات آسیایی به علت نوع پوشش)

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
"حجاب کوچک‌ترین مشکل زنان در ایران"

نسلی که خود در گرماگرم انقلاب حاضر بود، سالهایی پر وحشت را تجربه کرد. سالهایی که در خیابانهای جمهوری اسلامی ترس از توسری هر زنی را، هر قدر هم که مخالف حجاب بود، زیر روسری برد. آنها به خود تلقین کردند که حجاب اجباری از "کوچکترین" مشکلات است. فصل بنرهایی رسید که زن بیحجاب را "شکلات" بدون بستهبندی کرد که خرمگس رویش نشسته است.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
شکل امروز "حجاب برتر"

با گذشت چهار دهه از انقلاب اسلامی، مانتوهای امروزی در ایران هیچ شباهتی به مانتوهای گشاد و تیره و بلند دهه شصت ندارند. آنها بیشتر جنبه زینتی یافتهاند. ردایی که روی بلوز و شلوار پوشیده میشود؛ بدون دکمه، با یقه گشاد، رنگهای متفاوت و.... زنان ایرانی با زیرکی و در یک مبارزه مدنی عاری از هیاهو توانستهاند در چند دهه گذشته از پوششی تحمیلی، مد و استیل جدیدی بیافرینند و هویتی تازه به آن ببخشند.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
#دختران_خیابان_انقلاب

اوایل دیماه ۹۶ ویدا موحد در تقاطع خیابان انقلاب و وصال شیرازی، در اعتراض به حجاب اجباری، بدون حجاب و در حالی که روی سکویی شبیه به جعبه تقسیم برق ایستاده بود روسری سفیدرنگ خود را بر سر چوب کرد و آن را در هوا تکان داد. اقدام او را بسیاری از زنان ایرانی در شهرهای مختلف تکرار کردند. با فراگیر شدن این اقدام، هشتگ #دختران_خیابان_انقلاب تبدیل به یکی از هشتگهای داغ در شبکههای اجتماعی شد.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
مخالفت نزدیک به ۸۰ درصد مردم با حجاب اجباری

در پی حرکت نمادین شمار زیادی از زنان در اعتراض به حجاب اجباری در ایران، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری اواسط بهمنماه ۱۳۹۶ گزارشی منتشر کرد که نشانگر رشد جدی مخالفت مردم با حجاب اجباری و دخالت دولت در این حوزه است. پیشتر نیز یکی از نظرسنجیها از مخالفت نزدیک به ۸۰ درصد مردم با حجاب اجباری خبر میداد.

۸۳ سالگی کشف حجاب؛ از "قیام طاهره" تا "دختران خیابان انقلاب"
"عبور جامعه ایران از شریعت اسلامی"

حرکت "دختران خیابان انقلاب"، به باور برخی فعالان زن، نماد عبور جامعه از شریعت اسلامی است؛ مسیری که بازگشتپذیر نیست. آذر منصوری، فعال حوزه زنان در واکنش به ربط دادن این اعتراض مدنی به نیروهای خارج از ایران میگوید: «به نظرم ربط این اعتراض مدنی که اشکال ونمادهای مختلف پیدا و پنهان دارد به بیرون از مرزها فقط و فقط پاک کردن صورت مسئله و فرار از پرسش مقدری است که پاسخی به آن داده نمیشود.»

1
| 17