خامنهای: مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر حاکمان آمریکا
۱۳۹۷ بهمن ۱۹, جمعه![](https://static.dw.com/image/47426214_800.webp)
رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، صبح جمعه ۱۹ بهمن (هشتم فوریه) با شماری از فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش دیدار کرد. این دیدار بازسازی ملاقات همافران ارتش شاهنشاهی با روحالله خمینی در چنین روزی و سه روز قبل از فروپاشی سلطنت پهلوی است.
خامنهای در این دیدار حکومت آمریکا را تجسم "شرارت، خشونت، بحرانسازی و جنگآفرینی" خواند و علت تکرار شعار مرگ بر آمریکا در چهار دهه گذشته را از دیدگاه خود تشریح کرد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دفتر رهبری، خامنهای گفت: «برای روشن شدن ذهن مقامات امریکایی تأکید میکنیم که ما کاری به ملت آمریکا نداریم و مرگ بر امریکا یعنی مرگ بر حاکمان امریکا که در این دوره، "مرگ بر ترامپ و بولتون و پمپئو" میشود.»
دونالد ترامپ پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶، بیستم ژانویه سال بعد به عنوان چهل و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده وارد کاخ سفید شد. مایک پمپئو وزیر امور خارجه و جان بولتون مشاور امنیت ملی دولت ترامپ هستند.
رهبر جمهوری اسلامی میگوید تا وقتی رفتار رژیم امریکا "بر مبنای شرارت، دخالت، خباثت و رذالت" باشد شعار مرگ بر آمریکا از دهان "ملت مقتدر ایران" نخواهد افتاد.
دشمنی با آمریکا؛ سیاست حکومت یا خواست مردم؟
حسن روحانی در ابتدای دولت یازدهم و پس از نخستین حضور خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد که سرآغاز مذاکرات هستهای با شش قدرت جهانی بود اعلام کرد که از دو موسسه مهم نظرسنجی خواسته است که نظر مردم را درباره مذاکره با آمریکا جویا شوند.
نتایج این نظرسنجی، که اعلام آن با واکنشهای تند اصولگرایان افراطی و اقتدارگرایان روبرو شد، تا کنون به طور رسمی منتشر نشده اما خبرهای غیررسمی حکایت از موافقت اکثریت پرسششوندگان با مذاکره با آمریکا و عادیسازی روابط با غرب دارد.
حدود یک دهه پیش از آن سه موسسه وابسته به وزارتخانههای ارشاد و اطلاعات و جهاد دانشگاهی به سفارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در مورد مذاکره و برقراری رابطه با آمریکا نظرسنجیهایی برگزار کردند که نتایج آن توسط خبرگزاری دولتی ایرنا نیز منتشر شد.
نتایج این نظرسنجیها که با یکدیگر اختلاف ناچیزی داشتند نشان میداد که بین ۶۸ تا ۷۶ درصد شهروندان تهرانی با انجام مذاکره با آمریکا موافق بوده و برقراری رابطه را در جهت تامین منافع ملی ارزیابی میکردند. مطابق این نتایج بیش از دو سوم پرسششوندگان ساکن پایتخت ایران با رویکرد حکومت در ضدیت با آمریکا همراه نیستند.
اروپا؛ مراوده آری، اعتماد نه
خامنهای در بخش دیگری از سخنانش در جمع کارکنان نیروی هوایی به راهکارهای اتحادیه اروپا برای تسهیل مبادلات مالی و بازرگانی با ایران پس از اعمال مجدد تحریمهای آمریکا علیه این کشور اشاره کرد. سه کشور اروپایی طرف توافق هستهای با ایران (بریتانیا، فرانسه و آلمان) حدود یک هفته پیش از ثبت رسمی نهاد موسوم به اینستکس (Instex) که "ابزار حمایت از مبادلات تجاری" با جمهوری اسلامی خوانده میشود خبر دادند.
رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به اعلام این خبر، کشورهای اروپایی را مانند آمریکا غیرقابل اعتماد توصیف کرد و گفت: «به مسئولان توصیه میکنم به اینها هم اعتماد نکنند. البته نمیگوییم با آنها مراوده نداشته باشیم بلکه با چشم بدبینی به اروپاییها نگاه کنید.»
خامنهای میگوید از چند سال پیش و در دوران مذاکرات هستهای هم به مسئولان توصیه کرده بود به آمریکا اعتماد نکنند و اکنون مذاکرهکنندگان هستهای نیز میگویند واشنگتن قابل اعتماد نیست. او افزود: «باید از اول این را تشخیص میدادند و بر این مبنا حرکت میکردند.»
فرار از پذیرش مسئولیت مذاکرات هستهای
به عبارت دیگر خامنهای تلاش میکند مسئولیت خروج آمریکا از توافق هستهای و بازگشت تحریمهای یکجانبه این کشور علیه ایران را به عدم تشخیص صحیح مذاکرهکنندگان هستهای و اعتماد به آمریکا نسبت دهد.
این در حالی است که مذاکرهکنندگان ارشد ایران و حتی شخص حسن روحانی بارها گفتهاند که رهبر جمهوری اسلامی در جریان تمام جزئیات مذاکرات بوده و هیچ تصمیمی بدون موافقت او گرفته نشده است.
خامنهای خطاب به کارکنان نیروی هوایی ارتش گفته است: «در جایگاه یک کشور مقتدر و توانا با همه دنیا به جز چند استثنا ارتباط داریم و خواهیم داشت اما باید بدانیم با چه کسانی داریم حرف میزنیم و اقدامات فرانسویها، انگلیسیها و دیگران را در مقاطع مختلف از یاد نبریم.»
در بیانیهای که اتحادیه اروپا به مناسبت اعلام رسمی ثبت اینستکس منتشر کرد از ایران خواسته شده قوانین مرتبط با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) را تصویب و اجرا کند. این اتحادیه همچنین "نگرانی عمیق" خود را از برنامه موشکهای بالستیک و فعالیتهای منطقهای جمهوری اسلامی ابراز کرده است.
گروه ویژه اقدام مالی فهرست سیاهی دارد که تا سال ۲۰۱۵ فقط ایران و کره شمالی، به عنوان کشورهایی با قوانین ناکافی برای مقابله با پولشویی و تامین مالی تروریسم، در آن قرار داشتند. پس از توافق هستهای، گنجاندن ایران در این فهرست به حالت تعلیق درآمد تا این کشور برای انجام توصیهها و تصویب قوانین مورد نظر گروه ویژه فرصت داشته باشد.
از چهار لایحه مرتبط با FATF تکلیف دو لایحه در مجمع تشخیص مصلحت نظام مشخص شده است. این مجمع هنوز در مورد دو لایحه پیوستن جمهوری اسلامی به کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با جرائم سازمانیافته فراملی (پالرمو) و کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT ) تصمیم نهایی را نگرفته است.
زمزمه مذاکره احتمالی با آمریکا
تقریبا همزمان با پافشاری خامنهای بر ادامه شعار مرگ بر آمریکا و غیرقابل اعتماد بودن این کشور، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ابراز خوشبینی کرده که با "کارهای اساسی" که در داخل در حال انجام است، ایران بتواند ایالات متحده را "وادار به مذاکره" کند.
خبرگزاری ایلنا روز جمعه به نقل از حشمتالله فلاحتپیشه نوشت: «بنده معتقدم که از بعد از راهپیمایی بزرگ ۲۲ بهمن ما با سیاستی که توام با اصلاحات ضدفساد و مدیریت سازنده در داخل باشد و همچنین تعامل سازنده با دنیا غیر از آمریکا، میتوانیم به تدریج شرایطی را فراهم کنیم که آمریکاییها به سمت مذاکره با ایران بیایند.»
رئیس جمهوری و دیگر مقامهای ارشد دولت آمریکا بارها انگیزه خروج از برجام و بازگرداندن تحریمها علیه جمهوری اسلامی را، وارد کردن فشارهای بیسابقه به منظور کشاندن ایران به پای میز مذاکره عنوان کردهاند.
به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید
دونالد ترامپ هدف از مذاکرات مجدد با جمهوری اسلامی را رسیدن به توافق جدیدی عنوان کرده که خطر دست یافتن ایران به سلاح اتمی را برای همیشه برطرف کند و به نگرانیهای جامعه جهانی درباره برنامه موشکی و اقدامهای "بیثبات کننده" این کشور در منطقه خاتمه دهد.
سه کشور اروپایی که مانند چین و روسیه همچنان بر پایبندی خود به برجام تاکید دارند در ماههای گذشته در مورد برنامههای موشکی و حضور منطقهای ایران نگرانیهای مشابهی را نظیر کاخ سفید ابراز کردهاند و از تهران میخواهند در مورد این مسائل وارد مذاکره شود.
برخی از ناظران معتقدند سخنان رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس میتواند نشانه آمادگی احتمالی ایران برای مذاکرات مستقیم با آمریکا، یا دستکم گفتوگو با کشورهای اروپایی درباره نگرانیهای مشترک آنها با ایالات متحده تلقی شود.