1. Tsallake zuwa shafin jadawali
  2. Tsallake zuwa jadawalin abubuwan da shiri ya kunsa
  3. Tsallake zuwa karin wasu shafukan DW
Rikice-rikiceAfirka

Amurka: Shekaru 25 da harin 11.09.

Kersten Knipp AH/LMJ
September 11, 2026

Shekaru 25 bayan harin 11 ga watan Satumba na 2001, kungiyar Al-Qaeda ta rage karfi a duniya. Sai dai rassanta na da karfi a Afirka da Asiya da dabarunsu shi ne, na samun gindin zama a cikin gida.

Amurka | New York 2001 | Hari | Cibiyar Kasuwanci ta Duniya
Shekaru 25 da mummunan harin da aka kai kan cibiyar kasuwancin duniya a AmurkaHoto: dpa/picture alliance

Shekaru 25 da harin na 11 ga Satumba, Al-Qaeda ba ta kau ba kuma ba ta zama kungiya daya ba kamar yadda take da karfi a baya. Kungiyar ta yi rauni sossai, yayin da rassanta na yanki ke ci gaba da karfi a sassan Afirka da Asiya. Shalkwatar kungiyar da rassanta, sun zama marasa tsari. Farfesa Rüdiger Lohlker masani a fannin nazarin Musulunci ya ce, ta'addanci na kunshe da abubuwa da dama da ke zaman nakasu ga tattalin arziki da dole Turai sai ta kara azzama. A cewarsa, har yanzu da sauran aiki duk da karfin kungiyat ya ragu. Al-Qaeda ta rauni sossai, saboda nasarar da aka samu wajen yaki da ta'addanci bayan shekara ta 2001.

An karya lagon kungiyar?

Bincike a kan sha'anin ta'addanci ya nuna cewa, ayyukan sojoji a Afghanistan da kuma hadin gwiwa tsakanin hukumomin leken asiri da 'yan sanda. Sun karya lagon kungiyar, ta hanyar kifar da gwamnatoci masu alaka da ta'addanci. Kimanin shekaru 10 bayan hare-haren da aka kai a New York da Washington D.C., an kashe fitaccen jagoran al-Qaeda Osama bin Laden a watan Mayun 2011. Kisan nasa, ya zama abin da ya kasance babbar nasara. Sakamakon haka, Al-Qaeda ta sake tsara kanta. 'Yan ta'addar na neman wuraren da za su iya samun gindin zama na din-din-din, misali a sassan Afirka ko kuma a Yemen da sauran kasashe da ke da rauni.

Wannan ya shafi ga misali, a yankin Sahel ne kungiyoyin masu jihadi suka samu damar fadada mafakarsu. Wani bincike da wata cibiya ta Critical Threats Project ta gudanar ya ambaci Nijar a matsayin misali, inda kungiyar JNIM da (ISSP) ke matsa kaimi a yankin Sahel. A kwanan baya JNIM ta kai hari a filin jirgin saman kasa da kasa na birnin Yamai, a cikin  watan Yuni na wannan shekara. Al-Qaeda ita kanta ta samu rarrabuwar kawuna ta yadda wasu matasa ke fafutukar kafa daular Musulunci, a cewar kwararre mai fafutukar yaki da ta'addanci Behnam Heidenreute a kwalejin 'yan sanda ta Hamburg.

Al-Qaeda ba ta da sauran tasiri

Kwarraru dai na ganin a yanzu Al-Qaeda ba ta da karfin kai hare-hare kamar irin na 11 ga watan Satumba, sai dai rassanta misali JNIM da Al-Shabaab da AQAP na iya yin tasiri mai yawa a kasashe masu rauni. Kowa ya jaddada cewa, babu wani bayani game da al-Qaeda a halin yanzu kawai ba a san abin da take yi ba. Bugu da kari tun bayan harin da Hamas ta kai a Isra'ila a ranar bakwai ga Oktoba na 2023, abin mamaki ne yadda al-Qaeda ba ta bayyana a manyan rikice-rikicen yankin ba. Hamas da Hezbollah da Houthi da Iran, sun mamaye fagen siyasa da na soja.

Fassara: Abdourahamane Hassane

Gyarawa da wallafawa: Lateefa Mustapha Ja'afar

Tsallake zuwa bangare na gaba Bincika karin bayani
Tsallake zuwa bangare na gaba Babban labarin DW

Babban labarin DW

Tsallake zuwa bangare na gaba Karin labarai daga DW