Логиката што се крие зад локдаунот не заплеткува во комплексна мрежа од грижа на совест, потиснување на нештата и илузорни убедувања, смета Станислав Штрасбургер.
Фотографија: Mathias Bothor
Реклама
„Во состојба на бесмислено чекање човекот може да загуби и трпение и надеж, да биде резигниран на краток или долг рок, да му се смачи животот", прочитав во еден мејл на средината на јануари. Мојата 82-годишна пријателка и автор на тие зборови ми легна на срце. Анелија ја доживував секогаш како срдечна, мудра жена, секогаш подготвена да помогне на оние на кои тоа им е потребно, дива и жива душа, со кадрава коса која и го краси ликот.
Во мејлот ми опишува како се чувствува откако заради „малиот вирус со големо дејство присилно се наоѓа во посебно мирување со полициски час”и вели: „Каде што има почеток има и крај...слепи и еднонасочни улици и вртењето во круг придонесуваат многу за оној замор кој оневозможува будно да го прифатиме збогувањето со животот, да уживаме во замореноста од него, да си дозволиме да се чувствуваме така и да си заминеме помирени со себе...”
Што ли сака да ми каже со тоа? Лоши мисли ми пролетуваат низ глава. Како да реагирам, да ги побарам нејзините пријатели кои живеат во близина или да побарам професионална помош? Или да и се јавам и да се охрабрам за разговор? Исплашен сум за неа, но и за себе. Ако реагирам „погрешно” на пораката можеби ќе бидам се чувствувам одговорен за смртта на близок човек. Но, обратно погледнато, дали сум подготвен да ја прифатам одлуката која страхувам дека се крие во мејлот? Огромна одговорност буквално ме фрла на колена.
Фотографија: picture-alliance/dpa/O. Berg
Смислата на животот и услужните дејности
Како членови на богатите западни општества создадовме комплексни системи кои треба да ни помогнат да избегнеме од ваков вид на одговорнсот. Хенинг Шерф, поранешен градоначалник на Бремен, кој денес се залага за подобар однос спрема умирањето, уште во 2016 пишуваше за комерцијализацијата на последната животна отсечка во рамки на услужниот сектор, кој смртта ја поместува во табуизирана зона.
Па така и нашите болници станувале смртни постели, а преоптоварените интернистички оддели платформи за згрижување на болни и луѓе на умирање, интегрирани во еден пазар со огромен профит. Таквиот систем пак исполнува само една општествена функција: да се направи смртта невидлива и избрише од перцепцијата, да не ослободи од вината и одговорноста. И уште нешто: нашите стратегии за потиснување на извесноста на смртта и растечкиот палиативен сектор како да се поврзани со убедувањето дека секогаш се умира од нешто. Смртта има причина. И со помош на соодветно дејство од човекот може да биде спречена. Но, колку има смисла смртта да се објаснува како редослед од причина и последица? И дали таа причина е нешто што може да се сузбива и со тоа смртта до недоглед да се одложува?
Пандемија: Животот свртен на глава
Пред нешто повеќе од една година мистериозен нов коронавирус започна да се шири низ светот. Денес, бројот на заразени во пандемијата е над 100 милиони, а секојдневието на луѓето ширум планетата е драматично променето.
Фотографија: Flaming Lips/Warner Music/REUTERS
Колективно физичко дистанцирање
Сингапур има многу ниски стапки на инфекции со коронавирусот од октомври досега. Набљудувачите ја фалат оваа град-држава во југоисточна Азија за одржување на вирусот под контрола со внимателно следење на нејзините граѓани, делумно со апликацијата за задолжително следење. Падот на инфекциите значи дека локалното население може да посетува кино на отворено - под услов да се одржува физичка дистанца.
Фотографија: Edgar Su/REUTERS
Во Јужна Африка се шири страв
Јужна Африка е најтешко погодената африканска земја од пандемијата на коронавирусот. Овој пациент во болница во близина на Кејп Таун е еден од 1,4 милиони граѓани кои се заразени со Ковид-19. Новата варијанта на коронавирусот, позната како B.1.351 или 501Y.V2, само го зголеми стравот. Исто како и новата варијанта на британскиот вирус, се смета дека оваа јужноафриканска мутација е многу позаразна.
Фотографија: Rodger Bosch/AFP/Getty Images
„Социјално дистанцирање на сонце“
Со зголемените летни температури, многу Австралијци се во можност да уживаат во освежително пливање во океанот. Поставени се знаци за да ги потсетат посетителите на плажите да држат дистанца додека уживаат во сонцето, во обид да се спречи нов пораст на инфекции. Австралија забележа значително намалување на бројот нови случаи од септември наваму.
Фотографија: Bai Xuefei/Xinhua/imago images
Болка поради оние кои починаа
Келвија Андреа Гонкалвес (16) плаче на гробот на нејзината мајка во бразилскиот град Манаус - Андреа дос Реис Брасао почина на само 39-годишна возраст. Таа е една од безбројните жртви од Ковид-19 во градот кој остана без неопходниот кислород. Многу луѓе го обвинуваат екстремно десничарскиот претседател Жаир Болсонаро за мрачната состојба во земјата. Во Бразил од вирусот починаа над 221.000 лица.
Фотографија: Bruno Kelly/REUTERS
Што е сигурно е сигурно?
Во Хонг Конг, властите оградија цели населби без предупредување како одговор на ненадејниот пораст на инфекциите. Градот, посебен административен регион на Кина, наметна слични драконски мерки за спречување на епидемијата на вирусот како оние кои беа во сила во Кина. До неодамна, стапките на инфекции тука беа многу ниски.
Фотографија: Tyrone Siu/REUTERS
Танцување во сопствен меур
Американскиот рок-бенд The Flaming Lips смисли начин како да организира концерти со физичка дистанца: на неодамнешниот концерт во Оклахома Сити, бендот ја замоли публиката да влезе во пластични меури кои се надувуваат. На овој начин, тие можеа да се танцуваат додека безбедно се изолирани во сопствени меури. Публиката дури можеше да го држи на раце и фронтменот Вејн Којн кој се стркала од сцената.
Фотографија: Flaming Lips/Warner Music/REUTERS
Цркви претворени во центри за вакцинација
Многу цркви во моментов се затворени поради пандемијата, па местата за богослужба се претвораат во центри за итна вакцинација- како тука во катедралата Лихфилд, во близината на Бирмингем, Англија. За разлика од земјите во ЕУ кои во моментов се соочуваат со недостиг на вакцини против Ковид-19, Велика Британија редовно се снабдува со дози.
Фотографија: Carl Recine/REUTERS
Светло на крајот од тунелот
Ејми Езат подготвува торта во форма на вакцина која треба да се дистрибуира меѓу пациентите со Ковид-19 кои се лекуваат во болницата во Каиро. Египет се бори да ја активира својата кампања за имунизација низ целата земја. Сепак, на многумина можноста да се вакцинираат против коронавирусот им дава огромно чувство на надеж.
Фотографија: Hanaa Habib/REUTERS
8 фотографии1 | 8
Рутината
Мејлот од Анелија стаса додека во Алгарве каде што престојувам бројот на Ковид-позитивни енормно расте. Реакциите во Европа пак веќе се рутински: владата во Лисабон ги заострува и онака ограничувачките мерки.
Но, и логиката што се крие зад локдаунот не заплеткува во комплексна мрежа од грижа на совест, потиснување на нештата и илузорни убедувања. Таквата логика е истовремено и претскажување и проклетство. Збир на правила кои наводно опфаќаат се, само ветуваат ослободување од товарот на одговорноста. Но, исто така не фрла во очај кога ќе сфатиме дека реалноста постојано си наоѓа начин да ги заобиколи правилата. Во постојаниот процес на „адаптација” правилата толку се комплицираат што на крај едвај некому му е јасно како треба „правилно” да се однесува. Наместо олеснување се случува дополнително оптоварување, фрустрацијата од неуспехот. Тоа не е за занемарување. Во индивидуализирани општества во кои правото на самоопределба ужива статус на посебно добро, користењето на локдаун го поткопува консензот кој е основа не само на таквата мерка, туку и на целиот општествено-политички поредок. Проблематичниот однос спрема смртта кој се крие зад сето тоа, тешко и да се отвора како тема. Притоа е илузија дека индивидуи и општества примарно ја исполнуваат задачата некого да заштитат од смртта. Ако не ја сфаќаме смртта како составен дел од живеењето, туку како потфрлање, тогаш неуспехот секако е однапред извесен.
Брзо ќе ги потрошиме нашите ресурси. Будиме очекувања кои не може да бидат исполнети. Секоја смрт ќе го отвора прашањето за виновник. Како индивидуи и општества тоа ќе не „дотепа”. Повторно ќе станеме плен за оние кои ќе ни продаваат приказни за тоа како ќе не изведат од ќорсокакот и ќе не ослободат од страв и фрустрации.
Пет совети за подобро физичко и ментално здравје во корона-кризата
Вакцина нема, лек исто така. Експертите, во моментов, не се сигурни ни дека оние кои оздравеле од Ковид-19 се целосно заштитени од нова инфекција. Затоа е препорачливо јакнење на личниот имунитет среде пандемијата.
Фотографија: Fotolia
Здрава исхрана
Докажано е дека здравата исхрана го намалува ризикот од хронични болести како што се проблемите со циркулацијата, дијабетисот или со дебелината. Исто така, со здрава исхрана се намалува и ризикот од депресија и од анксиозност. СЗО потсетува - но тоа важи и без пандемија - дека треба да се остават алкохолот, цигарите и сите останати дроги
Фотографија: picture-alliance/dpa/V. Heinz
Добар сон
Додека спиеме, телото вредно работи: келиите се обновуваат, се отстрануваат отровите, се зацврстува помнењето. Како што покажаа истражувањата, недостатокот на сон влијае не само на физичката состојба, туку и на психичката. Недостатокот на сон нѐ прави поподложни на хронични болести. На поголемот број луѓе им се доволни 6 до 9 часа сон, но важно е да се спие во одреден ритам.
Фотографија: Colourbox
Движење и вежбање
Движењето го исполнува телото со „хормоните на среќа“. Тоа овозможува подобро спиење, ги намалува стресот и стравовите, го зајакнува помнењето. Движење и спорт, па макар и дома - најмалку 30 минути дневно. Тренерите велат дека не важно како ќе ги поделите тие минимални 30 минути - можеби по 10 минути наутро, напладне и навечер? Кога можете излезете на свеж воздух.
Фотографија: picture-alliance/dpa/B. pedersen
Одржување на контактите
Пријателите во овој период на социјална изолација поради коронавирусот се поважни од кога било. Социјалните мрежи се докажано добри за здравјето. Бидејќи излегувањата и собирите сега не се можни, речиси сѐ се одвива на интернет. Но, подобро така отколку никако.
Изолацијата можеби е шанса да се заборави на светот и на надворешните вести. Размислите, што сакате веќе подолго да направите но никако не стигнувате? Нешто во градината, да испробате нов рецепт, да научите да плетете, да прочитате некоја книга која веќе подолго ве гледа обвинувачки од полицата? Сега е идеално време за тоа.
Фотографија: picture-alliance/dpa/J. Kalaene
5 фотографии1 | 5
Порака за сите нас
Колку и да звучи банално: располагаме со ограничени ресурси и сите сме срмтни. Никој не е виновен за тоа. Онака како што учиме дека „само-убивањето” не е релевантно од аспект на кривичниот законик, значи не е убиство, така мора да се спријателиме и со фактот дека смртта си доаѓа „условена од староста”, дека е нешто природно, независно од тоа какви на инфекции може да се тестираме – и за инает на сите негувателски системи.
Станислав Штрасбургер е писател и менаџер во културата. Неговиот последен роман „Трговец со приказни“ на германски јазик се појави во 2018 година (во 2009. на полски, а во 2014. на арапски јазик). Авторот е роден во Варшава и живее на релација Берлин – Варшава и различни медитерански градови. Исто така е член на Советот на здружението „Хуманисто Солидарио“. Овој текст е продолжение на неговиот фељтон на полски јазик за Радио Козмо.