Загреб: Мерц скептичен кон реформските идеи за ЕУ на Вебер
31 јануари 2026
Германскиот канцелар Фридрих Мерц изрази скепса во однос на изводливоста на обемните реформски предлози што лидерот на Европската народна партија (ЕПП), Манфред Вебер, ги изнесе за иднината на Европската унија. На отворањето на лидерскиот состанок на ЕПП во Загреб, претседателот на ЦДУ нагласи дека постигнувањето промени во европските договори во Унија од 27 членки е „крајно сложена задача“.
Мерц оцени дека приоритет на европските институции треба да бидат прашањата што „веќе се на маса“, меѓу кои ги посочи „одбранбените капацитети и конкурентноста“ на Европа.
Во Загреб, највисоките претставници на конзервативната политичка фамилија во ЕУ дискутираат за улогата на Европа во новиот глобален поредок, во кој доминираат големите сили. Покрај Мерц, учествуваат и премиерите Доналд Туск од Полска и Киријакос Мицотакис од Грција.
Вебер предлага „европски претседател“ и европска армија
Заменик-претседателот на ЦСУ и лидер на ЕПП, Манфред Вебер, изјави дека на средбата ќе ги претстави своите реформски идеи со цел да ја направи ЕУ поефикасна и посилна на светската сцена. Неговите предлози се фокусирани на три клучни точки:
Прво, обединување на функциите на претседателот на Европската комисија и претседателот на Европскиот совет од 2029 година.
Според Вебер, спојувањето на овие две функции – кои сега ги извршуваат Урсула фон дер Лајен и Антонио Кошта – би овозможило Европа „да зборува со еден глас“.
Второ, создавање европска армија што би можела да дејствува и во Украина по постигнување мир.
Во изјава за „Шпигел“, Вебер посочи дека ЕУ треба да размисли за стационирање заеднички европски мировни сили во Украина, како зачеток на европска воена структура.
Трето, нов „договор за суверенитет“ меѓу група подготвени држави
Овој модел би овозможил група земји-членки да соработуваат поблиску во надворешната политика, без потреба од принципот на едногласност.
Мерц: Мнозинско одлучување е неопходно
Иако Мерц се воздржа од поддршка за другите идеи на Вебер, тој му даде целосна поддршка во барањето да се напушти едногласното одлучување во надворешната политика. Според него, во внатрешниот пазар ова правило практично веќе не важи, бидејќи доминира „принципот на квалификувано мнозинство".
Канцеларот оцени дека и во надворешната и во безбедносната политика „постепено“ треба да се премине на таков модел, додавајќи: „Не може секогаш последниот да ја одредува брзината“. Мерц, сепак, не објасни како би се реализирала оваа промена.
Европската кохезија како глобален фактор
И во своето обраќање во германскиот Бундестаг, Мерц порача дека Европа мора да дејствува посамоуверено во новиот светски поредок, нагласувајќи дека „јазикот на политиката на моќ“ е неопходен за да се зачува нејзината автономија.
Тој ги идентификуваше трите области во кои ЕУ мора да докаже капацитет: намалување на зависностите во технологијата и одбраната, зајакнување на економската конкурентност особено во однос на Кина и САД, и настапување како единствен актер на меѓународната сцена. „Кохезијата е фактор на моќ во светот“, нагласи Мерц, не нудејќи конкретни предлози за остварување на овие цели.