Повеќе од еден милион приклучни соларни уреди се инсталирани во Германија во последните три години. Ново е тоа што сè повеќе од нив имаат и батериски складишта. Така произведената струја може да се користи и подоцна.

Како функционираат соларните модули?

Модулите се големи до два квадратни метри, а до четири модули се поставуваат во една мини-станица. Монтажата е едноставна, а уредите функционираат исто толку безбедно како и другите домашни апарати – само обратно. Струјата од соларниот модул преку инвертер и приклучок оди во домашната мрежа.

Евтина струја од сопствен балкон

Цените на модулите и батериските складишта значително паднаа на светско ниво. Затоа денес балконските системи со складиште чинат само половина од цената пред две години.

Мали модели има од околу 200 евра, а поголеми со четири модули и складиште веќе за помалку од 1000 евра. Во Германија тие произведуваат струја за 7 до 15 центи по киловат-час – значително поевтино од струјата од мрежата, која во просек чини речиси 40 центи.

Според Високата школа за техника и економија во Берлин (HTW), инвестицијата најчесто се исплаќа по четири до седум години. Потоа произведената струја е бесплатна.

Со онлајн калкулаторот на HTW лесно може да се пресмета која инсталација одговара за сопствениот стан и колку пари може да се заштедат. 

Трајност и ефикасност на модулите и батериите

Соларните модули можат да траат повеќе од 30 години и да произведуваат струја. За батериите „може да се смета на животен век од 10 до 15 години“, вели Волкер Квашнинг, професор за обновливи енергетски системи на HTW.

Со четири модули и складиште може да се покрие околу половина од потребата за струја на домаќинство со две лица во Централна Европа. 

Повеќе сонце, повеќе струја

Иако има многу сончеви региони во светот каде балконските соларни системи би можеле да произведат многу повеќе струја отколку во Германија, сепак „најголем дел од приклучните соларни уреди се продаваат во Германија и тоа со голема предност пред остатокот од светот“, вели Давид Бројер, директор на онлајн продавницата Yuma од Келн.

Политичка поддршка и регулативи во ЕУ и Германија

Бумот има повеќе причини: пад на цените, подобра технологија – и политичка поддршка.

Од 2023 година во Германија нема ДДВ на приватни соларни системи. Во јуни 2024-тата, ЕУ донесе директиви за приклучни соларни уреди. А од октомври 2024 година, во Германија станарите и сопствениците на станови можат сами – без бирократија и електричар – да постават соларни модули на балкон.

Дозволени се уреди со до 2000 вати модулска моќност. Во повеќето земји на ЕУ уредите смеат да испорачуваат до 800 вати директно во домашната мрежа. Ова ограничување ги штити електричните инсталации во станот од преоптоварување, што ја прави употребата безбедна.

Интерес во други земји и глобално ширење

„Ние го развивме моделот во Германија и сега гледаме голем интерес и во други земји. Токму сега беше делегација од Токио во посета. Тие сакаат да воведат приклучни соларни уреди и се информираа за техничката безбедност“, вели Томас Зелтман, експерт за приклучни соларни уреди при Сојузното здружение за соларна економија за ДВ.

Интересот расте и во многу земји на ЕУ, како и во држави како Бразил и САД.

Енергетска транзиција за секого

До 2045 година Германија сака да биде климатски неутрална. Приклучните соларни уреди дотогаш би можеле да покријат до два процента од потребата за струја, проценува енергетската експертка проф. Клаудија Кемферт од Германскиот институт за економски истражувања (ДИВ). Засега најголем дел од соларната струја во Германија доаѓа од кровни системи, а потоа од големи соларни паркови. 

Балконските системи како вовед во поголеми решенија

За многу клиенти, приклучната инсталација за балкон е само почеток. „Тие се вовед во други мерки како поголеми фотоволтаични системи или купување електричен автомобил или топлинска пумпа“, вели Кристоф Кост од Институтот Фраунхофер за соларни енергетски системи ИСЕ.

„Приклучните соларни уреди им овозможуваат на луѓето сами да станат дел од енергетската транзиција, да ги намалат трошоците за струја и да станат помалку зависни од флуктуациите на цените на енергијата“, вели Кемферт за ДВ. Така и луѓето во станови добиваат едноставен пристап до сопствена соларна енергија.

Пред купување: Добра консултација вреди многу 

Пред купување на системите „важни се добри информации“, вели Тобијас Ото од Германското здружение за промоција на соларна енергија (СФВ), кое нуди независни соларни консултации.

Дали системот се исплати зависи од повеќе фактори: Колку модули собираат на балкон, тераса или покрив? Каква е сончевата изложеност на локацијата? И под кој агол треба да се постават модулите?

И цената на струјата и потрошувачката играат улога. Со овие податоци може да се пресмета кој систем е најсоодветен.

Интелигентна контрола и резервно напојување

Кај системи со три до четири модули често се исплати батериско складиште со интелигентна контрола.

Оваа контрола го мери потребното количество струја на бројачот или приклучоците. Батеријата потоа дава точно онолку струја колку што е потребно во моментот. „Без такви мерни уреди, складиштето вообичаено не може да се контролира на смислен начин“, нагласува Ото за ДВ.

Некои приклучни уреди со батерија имаат и резервно напојување и помагаат при прекин на струја. Дополнително, многу батерии можат да се постават и надвор. Но, при многу ниски или високи температури тие трошат и малку струја за сопствено одржување.

Квалитетот на производите и препораки за купување

Важен е и квалитетот на производите. Експертите не препорачуваат купување од евтини добавувачи и дисконтни продавници.

„Таму се нуди многу неквалитетна опрема“, вели Зелтман, кој порано работел во Центарот за заштита на потрошувачи. „Затоа препорачуваме купување кај специјализирани трговци.“