Домувањето е основна потреба и влијае на сè, од кариерата до психолошкото и менталното здравје. Во исто време, наоѓањето соодветно домување во Германија може да биде тешко, а уште е потешко за оние кои не се Германци и белци.

Ова го откри нова студија на Германскиот центар за истражување на интеграција и миграција (ДеЗИМ). Тоа е првата сеопфатна анализа на дискриминацијата врз расно обележани лица - расни и етнички малцинства - на пазарот на недвижности.

Националниот монитор за дискриминација и расизам, дел од ДеЗИМ, анкетирал над 9.500 луѓе помеѓу август 2024 и јануари 2025 година. Резултатите се статистички анализирани и поврзани со официјални податоци, како што се информации за загадувањето на животната средина во одредени области.

Муслиманите и црнците тврделе дека биле исклучени од разгледување станови поради дискриминација многу почесто од лицата кои не се расно обележани, со веројатност од 35 и 39 насто, во споредба со 11 отсто. 

Научниците, исто така, пронашле докази за овој модел. Тие испратиле пријави до вистински огласи за станови со различни имиња на наводни кандидати, додека приходот и нивото на образование биле исти. Резултатите покажаа дека кандидатите со имиња што звучеле „германски“ имале 22 насто шанса да бидат повикани да го видат станот, додека во случај на имиња вообичаени на Блискиот Исток, Турција или Африка таа била 16 отсто. 

Три пријави дневно и сè уште без стан

Белфин Окот дошла од Кенија во Германија на постдипломски студии во 2023 година и поминала пет месеци барајќи стан во Бон, но без успех. Таа вели дека се претплатила на речиси секој достапен портал за недвижности и испраќала просечно по три пријави дневно.

„Не можам да кажам со сигурност, но можеби има некаква пристрасност бидејќи ја испраќам пријавата на германски јазик, но немам слика од профилот, па кога сопствениците ме гледаат во живо, мислат: 'Ова не е она што го очекував'“, вели таа за ДВ.

По дипломирањето, Окот го заменила својот студентски дом со неслужбено изнајмување - уште еден проблем што го истакна истражувањето на ДеЗИМ. Тоа покажува и дека луѓето со расна и етничка припадност имаат поголема веројатност да живеат во неизвесни ситуации со изнајмувањето - 12 отсто од расно стигматизираните луѓе имале договори за изнајмување на одредено време, во споредба со 3 насто од лицата кои не се расно стигматизирани.

Тие имаат и значително повисоки трошоци поради цените на домувањето, па затоа трошат 40 отсто или повеќе од своите приходи за домување - 37 насто од расно идентификуваните луѓе трошат повеќе од 40 отсто од своите приходи за домување во споредба со 30 насто од луѓето кои не се расно обележани.

„Пазарот на недвижности е целосно контаминиран со расизам. Можете да разговарате со црнци од каде било и тие ќе ви раскажат слични приказни“, вели Тахир Дела, портпарол на Иницијативата за црни луѓе во Германија, иницијатива за застапување на правата на црнците во Германија со седиште во Берлин.

Сопствениците на недвижности ретко директно велат дека го одбиле апликантот врз основа на расата, бидејќи тоа е нелегално, рече Дела. Сепак, вели дека е вообичаено луѓе со потемна кожа со имиња кои звучат германски да бидат повикани да го разгледаат станот, само за да им се каже дека станот е веќе изнајмен.

Еден Афро-Германец, кој сакаше да остане анонимен, за ДВ изјави дека и покрај тоа што имал добро платена работа со договор на неопределено време, од него било побарано да обезбеди гарант кој ќе ја преземе одговорноста за сите настанати долгови. „Секако, тоа е само еден начин да се затвори пазарот. Тоа дополнително отежнува странските државјани да најдат место за живеење“, вели тој. 

Дискриминацијата често се манифестира во конфликти со сопствениците и соседите

Александар Том е портпарол на Фер изнајмување, фер домување, специјализирано советувалиште за дискриминација на пазарот на недвижности - единствено од ваков вид во Германија.

Тој вели дека истражувањето покажува многу од она што тој и неговите колеги го доживуваат на работното место. Дискриминацијата особено се манифестира во конфликти меѓу соседите, што, според Том, честопати предизвикува поголема лична штета отколку ако некое лице не било земено предвид или е целосно одбиено при барање стан.

„Започнува со нееднаквости, на пример во пресметката на дополнителните трошоци или дури и во износот на киријата“, изјави тој за ДВ. „Но, она што го гледаме многу јасно е дека работите што на прв поглед изгледаат како типични конфликти во соседството се покажуваат како многу, многу специфични случаи на дискриминација.“

Том опишува низа случаи, обично поврзани со црни самохрани мајки кои се нападнати од соседи или пријавени во компаниите за недвижности поради проблеми како тој дека нивните деца се „пребучни“. Компаниите за недвижности често издаваат предупредувања до станарите без да проверат докази. Кога проблемот се истражува, честопати нема проблем со бучавата - наводните записи за „бучава“ кои ги водат соседите кои ја поднеле првичната жалба се покажуваат како неточни или фалсификувани.

Давид*, Афроамериканец, натурализиран германски државјанин, живее во станот малку повеќе од десет години и течно зборува германски, но и тој го доживеал однесувањето што го опишува Том. Тој со години води судски спор со својот газда за неизвршување на стандардни поправки за одржување и добил неколку наредби за иселување кои од судот се прогласени за неважечки.

Газдата неодамна се обиде да покрене дополнителни трошоци, кои се дел од киријата, но Давид и тоа успешно го оспорил на суд. „Јас лично мислам, а и некои мои пријатели мислат, дека не би се осмелил да се однесува толку скандалозно да сум бел Германец“, изјави тој за ДВ.

Расизмот значи помали, поскапи и полоши станови

Истражувањето на ДеЗИМ открива и нееднаквости во стандардите за домување, во цената и големината. Покажа дека веројатноста за живеење во стан со оштетувања е околу 57 отсто за луѓето од расни и етнички малцинства, во споредба со 48 насто за луѓето кои не се расно обележани.

Овие малцинства се поретко изложени на високо ниво на загадување, како што се нивоата на азот диоксид во животната средина. Тие, исто така, живеат почесто во тесни услови, со просечна површина на стан од 47 м² и 1,3 соби по лице, додека за луѓето кои не се расно обележани е 69 м² и 1,9 соби по лице.

Том вели дека еден начин за борба против расната дискриминација би бил проширување на листата на заштитени карактеристики и затворање на регулаторните дупки, како што е разрешување на одредени сопственици на станови од законите против дискриминација.

Ноа К. Ха, научен директор на ДеЗИМ, повика на зајакнување на законите против дискриминација за обезбедување прифатливо домување. „Од 1970-тите години, бевме сведоци на либерализација на пазарот на домување, а тоа дополнително ја комплицира ситуацијата за ранливите групи да добијат стан“, изјави Ха за ДВ, додавајќи дека втората генерација имигранти имаат полоши шанси на пазарот на недвижности - не станува збор за јазични вештини или за снаоѓање во странски систем.