Сите пратеници во Бундестагот се согласуваат за една работа: цените на бензинот и на дизелот во Германија во моментов се превисоки. Овој раст на цените е предизвикан од војната на Израел и САД против Иран, како и од контранападите на режимот во Техеран, вклучувајќи ги и нападите врз соседните земји во регионот на Персискиот Залив.

Арманд Корн, член на Социјалдемократската партија на Германија (СПД) во Бундестагот, вчера (19.03) ова го опиша на следниов начин: „Кој и да оди на бензинска пумпа деновиве, ја чувствува тежината на светската политика во својот паричник. Ги гледа бројките на екранот како растат како термометар на сонце“.

Цените во Германија значително над просекот во ЕУ

Последиците од ескалацијата во Заливот не влијаат подеднакво врз возачите во Европа: цените особено се зголемија во Германија - и до 17 проценти повеќе од просекот во Европската Унија.

Дали нафтените компании се обидуваат да профитираат од кризата? Најголемиот германски таблоид „Билд“ со денови зборува за „грабежот на пумпите“. Германската влада предводена од канцеларот Фридрих Мерц (ЦДУ) сака да реагира на високите цени на горивата. Уште пред Велигден, промените во законот треба да стапат на сила со цел да се ограничат цените на бензинот и дизелот, кои делумно се далеку над две евра. 

Опозицијата бара итно зголемување на даноците за компаниите, но министерката за економија Катерина Рајхе (ЦДУ) се спротивставува на тоа. Таа во четвртокот во Бундестагот изјави дека граѓаните честопати немаат корист од ваквите потези: „Она што ни треба сега се насочени регулаторни интервенции кои гарантираат праведност и транспарентност на пазарите“.

Цените на пумпите смеат да се зголемат само еднаш дневно

Наместо повисоки даноци, Рајхе предлага две мерки: првата е во иднина бензинските пумпи може да ја зголемуваат цената само еднаш дневно - модел што Германија сака да го усвои од Австрија.

Досега, цените на германските пумпи се менуваа и до 50 пати на ден - претежно нагоре. Многу експерти сакаат прво да почекаат и да видат дали новото ограничување всушност ќе доведе до пониски цени.

Делумно десноекстремната Алтернатива за Германија (AфД) се спротивставува на тоа. Нејзиниот пратеник, Лиф-Ерик Холм, вели: „Тоа е уште една чадна бомба. Тоа веројатно дури и ќе ги зголеми цените, бидејќи нафтените компании ќе мора да пресметаат додаток на безбедност, бидејќи ќе знаат што се случило дури наредниот ден“.

Рајхе сака да ги зајакне антимонополските власти во Германија

Како втор чекор, министерката сака да воведе обврска самата нафтена индустрија да објасни зошто значително ги зголемува цените на горивата. Досега, товарот на докажување беше на антимонополските органи. Се чини дека таа точка е резултат на повеќе кризни разговори меѓу владата и економијата од почетокот на неделата - кои очигледно не беа успешни. 

Рајхе заклучува: „Навистина е впечатливо што нашите цени на пумпите се зголемија повеќе од европскиот просек“. Нафтената индустрија „не даде убедливо објаснување за тој ефект“, вели министерката. 

Ова предизвика реакција од Холгер Леш, заменик-генерален директор на Конфедерацијата на германската индустрија (БДИ). Тој вели: „Без вклучување на индустријата и без широка јавна дебата, под притисок на високите цени на горивата се менуваат правилата кои го надминуваат моменталниот повод“.

Опозицијата бара данок на дополнителниот профит

Пратениците на владејачката СПД и опозициските Зелени повторно го поставуваат прашањето за данок на дополнителен профит за нафтените компании, кој претходната влада веќе еднаш привремено го воведе во 2022 година по почетокот на рускиот напад врз Украина. И некои пратеници на владејачките партии ЦДУ и ЦСУ можат да го замислат тоа, ако се покаже дека цените на горивата остануваат високи на долг рок.

Зелените веќе сега се за тоа, објаснува нивната пратеничка Јулија Верлинден: „Не е доволно само да се гледа како цената расте на пумпите, додека кризните профити на нафтените компании остануваат недопрени, додека се создаваат нови зависности од фосилни горива и развојот на обновливи извори се забавува“.

Тоа е критика кон владата, а особено кон министерката Рајхе, која сака да изгради многу нови гасни електрани во Германија.

Таа неодамна ја протурка одлуката во коалициската влада во Германија повторно да дозволи вградување на нови системи за гас или мазут - и покрај очекуваните високи и растечки цени. 

Италија ги намалува даноците со декрет

Другите земји од Европската Унија преземаат различни чекори против високите цени на горивата: во Италија, владата на премиерката Џорџа Мелони ги намали даноците на бензинот и дизелот со декрет. Тоа треба да ги намали цените до 25 центи по литар.

Во Словачка, горивото е на многу места поевтино отколку во соседните земји. Таму, владата сега се обидува да се справи со „бензинскиот туризам“ и ја ограничува продажбата на дизел.

Во Германија засега се менува само едно: цената на горивото на пумпите наскоро ќе може да се зголемува само еднаш дневно - и тоа напладне во 12 часот. А антимонополските власти ќе бидат зајакнати во борбата против моќните нафтени компании. Засега е неизвесно дали ова ќе помогне во намалувањето на цените.