1. Прескокни до содржината
  2. Прескокни до главната навигација
  3. Кон други страници на DW
ЗдравјеГерманија

Со одморот доаѓа и болест

Филип Вундерзе (ВДР)
29 јули 2023

Конечно годишен одмор или викенд – и тогаш човек се разболува. Тоа не е реткост, феноменот веќе има и име: „болест на слободно време“. Што се крие зад тоа и како да се избегне?

Летување
Годишниот одмор често почнува со болестФотографија: picture-alliance/C. Ehlers

Само што ќе почнат празници, се појавуваат симптоми – честа појава е луѓето да се разболат токму на почеток на годишниот одмор или на викенд. Според анкета направена за потребите на Меѓународниот универзитет за применети науки во Бон, еден од пет граѓани во Германија страда од „болест на слободно време“ (leisure sickness). Станува збор за појава кога луѓе се разболуваат токму тогаш кога ќе им почне слободното време. Во анкетата учествувале околу 2000 луѓе.

Симптомите варирале од главоболка, преку настинка, кашлање и течење на носот, до исцрпеност. Портпаролката на Германското друштво за заразни болести вели: „Болеста на слободното време главно е феномен предизвикан од стрес“.Тоа може да влијае на имунолошкиот систем и други физиолошки процеси, но главно е психосоматска појава.

Болеста на почеток на одмор има и име - „болест на слободно време“Фотографија: picture-alliance/dpa/C. Klose

Повеќе објаснувања

Постојат повеќе објаснувања за болеста на слободно време. Многу експерти претпоставуваат дека постои тесна врска меѓу стресот и реакцијата на телото на него. „Основата е меѓуигра на симпатичкиот и парасимпатичкиот нервен систем во автономниот нервен систем. Стресот го активира симпатичкиот систем. Концентрацијата се зголемува, чукањето на срцето забрзува, а мускулите добиваат повеќе кислород. Така телото не` подготвува да се фатиме во костец со агресорот или да можеме да побегнеме од него“, вели психологот Андреа Јакоб-Паниер.

Луѓето често се разболуваат кога почнува викенд или годишен одморФотографија: Oliver Berg/dpa/picture alliance

Кога опасноста ќе мине, нервниот парасимпатички систем обично повторно ја презема контролата. По стресот следи фаза на опуштање.

„Кај долготраен стрес меѓутоа телото е постојано под зголемено влијание на хормоните адреналин и кортизол. Пролонгираното префрлување на парасимпатичкиот нервен систем тогаш може да резултира со тешки симптоми како ослабен имунолошки систем, главоболки и замор“, вели Јакоб-Паниер.

Не се перципираат телесните сигнали

Многу луѓе забележуваат дури во моментот кога ќе почнат да се одмараат и опуштаат, колку претходно биле физички и ментално напрегнати.Освен тоа, луѓе кои работат на работни местаповрзани со многу брзање и прекумерна активност, дури во моментите на опуштање вистински ги регистрираат сигналите кои им ги испраќа нивното сопствено тело, многу повеќе отколку во нормалните работни денови.

Кога луѓето се зафатени со други работи и нивните когнитивни капацитети се целосно преокупирани со работа, тие не ги приметуваат сигналите на своето тело, едноставно не ги забележуваат првите знаци на замор и болест.

За време на работа се игнорираат сигналите кои ги дава телотоФотографија: Robin Utrecht/picture alliance

Вежби, спиење, опуштање

За да избегнете болест на годишен одмор, стручњаците препорачуваат редовен ритам во секојдневниот живот, здрава исхрана, доволно движење и спиење и доволно одмор во текот на работните фази. Секогаш е потребна измена меѓу напнатост и опуштање, вели Јакоб-Паниер. Симптомите на болеста се гледаат како резултат на телесна нерамнотежа. Најдобро е кога однапред се спречува појава на симптомите на хроничен замор и исцрпеност.

„Обично човек може да препознае кога се наоѓа во долг период на висок стрес“, вели Јакоб-Паниер. Типични симптоми се умор, раздразливост и неможност од ментално исклучување. Тогаш е важно да се реагира навремено и да му се даде шанса на опуштањето, за слободното време навистина да овозможи одмор.

Активна старост за долг живот

04:34

This browser does not support the video element.

Прескокни го блокот Тема на денот

Тема на денот

Прескокни го блокот Повеќе теми

Повеќе теми