Film Anity Gargas „20.04.2011” to pierwszy film śledczy o katastrofie smoleńskiej. Minuta po minucie odtwarza on przebieg katastrofy polskiego samolotu rządowego na smoleńskim lotnisku wojskowym „Siewiernyj”. Do głosu dochodzą świadkowie, o których zeznaniach nic dotąd nie słyszeliśmy, albo znamy je z drugiej ręki. Wypowiedzi często wystraszonych ludzi stawiają przebieg katastrofy w innym świetle, niż wynika to z opublikowanego raportu MAK. Niektórzy ze świadków bronią się przed mikrofonem reporterki. Drżenie głosu, agresywność, zdradzają presję, w jakiej muszą się oni znajdować. Nie brak wypowiedzi rosyjskich świadków i ekspertów, poddających w wątpliwość ustalenia komisji MAK.

Pytania

Świadkami ostatnich sekund lotu Tupolewa byli mieszkańcy Smoleńska, pracujący niedaleko lotniska wojskowego. Na przykład jeden z nich opowiada, że w wyniku uderzenia w brzozę ( co uważa się za bezpośrednią przyczynę katastrofy) polski samolot rządowy nie stracił skrzydła i nie wykonał obrotu na dach. Ogon, opowiada na ekranie świadek, pokazywał prawidłowe położenie samolotu. Czy samolot TU- 154M lądował? Nie – mówi Aleksander Koronczik, major lotnictwa. Rodzi się coraz więcej pytań: dlaczego wieża nie zamknęła lotniska? Czy na pilotów ktoś mógł wywierać presję, skoro mieli na uszach słuchawki i nie słyszeli nic, poza głosami w wieży? Dlaczego w wieży wszyscy byli tak zdenerwowani? Z kim z Moskwy rozmawiała wieża?

Odpowiedzi

Autorka filmu, Anita Gargas, nie wyciąga wniosków z wypowiedzi świadków. Czy z ich milczenia. Czy z okazywanego strachu. Pozostawia to zadanie widzowi. Gargas dostarcza mu do oceny materiał dowodowy, jakim są ich wypowiedzi. Według profesora Ryszarda Legutki, który z ramienia Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w Parlamencie Europejskim (EKiR), wraz z Tomaszem Porębą i Ryszardem Czarneckim był organizatorem projekcji filmu Anity Gargas, pokaz filmu 10.04.2010 w PE był niezbędny, gdyż zeznania naocznych świadków katastrofy poddają w wątpliwość różne teorie i wersje przyczyn katastrofy, podawane do informacji publicznej przez stronę rosyjską”.

Na pokazie pojawiło się około 100 osób m.in. kilku zagranicznych eurodeputowanych jak wiceprzewodniczący EKiR Timothy Kirkhope i Vytautas Landsbergis z Europejskiej Partii Ludowej, a także przedstawiciele administracji PE i ambasad przy UE.

Andrzej Paprzyca

red. odp.: Monika Mazanek - Wilczyńska / du