„Die Welt”: Merkel o mało nie zamknęła granic
5 marca 2017![Deutschland Angela Merkel Kanzlerin der Flüchtlinge](https://static.dw.com/image/18906931_800.webp)
We wrześniu 2015 kanclerz Merkel dla wielu była bohaterką, dla innych nieobliczalną polityk, bo jak zarzucali jej krytycy, nie potrafiła konsekwentnie uchronić Niemiec przed napływem uchodźców.
Lecz jak zbadał jeden z dziennikarzy „Die Welt”, w decydujących dniach kryzysu uchodźczego we wrześniu 2015, rząd Niemiec nosił się z poważnym zamiarem zamknięcia granic kraju. Jak Robin Alexander pisze w swojej książce „Die Getriebenen”, która wkrótce ukaże się na niemieckim rynku, zrekonstruował on, że Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych już sformułowało odpowiedni rozkaz dla Policji Federalnej, lecz w ostatniej chwili go jednak zmieniło.
Dramat na Dworcu Keleti
4 września 2015 decyzję o niezamykaniu granic kanclerz Merkel uzasadniała tym, że humanitarna sytuacja uchodźców, którzy utknęli na dworcu w Budapeszcie była zbyt paląca, by nie wpuścić ich do RFN. W następnych dniach rząd próbował ponoć jednak znów zapanować nad sytuacją na granicach.
Według informacji uzyskanych przez dziennikarza „Die Welt”, 12 września 2015 miała miejsce konferencja telefoniczna z udziałem kanclerz Merkel, szefa Urzędu Kanclerskiego Petera Altmeiera, szefa MSW Thomasa de Maiziere'a, szefa CSU Horsta Seehofera, szefa MSZ Franka-Waltera Steinmeiera oraz wicekanclerza Sigmara Gabriela. W czasie konferencji ustalono, że następnego dnia wprowadzone zostaną kontrole graniczne oraz że uchodźcy nie będą przepuszczani przez granicę.
MSW nie mogło dać wymaganej gwarancji
W rozkazie do Policji Federalnej wyraźnie napisano, że służby graniczne mają odsyłać migrantów bez dokumentów także w przypadku, gdyby chcieli oni wystąpić o azyl. Aby sprostać gigantycznemu zadaniu zabezpieczenia granic, Policja Federalna już nawet nocą autobusami i helikopterami przerzucała funkcjonariuszy na granice. Jednak przed wypełnieniem rozkazu berlińskie MSW zaczęło mieć wątpliwości natury prawnej.
Jak w swej książce wyjaśnia Robin Alexander, minister spraw wewnętrznych de Maiziere opuścił zespół planujący w MSW wypełnienie rozkazu, aby telefonicznie naradzić się z kanclerz Merkel. Szefowa rządu nie podjęła konkretnej decyzji, tylko zażądała, by decyzja o zamknięciu granic miała podstawy prawne i by można było bronić jej przed sądem. Chodziło też o to, by nie pojawiły się drastyczne zdjęcia działań policji i wojska przeciwko uchodźcom, które mogłyby zaszokować opinię publiczną.
W drugiej rozmowie telefonicznej szef MSW ponoć także nie uzyskał jednoznacznej decyzji partnerów koalicyjnych. Grupa naradzająca się w MSW doszła do wniosku, że niemożliwe jest udzielenie wymaganej gwarancji prawnej, w związku z czym złagodzono rozkaz przystąpienia do działań przez Policję Federalną. Zdecydowano o wprowadzeniu kontroli granicznych, lecz osoby zgłaszające na granicy zamiar wystąpienia o azyl miały być wpuszczane do Niemiec, niezależnie od tego, skąd przybywały.
„Bez wymaganych gwarancji ani kanclerz, ani minister spraw wewnętrznych nie byli gotowi do zarządzenia zamknięcia granic, co zostało ustalone z partnerem koalicyjnym poprzedniego dnia” – pisze „Welt am Sonntag” awizując ukazanie się na rynku książki „Die Getriebenen”, wyjaśniającej sytuację w kulminacyjnym momencie kryzysu uchodźczego.
KNA / Małgorzata Matzke