W poniedziałek, 2 listopada, atakiem hakerskim dotknięte zostały między innymi supermarkety w Szwecji, Belgii, Luksemburgu, Estonii i Irlandii. W wyniku manipulacji temperatury w instalacjach chłodniczych gwałtownie wzrosły, co spowodowało zepsucie dużych ilości żywności. Podobny incydent miał miejsce trzy tygodnie temu we Francji.

W Szwecji sieci spożywcze ICA i Coop zgłosiły wzrost temperatury. – Doszło do cyberataku i we wszystkich naszych zamrażarkach temperatura osiągnęła dziesięć stopni – powiedziała Engla Ingwall, kierowniczka sprzedaży w oddziale ICA w Sztokholmie, w rozmowie z agencją Reutera. – Wszystko ​się zepsuło – dodała.

Nawet 50 stopni C w chłodziarkach

Supermarket ICA Kvantum w miejscowości Sjöbo napisał na Facebooku, że temperatura w lodówkach i zamrażarkach wzrosła nawet do 50 stopni, a problemy były spowodowane atakiem hakerów. Z kolei szwedzka firma Coop poinformowała gazetę „Aftonbladet”, że incydent dotknął sześć jej sklepów. W Belgii i Luksemburgu ​koncerny handlowe Ahold Delhaize i Colruyt również odnotowały podobne zakłócenia.

Stephan Moelans, szef belgijskiej firmy Sabcobel zajmującej się techniką chłodniczą, która obsługuje systemy Delhaize, powiedział agencji informacyjnej Belga, że parowniki instalacji zostały przełączone w tryb odszraniania. – Nie śpię od drugiej w nocy. Przez całą noc i poranek pracowaliśmy nad odłączeniem od sieci urządzeń, które dotknęła awaria – wyjaśnił.

Supermarkety łatwym celem

Sieć handlowa Carrefour poinformowała, że w Belgii ucierpiało 15 ​z 700 sklepów tej firmy. Koncern Colruyt ogłosił, że w wielu sklepach franczyzowych sieci Spar doszło do uszkodzenia systemów chłodniczych. Belgijski właściciel sklepu mięsnego Luc De Laet oszacował straty na około 15 tysięcy euro. – Doprowadza mnie to do szału, ​ponieważ na świecie panuje głód, a towary nie nadają się już do użytku i można je tylko wyrzucić – powiedział agencji Reutera. – To przerażające. Włamują się do systemu, który rejestruje temperaturę i mogą go zdalnie zaprogramować.

W Irlandii hurtowania spożywcza Musgrave poinformowała, że incydent spowodował awarię systemów chłodniczych w 13 sklepach sieci SuperValu. W Estonii temperatury zamrażarek w jednej z sieci supermarketów również wzrosły do dziesięciu stopni – poinformowała publiczna stacja telewizyjna ERR, powołując się na dostawcę technologii Kitman Coldtech.

Co jest przyczyną?

Przyczyny ataków pozostają niejasne. Ponieważ nie postawiono żadnych żądań finansowych, eksperci podejrzewają sabotaż. – Handel detaliczny jest łatwym celem, ponieważ sieci handlowe korzystają z wielu regulatorów chłodzenia, systemów zarządzania budynkami, systemów kontroli dostępu i systemów kasowych – wyjaśnił Tom Hegel, analityk w firmie SentinelOne zajmującej się cyberbezpieczeństwem.

Jak dodał, marże w handlu spożywczym są niewielkie, a towary psują się w ciągu kilku godzin, dlatego każda awaria szybko pociąga za sobą bolesne, widoczne dla opinii publicznej konsekwencje.

Ataki z wykorzystaniem AI

Niektóre ze zmanipulowanych instalacji chłodniczych wykorzystują technologię duńskiego producenta Danfoss, który znalazł się w centrum uwagi podczas ataku hakerskiego we Francji. Duńska firma oświadczyła, że w ostatnich tygodniach współpracowała z klientami nad aktualizacjami zabezpieczeń.

Komisarz UE ds. rolnictwa Christophe Hansen wyraził zaniepokojenie rosnącymi zagrożeniami cyfrowymi: - Są one celową próbą zakłócenia naszego łańcucha dostaw żywności i podważenia zaufania konsumentów do niego – to ostrzeżenie, które musimy potraktować poważnie –  przyznał. Powtarzające się występowanie tych cyberataków jest zdaniem komisarza głęboko niepokojące.

Incydenty w supermarketach budzą ponadto w Europie obawy dotyczące ataków hybrydowych w kontekście rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie. Moskwa wielokrotnie zaprzeczała swojemu udziałowi w aktach sabotażu. Katrien Eggers z belgijskiego urzędu ds. cyberbezpieczeństwa podkreśliła, że sprawców być może nigdy nie uda się zidentyfikować.

Wyraziła również zaniepokojenie wykorzystaniem sztucznej inteligencji  przez hakerów: - Wszystkie systemy informatyczne są potencjalnie podatne na ataki, a sztuczna inteligencja może być obecnie wykorzystywana do skutecznego wykorzystywania tych słabych punktów, zwłaszcza przez wysoce profesjonalnych sprawców – podkreśliła. 

(RTR, DPA/stef)

Chcesz skomentować ten artykuł? Zrób to na facebooku! >>