1. Przejdź do treści
  2. Przejdź do głównego menu
  3. Przejdź do dalszych stron DW

Komentarze prasy niemieckiej, czwartek, 14 maja 2010

13 maja 2010

„Sami wyszliśmy z tego bagna” - w wywiadzie dla FAZ pod takim tytułem polski premier mówi ile "dobra" i "zła" jest w polityce europejskiej. I co oznacza kryzys waluty euro dla Polski.

Donald Tusk
Donald TuskZdjęcie: picture alliance/dpa

FAZ: Panie premierze, w przemówieniu, jakie wygłosił Pan przyjmując nagrodę im. Karola Wielkiego wspominał Pan swoją przeszłość jako działacz „Solidarności” za czasów komunistycznego reżimu. Wtedy opowiedzieć się za wartościami europejskimi było „bardzo proste”, bo istniał jasny, klarowny podział między tym co „dobre” a co „złe”. Jak to wygląda w dzisiejszej polityce europejskiej, to różnicowanie między „dobrem” a „złem”?

DT: Dla tych, którzy wówczas żyli w komunizmie faktycznie rzecz była prosta. To były elementarne zróżnicowania. W konsekwencji wyidealizowaliśmy chyba za nadto Europę. Bo dla nas Europa oznaczała wtedy fundamentalne wartości – wolność, prawa człowieka. Prywatną przedsiębiorczość i poszanowanie tradycji.

FAZ: Ostatnio jednak w Europie chodzi głównie o długi i fałszowane liczby w budżetach.

DT: Dziś znacznie lepiej niż wtedy rozumiem, że Europa żyje też dniem codziennym, który często sprawia, że przytomniejemy. Widzimy, że Europa nadal pozostaje dla nas zadaniem. Kiedy dziś widzimy, że w tej Europie, której jesteśmy pełnoprawnym członkiem nie wszystko jest takie proste, to nie oznacza, że jesteśmy rozczarowani. Przeciwnie. Tylko ci, którzy tak jak my przez wiele lat walczyli i modlili się o wolność, potrafią ocenić, jak bliska ich ówczesnym marzeniom jest Europa - mimo wszystkich swoich wad. Dlatego też zarówno mnie, jak i wielu Polaków irytuje nastrój zwątpienia, jaki czasem wyczuwa się w krajach starej Europy.

FAZ: Jakie wartości z okresu ruchu oporu są Panu szczególnie bliskie?

DT: Chciałbym, żeby przede wszystkim solidarność znów zyskała na znaczeniu w dzisiejszej Europie. Nie tylko w polityce. Powinna sięgnąć też relacji międzyludzkich.

FAZ: Polska jest jedynym krajem UE, który w zeszłym roku odnotował wzrost gospodarczy. Czy w tej sytuacji, mając tak silną pozycję, Polska byłaby gotowa włączyć się do teraźniejszej akcji ratunkowej waluty euro, pomimo iż nie jest członkiem unii monetarnej?

DT: Polska wielokrotnie już dowiodła, że potrafi być solidarna w sytuacjach, kiedy wcale nie była do tego zobowiązana. Solidarność nie może być wymuszana. W przypadku Islandii to właśnie Polska jako pierwsza zaproponowała pomoc. Również w przypadku Łotwy i Mołdawii byliśmy jednym z pierwszych państw, które zaangażowały się finansowo. A w kwestii stabilizacji waluty euro, Polska, wraz ze Szwecją była jedynym krajem spoza strefy Euro, który zadeklarował gotowość uczestnictwa w tym projekcie europejskiej solidarności.

FAZ: Jak duży mógłby być wkład Polski w stabilizację Grecji, Hiszpanii czy Portugalii?

DT: Najważniejsze jest by cała wspólnota miała udział w mechanizmie stabilizacyjnym. Nasz kraj na przestrzeni nie tak długiego czasu przetrwał kryzys, którego Grecy w najśmielszych snach nie byliby sobie w stanie wyobrazić – kryzys komunizmu. Dlatego też mogę powiedzieć, że swoje finanse każdy sam powinien porządkować. Niemalże 20 lat temu Polska była bankrutem. Byliśmy szczęśliwi, że odzyskaliśmy wolność i niezależność, ale jak państwo po upadku komunizmu splajtowaliśmy. Otrzymaliśmy wsparcie, później, już jako członek UE, także pomoc z funduszy strukturalnych, ale w dużej mierze jednak sami wyszliśmy z tego bagna. W momencie ostatniego kryzysu udało nam się zajęć w Europie pierwsze miejsce. Bez dyscypliny i poczucia odpowiedzialności za nas samych, nie byłoby to możliwe. Nikt nie może oczekiwać, że nowe państwa członkowskie, w tym Polska, wezmą na siebie bagaż obciążeń finansowych tych państw strefy Euro, które lekkomyślnie wydawały pieniądze. Jeśli jednak w Europie zostanie stworzony taki mechanizm, który wspierać będzie tych odpowiedzialnych, a innych rozliczać, to Polska jest gotowa wziąć w tym udział.

FAZ: Jak to się przekłada na liczby?

DT: Na to jeszcze za wcześnie. Rozstrzygającym powinno być to, by kryteria z Maastricht obowiązywały wszystkich, w szczególności zaś członków strefy euro. Polska zbliża się do tego, by spełniać te kryteria, bo chce możliwie szybko wprowadzić euro. Ale nie przeoczyliśmy faktu, że kryteria z Maastricht nie wypełnia dziś nie tylko Grecja, lecz prawie wszystkie kraje strefy euro, również te duże.

FAZ: Podczas kiedy Estonia właśnie otrzymała sygnał, że może wprowadzić euro, Polska właśnie przesunęła termin przystąpienia do unii monetarnej. Jest Pan rozczarowany tym opóźnieniem czy raczej odetchnął Pan z ulgą, bo kraje spoza strefy euro mogę wesprzeć swoje gospodarki w wyniku dewaluacji euro?

DT: Przed niecałym rokiem złoty stał się celem agresywnej fali manipulacji. To doświadczenie przekonało nas co do tego, że Polska możliwie szybko powinna wstąpić do strefy euro. Staramy się jednak, realnie ocenić czas, który jest nam potrzebny by wypełnić wszystkie kryteria. Wstąpimy więc do unii monetarnej wtedy, kiedy będziemy w stanie. Nie mniej odczuwam sporą satysfakcję, że Polska lepiej wypełnia kryteria Maastricht niż niejeden kraj, który od dawna jest członkiem strefy euro.

FAZ: Szef Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Dominique Strauss-Kahn powiedział, że aktualnie zatwierdzony europejski mechanizm stabilizacyjny doprowadzi do stworzenia europejskiego rządu gospodarczego. Czy to szansa czy raczej zagrożenie?

DT: Jestem przekonany, że wszystkie procesy, które prowadzą do integracji są pozytywne. Największym zagrożeniem dla Europy jest protekcjonizm i egoizm. Jest to banał, ale czasem trzeba też mówić o rzeczach banalnych – jeśli Europa naprawdę ma być uznana, to musi być spójnym tworem, zarówno politycznie, jak i gospodarczo.

FAZ: Czy tak powinno być również w innych obszarach? W polityce zagranicznej i obronnej, bezpieczeństwa energetycznego?

DT: Słusznie określił Pan priorytety. Chodzi właśnie o obronność, politykę zagraniczną i energetyczną. To są dokładnie punkty ciężkości na okres polskiej prezydencji w Unii w przyszłym roku. Do tego dochodzi jeszcze dalsza liberalizacja rynku wewnętrznego. Ludzie i przedsiębiorstwa powinny uzyskać większą swobodę, a bariery biurokratyczne powinny zostać zlikwidowane. Europa rozwinęła dwie straszliwe ideologie – komunizm i narodowy socjalizm, ale Europa także pokonała je, zwalczyła. Musimy więc wierzyć w te wartości, które to zwycięstwo nam umożliwiły – w pokój, wolność, poszanowanie praw człowieka i poszanowanie tradycji. To jest podstawa Europy.

FAZ/ tł. Magdalena Dercz

Red. odpo,: Barbara Coellen