Globalna awaria usług Microsoftu, która zakłóciła pracę przedsiębiorstw, urzędów i innych instytucji, wywołała w niemieckiej prasie dyskusję o uzależnieniu świata od kilku technologicznych gigantów. Komentatorzy wskazują na zagrożenia wynikające z dominacji jednego dostawcy i domagają się większej cyfrowej niezależności Europy. Pytają też, czy bezpieczniej będzie zastąpić Microsoft innym koncernem, czy raczej stworzyć systemy zdolne działać niezależnie od największych graczy.

Jedna awaria, globalne konsekwencje

„Handelsblatt” opisuje skalę zakłóceń, które rozpoczęły się w czwartek (12.11.2026) wieczorem i przez kilkanaście godzin utrudniały korzystanie z Outlooka, Teams i Copilota. Problemy dotknęły milionów użytkowników na całym świecie. Po około 18 godzinach Microsoft informował o „zachęcających postępach” w przywracaniu usług.

Jak relacjonuje dziennik, skutki odczuły m.in. linie lotnicze w Indiach, amerykański producent ciężarówek i autobusów Workhorse Group oraz instytucje publiczne w wielu krajach. W Niemczech Lufthansa ostrzegała przed opóźnieniami w obsłudze poczty elektronicznej, a Deutsche Bahn informowała o utrudnieniach w przesyłaniu rozkładów jazdy. Nie stwierdzono jednak zakłóceń w samym ruchu pociągów.

„Handelsblatt” zwraca uwagę, że według wyjaśnień Microsoftu przyczyną problemów była utrata dostępności części serwerów, co przeciążyło pozostałą infrastrukturę. Niemieckie Ministerstwo Cyfryzacji zapowiedziało wyciągnięcie wniosków z awarii a Urząd Bezpieczeństwa Teleinformatycznego (BSI) podkreślił konieczność posiadania systemów zapasowych i alternatywnych sposobów działania.

Dziennik przywołuje przykład firmy cateringowej Apetito, której pracownicy podczas awarii po prostu telefonowali do klientów. Przedsiębiorstwo miało przygotowane procedury awaryjne po wcześniejszym cyberataku, który na kilka dni unieruchomił jego systemy informatyczne.

„Cały świat oddał się jednemu koncernowi”

„Süddeutsche Zeitung” ocenia, że awaria pokazała przede wszystkim, „jak kruche są cyfrowe zależności”. Według gazety przez kilka godzin setki milionów użytkowników w około 70 krajach mogły odczuć, „co oznacza kapitalizm monopolistyczny”. Dziennik przypomina, że Microsoft przez dziesięciolecia budował swoją dominację, a metody Billa Gatesa były tak bezwzględne, iż już pod koniec lat 90. zajmowały się nimi amerykańskie sądy antymonopolowe.

„Dziś nie można po prostu przesiąść się do innych dostawców. Nie zdołali się przebić” – zauważa SZ. Gazeta ironizuje, że poczta pneumatyczna i telegramy już zniknęły, a telefonowanie stało się niemal anachronizmem.

Zdaniem komentatora problem jest jednak poważniejszy niż chwilowa niedostępność poczty. „Jeśli świat polega na systemie tak niestabilnym jak tajemnicza chmura cyfrowa, nawet niewielki błąd może zatrzymać znaczną część funkcjonowania społeczeństwa” – ostrzega SZ. Gazeta porównuje to do sytuacji, w której modernizacja jednej stacji elektroenergetycznej doprowadziłaby do załamania całej sieci dostaw prądu.

„Frankfurter Allgemeine Zeitung” również dostrzega zasadniczy problem w dominacji Microsoftu. Koncern ciężko zapracował na swoją pozycję, ale jej konsekwencją stała się „monokultura”, w której zakłócenia działania jednego dostawcy mogą sparaliżować całe przedsiębiorstwa i urzędy. FAZ podkreśla, że odpowiedzią nie musi być bojkot amerykańskiego oprogramowania.

„Jaki jest plan B, jeśli komunikacja przez Outlook przestanie działać na dłużej?” – pyta dziennik. Nie chodzi, zdaniem gazety, o znalezienie kolejnego giganta, któremu organizacje bez reszty powierzą swoją infrastrukturę. „Poszukujemy zdolności do dalszej pracy bez niego” – pisze FAZ. Dziennik uważa, że dodatkowe koszty tworzenia alternatywnych rozwiązań są dziś łatwiejsze do uzasadnienia niż kiedykolwiek wcześniej. „Europa musi stać się cyfrowo suwerenna” – podkreśla.

Cyfrowa niezależność bez nowych monopolistów

„Frankfurter Rundschau” rozpoczyna komentarz ironicznie: „Może Microsoft chciał podarować nam chwilę wytchnienia. Spokojny poranek bez migających czerwonych powiadomień, które pilnie domagają się odpowiedzi”. Jednak – zdaniem gazety – awaria przypomina o problemie, którego nie rozwiąże samo stworzenie europejskich odpowiedników amerykańskich gigantów.

„Europejski Palantir byłby niewiele mniej niepokojący niż amerykański oryginał” – ocenia dziennik. Wskazuje natomiast na zdecentralizowane rozwiązania oparte na otwartym kodzie źródłowym, czyli open source, które odegrały ważną rolę już przy powstawaniu internetu.

FR przypomina, że Meklemburgia-Pomorze Przednie i Szlezwik-Holsztyn stawiają w modernizacji administracyjnych systemów informatycznych właśnie na open source i odchodzenie od Microsoftu. „Pozostaje mieć nadzieję, że reszta kraju nie będzie czekała z tym do następnego spokojnego poranka” – ironizuje gazeta.

„Süddeutsche Zeitung” idzie jeszcze dalej. Jej zdaniem nawet alternatywni dostawcy pozostają podatni na awarie. Prawdziwa zmiana wymagałaby zakwestionowania samego modelu przenoszenia niemal całego życia cyfrowego do chmury, czyli infrastruktury zewnętrznych centrów danych.

SZ zwraca również uwagę na odpowiedzialność koncernów. Warunki korzystania z usług oraz amerykańskie przepisy w dużym stopniu chronią je przed koniecznością naprawienia szkód spowodowanych awariami.

Coraz większa władza coraz bardziej skupiona

„Nordbayerischer Kurier” dostrzega jeszcze szerszy problem koncentracji władzy. „To paradoks: podczas gdy na naszej planecie żyje coraz więcej ludzi, w wielu dziedzinach władza i wpływy skupiają się w rękach coraz mniejszej liczby podmiotów” – pisze dziennik.

Zdaniem komentatora dwa wydarzenia tego samego tygodnia szczególnie wyraźnie pokazały zagrożenia takiej koncentracji. Pierwszym była światowa awaria Microsoftu, ujawniająca skalę zależności od technologicznych gigantów. Drugim – odejście szefa Nvidii Jensena Huanga po skandalach obyczajowych i gwałtowna reakcja giełdy, która pozbawiła koncern setek miliardów dolarów wartości rynkowej.

Jak ocenia „Nordbayerischer Kurier”, oba przypadki pokazują nie tylko, jak bardzo cyfrowy świat zależy od kilku wielkich przedsiębiorstw, ale także jak kruche mogą być same koncerny, od których zależy funkcjonowanie gospodarki.

Chcesz skomentować ten artykuł? Dołącz do nas na Facebooku! >>