We wtorek (16 września) rano prezydent RP Karol Nawrocki został przyjęty w Pałacu Bellevue przez prezydenta Niemiec Franka-Waltera Steinmeiera. Po powitaniu z honorami wojskowymi politycy udali się na rozmowy w cztery oczy.

Zgodnie z zapowiedziami Nawrocki miał poruszyć kwestię wypłacenia Polsce zadośćuczynienia za poniesione szkody i ofiary podczas drugiej wojny światowej. Jak poinformowała na platformie X rzeczniczka prezydenta Niemiec, Cerstin Gammelin, Frank-Walter Steinmeier odrzucił te żądania. „Odnosząc się do żądania reparacji przez Prezydenta RP, prezydent podkreślił, że z perspektywy Niemiec kwestia ta została prawnie uregulowana. Jednak wspieranie upamiętnienia i pamięci pozostaje wspólną troską” — czytamy we wpisie na platformie X. 

Odmienne stanowiska

Innego zdania jest Nawrocki, który kilkakrotnie przed wizytą podkreślał, że sprawa reparacji z polskiego punktu widzenia nie jest zamknięta, a w interesie obu państw leży, by o niej rozmawiać. Stanowisko Nawrockiego różni się w tym względzie od stanowiska polskiego rządu, który uważa, że pod względem prawnym uzyskanie reparacji nie jest możliwe, choć pod względem moralnym Polsce się one należą. Szef polskiej dyplomacji, Radosław Sikorski,  tak skomentował dzisiejsze doniesienia z Berlina na X: „W sprawie reparacji Pan Prezydent odniósł w Berlinie zwycięstwo moralne (…) Polityka zagraniczna jest trudniejsza niż się wydaje”.

Jak informuje rzeczniczka Steinmeiera, obaj prezydenci rozmawiali także o znaczeniu bliskiej i opartej na zaufaniu współpracy między oboma krajami. Poruszyli także temat wojny w Ukrainie i „byli zgodni, że Ukrainę należy nadal wspierać, a bezpieczeństwo na wschodniej flance NATO musi zostać zwiększone” – informuje Gammelin.

Bezpieczeństwo priorytetem

Przed południem Nawrocki spotkał się z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem. Także tu rozmawiano o sytuacji bezpieczeństwa. Jak czytamy w komunikacie niemieckiego rządu, „kanclerz podkreślił, że Niemcy stoją zdecydowanie i niezłomnie po stronie Polski w obliczu rosyjskiego zagrożenia. Wspólne bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego i wschodniej flanki NATOjest priorytetem. Dlatego rząd Niemiec przedłużył i rozszerzył swoje zaangażowanie w nadzór przestrzeni powietrznej nad Polską”. Obaj politycy potępili ostro niedawny incydent wtargnięcia na terytorium Polski rosyjskich dronów. Podkreślili też swoją solidarność z Ukrainą.

Merz nazwał Polskę „ważnym europejskim sąsiadem” i „bliskim przyjacielem Niemiec”. Dodał, że Polska odgrywa kluczową rolę w Unii Europejskiej i wzmacnianiu europejskiego filaru NATO. Zapewnił też, że „wspieranie pojednania z Polską po koszmarze II wojny światowej i okupacji niemieckiej pozostaje historyczną odpowiedzialnością rządu Niemiec”.

„Antyniemiecki dyskurs”

Podnoszenie po raz kolejny kwestii reparacji przez część polskiego środowiska politycznego, w tym obecnego prezydenta RP, jest szeroko komentowane w Niemczech. „Ten sceptyczny wobec Niemiec lub antyniemiecki dyskurs ma oczywiście swoje historyczne podstawy we wszystkich okrucieństwach i brutalnościach, jakich Niemcy dopuścili się w Polsce podczas wojny, o których znaczna część niemieckiej opinii publicznej wciąż niewiele wie. Musimy jednak wyjść poza historię i nieustannie szukać pragmatycznych sposobów współpracy” – powiedział redakcji euronews Peter Oliver Loew, dyrektor Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt.

Knut Abraham, koordynator ds. współpracy polsko-niemieckiej, przyznał natomiast w rozmowie z DW, że Niemcy powinny obecnie koncentrować się na większym wsparciu polskiego bezpieczeństwa. – Uważam, że w interesie obu stron jest, aby te trudne historyczne kwestie w obecnej sytuacji zagrożenia dla obu państw – a bezpieczeństwo Polski jest bezpieczeństwem Niemiec – nie wpływały bardziej na stosunki bilateralne niż to konieczne – powiedział Abraham DW.

Po niedawnym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony, Niemcy zwiększyły wsparcie militarne dla Polski. Do monitorowania przestrzeni powietrznej oddelegowano cztery niemieckie myśliwce zamiast dotychczasowych dwóch.

Bez wspólnych wystąpień 

Inaczej niż zazwyczaj podczas wizyt głów państwa po spotkaniu Karola Nawrockiego z prezydentem Niemiec, a następnie kanclerzem, nie było wspólnych wystąpień polityków przed prasą.

– Jeśli nie zdecydowano się na wspólne wystąpienie, to widocznie uznano, że tak będzie dla stosunków polsko-niemieckich lepiej – mówi DW wysoki rangą urzędnik państwowy.

Z Berlina prezydent Nawrocki udał się do Paryża.