VPM1002. Ta szczepionka może pomóc w zwalczeniu koronawirusa
5 maja 2020![Szczepione dziecko](https://static.dw.com/image/49943669_800.webp)
Szczepionka przeciwko gruźlicy (BCG) wynaleziona została już na początku XX wieku. Jest to jak dotąd jedyna szczepionka dopuszczona do użytku.
Obecnie naukowcy z niemieckiego Instytutu im. Maxa Plancka opracowali nową szczepionkę o nazwie VPM1002. Bazuje ona na zmienionej genetycznie szczepionce BCG. Jeśli VPM1002 przejdzie pomyślnie testy kliniczne, będzie mogła być wykorzystywana w walce przeciwko gruźlicy na całym świecie.
Ale nie tylko. Teraz naukowcy testują tę nową szczepionkę pod kątem przydatności w walce z chorobą COVID-19 wywoływaną koronawirusem SARS-CoV2.
Pierwsze wyniki brzmią obiecująco. – W wielu badaniach kontrolnych wykazano, że BCG rzeczywiście może chronić przed wirusowymi infekcjami dróg oddechowych. BCG stymuluje wrodzoną odporność i z jej pomocą organizm może bronić się przeciwko wirusowym zakażeniom dróg oddechowych. Stąd wiemy, że nasza nowa szczepionka może mieć podobne działanie – wyjaśnia immunolog prof. Stefan Kaufmann, nadzorujący badania nad VPM1002. To pozwala mieć także nadzieję, że szczepionka może pomóc w zwalczaniu koronawirusa.
VPM1002 wzmacnia układ odpornościowy
Badania na myszach pokazały, że VPM1002 pobudza system odpornościowy i w ten sposób może w dużym stopniu osłabić działanie koronawirusa.
Szczepionka i zarazki stymulują dwa rodzaje odpowiedzi obronnej organizmu: pierwsza z nich to tak zwana wrodzona (nieswoista), druga adaptacyjna (swoista). Pierwsza uruchamiana jest natychmiast, druga kształtuje m.in. tzw. pamięć immunologiczną. – Współgranie tych obu rodzajów odpowiedzi układu immunologicznego prowadzi do najlepszej obrony organizmu – tłumaczy prof. Kaufmann.
Niemieckie władze zezwoliły obecnie na przeprowadzenie trzeciej fazy testów klinicznych szczepionki VPM1002 pod kątem przydatności do zapobiegania COVID-19. Testy przeprowadzane są w wielu niemieckich klinikach m.in. w Wyższej Szkole Medycznej w Hanowerze.
Badania w Hanowerze
Na początku maja naukowcy chca wypróbować, czy VPM1002 pobudzi uklad odpornościowy człowieka do odpowiedzi nieswoistej. – W ten sposób ma zostać złagodzony ciężki przebieg chorób dróg oddechowych takich jak COVID 19 – wyjaśnia Jakobus Busch, jeden z naukowców prowadzących badania. Jak dodaje, w Hanowerze VPM1002 testowany będzie wyłącznie pod kątem zastosowania w obecnej pandemii koronawirusa. W badaniach klinicznych udział weźmie tysiąc osób. Wszyscy są pracownikami służby zdrowia, a więc są szczególnie narażeni na infekcję koronawirusem. – W kolejnych badaniach chcemy skoncentrować się na zastosowaniu VPM1002 u ludzi powyżej 60. roku życia. Będziemy chcieli znaleźć odpowiedź na pytanie, czy ta szczególnie narażona grupa wiekowa może być skutecznie chroniona przez szczepionkę VPM1002 - tłumaczy prof. Christoph Schindler, kierujący badaniami. W tym drugim projekcie badawczym udział miał wziąć 2 tys. osób.
VPM1002 jako rozwiązanie tymczasowe
Nawet jeśli testy kliniczne szczepionki VPM1002 wypadną pomyślnie, trzeba będzie dalej prowadzić badania nad opracowaniem specjalnej szczepionki przeciwko koronawirusowi – zaznacza Stefan Kaufmann. Jeśli VPM1002 okaże się skuteczna, będzie możliwe wyprodukowanie dużych ilości tej szczepionki w krótkim czasie aż do wynalezienia skutecznej szczepionki przeciwko COVID-19. – Mówimy tu nie o milionie, ale o dziesiątkach czy setkach milionów szczepionek w ciągu krótkiego czasu. To ważne, także dlatego, że kończą się zapasy szczepionki BCG i Światowa Organizacja Zdrowia obawia się, że nie będzie można szczepić małych dzieci w krajach, w których występuje gruźlica.
Nowa szczepionka miałaby być produkowana przede wszystkim w Indiach. Jako producent w grę wchodzi tamtejszy Serum Institute od India. Ta firma jest największym producentem szczepionek na świecie i dysponuje odpowiednimi urządzeniami.
Trzeba odczekać
Szczepionka BCG jest sprawdzona i przez lata była wypróbowanym środkiem w walce z gruźlicą. Stosowana była zarówno w PRL, jak i w NRD. Dziś stosowana jest przede wszystkim w Afryce i w Azji. Zaobserwowano, że tam gdzie się ją stosuje, liczba zachorowań na COVID-19 jest mniejsza - potwierdza prof. Kaufmann.
Pomimo to jest on ostrożny w wyciąganiu wniosków. – Te kraje różnią się pod wieloma względami. Nie wszystko można więc sprowadzić do tego, że istniał tam obowiązek szczepienia BCG – zastrzega. Warto jednak zweryfikować taką tezę.
Także naukowcy z Hanoweru są optymistyczni. – Uważamy szczepionkę VPM1002 za wielce obiecującą, ale musimy odczekać jakie będą wyniki testów klinicznych – mówi Bosch. Droga od testów klinicznych do szczepionki dostępnej dla każdego jest bowiem długa.