د آلمان په کیل پوهنتون کې د چاپيریال ساتنې محقق، مجیب لطیف، دویچلند فونک راډيو ته ويلي دي چې يوازې په مارچ او اپریل میاشتو کې بې وقفې وروښتونه کولی شي د دوبي په موسم کې د وچکالۍ مخنیوی وکړي.
هغه وايي له دې پرته، د ځنګلونو د اور اخیستنې لوړ خطر موجود دی او د کرهڼې په سکتور کې به هم د حاصلاتو کچه ټېټه وي.
لطیف همدارنګه د انرژۍ له یو بحران څخه هم خبرداری ورکوي، ځکه چې د دوبي په موسم کې د فرانسې اتومي تاسیسات د اوبو د کمښت په دليل خپل فعالیتونه یا تر ډيره حده ټيټوي او یا ېې په بشپړه توګه متوقف کوي.
ورته نور ولولئ: رپوټ: په اروپا کي به وچ دوبي نور هم ډېر سي
دغه محقق وړاندیز کوي تر څو د ځمکې کرې له ګرمېدو سره د مقابلې له پاره یوه نړیواله انګیرنه رامنځ ته شي. هغه ټینګار کوي چې د ځمکې د تودوښت مخنيوی یوازې په نړیواله سطحه د ګلخانه يي ګازونو د کمولو په صورت کې ممکن دی.
لطیف د فرانسې او د ايټالیا په شمال کې اوسنی وضعیت د آلمان له پاره د یوې طرحې په توګه توصیف کړ چې د وچکالۍ د ادامې په صورت کې آلمان هم ګواښي.
ورته نور ولولئ:له وچکالۍ سره د مبارزې له پاره د مصنوعي اورښتونو رامنځته کول
د آلمان د هواپېژندنې ادارې د رپوټ پر اساس، په دغه هیواد کې د ژمي میاشتې ډېرې وچې وې چې له کبله ېې د پر له پسې دولسم ځل له پاره یو ګرم کال ثبت شو.
په فرانسه کې د روان میلادي کال له پېل راهیسې له ۳۰ ورځو ډير په پر له پسې توګه هيڅ باران نه دی شوی. په ايټالیا، سويس او د اتریش په ځينو برخو کې هم د پراخې وچکالۍ ګواښ موجود دی.
د لګام بینت د چاپېریال ساتنې سازمان وايي چې په آلپ غرونو کې د تېرو میاشتو په جریان کې د تېرو کلونو په پرتله په اوسط ډول ۵۳ سلنه لږ واوره ورېدلې ده.
دویچه ویله ف/م.ک.ص./ن.ز
له آرشیف څخه یو انځوریز معلوماتي البوم وګورئ:
له څو مياشتو وچکالۍ او سختي تودې هوا له کبله چې د حرارت درجه ۴۵ ته رسېدلې، د اسپانيا، پرتگال او فرانسي په ځنگلونو کي سخت اورونه لگيدلي دي. په ټوله اروپا کي کابو ۹۰۰ زره هکټاره ځمکه سوځېدلي. انځورونه يې دلته کتلی شئ.
انځور: Patricia De Melo Moreira/AFP/Getty Imagesد پرتګال په مرکزي سیمو کې په دې وروستیو اونیو کې څو ځايه اور اخيستی. د اور مړ کولو له پاره تر ۳۰۰ زره زیات اور وژونکي او په زرونه سیمه ایزو خلک لاس په کار شوي دي.
يوازې په یوه اونۍ کې په پرتګال کې لس زره هکټاره ځنګل وسوځل شو. تر اوسه پورې ۱۶۰ کسان ژوبل شوي دي چې ۷۰ یې د اور وژني يا اطفايي کارکونکي دي.
په پرتگال کې تر اوسه نژدې ۲۰۰ کوچنۍ او ستري اورلګيدني شوي دي.
په دې اونۍ کې د پرتګال په تاریخ کې د لومړی ځل له پاره د ۴۷ درجو تودښت ثبت شو. تر اوسه د پرتګال ۳۸۵۰۰ هکټاره ځنګلونه د اور لگيدنې له امله له منځه تللي، چې د تیر کال په پرتله ۳۵ په سلو کې زیاتوالی ښيي.
په فرانسه کې د تالندې او بريښنا له کبله د سیمې په ځنګلونو کې اورونه لگيدلي چې درې زره او پنځه سوه هکټاره ځنګل له منځه تللی دی.
د «بوردیو» په سیمه کې د ځنګلونو دوه نوري اور لگيدني له کنټروله وتلي وې او تر زرو زیاتو اور وژونکو هڅه وکړه چې په دریو ورځو کې اور کنترول کړي.
۴۰ درجې تودښت او باد د فرانسې په ځنګلونو کې د اور وژنې عملیات ستونزمن کړل. په روان کال کې په فرانسه کې څه د پاسه درې زره اته سوه هکټاره ځنګل سوځول شوی دی.
په فرانسه کې د کلیو نږدې لس زره اوسېدونکي اړشول چې خپل استوګنځایونه پریږدي او خوندي سیمو ته ولاړ شي.
د اسپانيا په ځنګلونو کې ۱۸ لوی اورونه لگیدلي ول. د مالاګا په کوستا دل سل سیمه کې تقریباً ۲۳۰۰ کسان له خپلو کورونو خوندي ځایونو ته و ليږدول شول.
د کوستا دل سل په سیمه کې اور یوازې په څو ساعتونو کې زر هکتاره ځنګل وسوځاوه.
د اور وژنې په عملیاتو کې ۲۰۰ اور وژونکي، ۱۵ څرخي الوتکي او د اوبه شیندلو چورلکي فعاليت کوي.
د ترکيې (په انځور کي) یونان، ایټالیا او کروشیا په ځنگلونه کې هم اورونه لګېدلي دي. د ځنګله يو هکټار تقريباً ۲۰ کاله وخت نیسي چي بيرته خپل پخواني حالت ته راځي.
