د شمالي کوريا له خوا د توغنديو ازمويني ته امريکا متحدو ايالاتو جدي غبرگون ښوولی. واشنگټن اعلان کړی دئ چي «نړيوالي سولي ته د شمالي کوريا گواښ» ته په کتو سره مو په جنوبي کوريا کي د «تاد» په نوم دفاعي سيستم ځای پر ځای کول پيل کړل.
شمالي کوريا د دوشنبې په ورځ پر نړيوالو بنديزونو سربيره څلور بالستيک توغندي چي ۱۰۰۰ کيلومتره واټن وهلای سي و ازمويل. پر دغه کار باندي جاپان، جنوبي کوريا او حتی چين چي د شمالي کوريا ملاتړ کوي سختي نيوکي وکړې.
د جرمني خبري آژانس «dpa» د سه شنبې په ورځ په ارام سمندرگي کي د امريکا متدو ايالاتو د قوماندې مرکز په حواله خبر ورکړی چي د دتوغنديو دغه دفاعي سيستم «د امريکا او جنوبي کوريا ترمنځ د همکاريو د پياوړتيا او شمالي کوريا د گواښ پر وړاندي» ځای پر ځای کيږي.
د دغه مرکز په اعلاميه کي دغه راز راغلي دي چي «د اټومي وسلو او بالستيک توغنديو په برخه کي د شمالي کوريا گړندۍ ازمويني، سوله او نړيوال امنيت گواښي او دغه راز د ملگرو ملتونو د امنيت شورا له ډيرو پريکړو سرغړونه ده.»
د امريکا د قدرت له ډېرېدو د چين اندېښنې
په جنوبي کوريا کي د «تاد» په نوم توغنديو دفاعي سيستم ځای پر ځای کولو اقدام نه يوازي د دغه هيواد شمالي گاونډی په غوسه کړی، بلکي چين هم نيوکي پر کړي دي. روسيې هم د امريکا پر دغه اقدام نيوکي کړي دي.
چين دغه گام ته په سیمه کي د امریکا د قدرت د ډېرېدو په سترگه گوري او وايي چي دغه اقدام به په سیمه کي د قدرت برابرۍ د له منځه تلو سبب سي.
خو امريکايي چارواکي دغه اندېښنې بې ځايه گڼي. په ارام سمندر کي د امريکا د مرکزي قومندانۍ قوماندان هري هريس، روښانه کړې ده چي د توغنديو دفاعي سيستم ځای پر ځای کول يوازي د شمالي کوريا د توغنديو د دفاع له پاره دی او په سيمه کي نورو هيواونو ته گواښ نه دئ.
د «تاد» په نوم توغنديو دفاعي سيستم کولای سي چي بالستيک توغندی مخکي له دې چي هدف ته ورسيږي شنډ کړي.
د دغه سيستم ځای پر ځای کول د بارک اوباما د جمهوري رياست په دوران کي پريکړه سوې وه. د امريکا ۲۴زره پوځي خدمه همدا اوس په جنوبي کوريا کي حضور لري.
زموږ له ارشيف څخه نور مطالب:
په اوس وخت کې د نړۍ ۹ هیوادونه ۱۶۳۰۰ اتوم بمونه لري. د اتمې وسلو په برخه کې د محدودیت راوستلو له غوښتنو سره سره په دې شمیر کې کموالې نه دی راغلې. په دې انځوریز رپوټ کې به ولیدل شي چې کوم هیواد څومره اتوم بمونه لري.
انځور: Reutersپه ستاکهولم کې د سولې د بین المللي تحقیقاتي موسسې( سِپري) په خبره د اتومي وسلو د شمیر په برخه کې روسیه تر ټولو مخکې ده. پخواني شوروي اتحاد د لومړي ځل له پاره په ۱۹۴۹ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړی وو. روسيه په اوس وخت کې ۸۰۰۰ اتومي وسلي لري.
امریکا متحده ایالاتو په ۱۹۴۵ کال کې تر خپل لومړني اټومي ازمیښت لږ وخت وروسته د جاپان پر هیروشیما او ناگاساکي ښارونو باندی اټوم بمونه وغورځول. د سپري په حواله امریکا اوس هم ۷۳۰۰ اتوم بمونه لري.
فرانسه په اروپا کې تر ټولو ډیرې اتومي وسلې لري. د دغو وسلو شمیر ۳۰۰ ښودل شوې دی. فرانسې په ۱۹۶۰ کال کې د اټوم بم جوړولو ټکنالوژي ترلاسه کړی وه.
د آسیا تر ټولو لوې اقتصادي قدرت او د نړۍ تر ټولو لوې د وچې پوځ درلودونکې هیواد چین د پوځ شمیر په هکله دقیق ارقام نه دي ورکړل شوي. اټکل کیږي چې چین ۲۵۰ اټوم بمونه لري. چین په ۱۹۶۴ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو.
د ملگرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړي بریتانیې په ۱۹۵۲ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو. د امریکا له نږدې متحد هیواد بریتانیې سره اوس وخت ۲۲۵ اټومي وسلې موجودې دي.
پاکستان د ۱۰۰ او ۱۲۰ تر منځ اتومي وسلو درلودونکې دی. کله چې پاکستان په ۱۹۹۸ کال کې اټوم بم جوړ کړ تر هغه وروسته د پاکستان او هند تر منځ کومه جگړه نه ده رامنځته شوې. مخکې تر دې د هند او پاکستان تر منځ دری جنگونه ترسره شوې دي. که څه هم پاکستان وایې چې د دوی اټومي وسلې د دفاعي مقاصدو له پاره دي، خو څارونکي ویره لري که د دغو دواړو هیوادونو تر منځ جگړه رامنځته شي، نو کیدای شي پر یوې اټومي جگړې واوړي.
په ۱۹۷۴ کال کې د لومړي ځل او په ۱۹۹۸ کال کې د دویم ځل له پاره د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کونکی هیواد هندوستان له ۹۰ څخه تر ۱۱۰ پورې اوټوم بمونه لري. له چین او پاکستان سره د سرحدي پولو پر سر د شخړې سربیره هندوستان ژمنه کړی چې دغه هیواد به د اتوم بم د کارونې په برخه کې هیڅ کله هم لومړيتوب ونه کړي.
له ۱۹۴۸ څخه تر۱۹۷۳ کاله پورې له عربي هیوادونو سره دری واره جنگیدلې هیواد اسرائيل ۸۰ اټومي وسلې لري. د اسرائیلو د اټومي پروگرامو په برخه کې ډیر لږ معلومات موجود دي.
د اټکلونو له مخې شمالي کوریا لږ ترلږه ۶ اټومي بمونه لري. که څه هم شمالي کوریا له جنوبي کوریا سره شخړه لري، خو د دغه هیواد اټومي پروگرامونو لویدیځ هیوادونه هم اندیښمن کړي دي. د ملگرو ملتونو له خوا د لگول شوو بندیزونو سربیره هم دغه کمونستي هیواد په ۲۰۰۶ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړ.
