د افغان طالبانو چارواکو بنگله دیش ته سفر کړی دی او د هغه هیواد له اسلامپاله مشرانو سره یې لیدلي دي. د دغې لیدنې کتنې هدف، په فبرورۍ میاشت کې د بنگله دیش له ټاکنو مخکې د سیاسي نفوذ زیاتیدل په گوته سوی دی. اسلامپالو چارواکو د دوشنبې په ورځ په ډاکه کې دغه خبر اعلان کړ.
د بنگله دیش او افغانستان د تجارت د اتاقونو مشر، ابو سایم خالد د فرانسې خبري آژانس ته ویلي دي چې د طالبانو ادارې د بهرنیو چارو وزارت د لومړي سیاسي مشر نور احمد نور، دغه سفر، د تجارتي اړیکو د پراختیا په هدف هم ترسره سوی دی.
د «حرکت خلافت مجلس» په نوم اسلامي گوند مشر مامونالحق، د فرانسې خبري آژانس ته ويلي چې نور، په خپل یو اونیز سفر کې له دیني مدرسو څخه هم لیدنه کړې ده. هغه زیاته کړې: «دغه لیدنه کتنه تشریفاتي وه، ځکه موږ د دغه هیواد یو له سترو دیني مدرسو څخه یوه اداره کوو.» د مامونالحق په خبره، نور همدارنگه له څو دیني مدرسو څخه هم لیدنه کړې ده.»
بنګله دیش ۲۷۲ میلیونه ډالر مصرفوي چې د بهسن چار ټاپو د روهنګیا لږکیو له پاره د هستوګنې جوګه شي. خو روهنګیا مهاجر چې اوس د کوکس بازار په سیمه کې په یوه کمپ کې اوسیږي، نه غواړي دغه ټاپو ته د ژوند کولو له پاره ورشي. انځور: DW/A. Islam له وچې څخه لیرې پروت ټاپو بهسن چار چې په بنګالي ژبه کې «لامبو وهونکي» ټاپو ته ویل کیږي، شل کاله کیږي چې رامنځ ته شوی دی. دغه ټاپو له وچې څخه ۳۰ کیلومتره وړاندې پروت دی. د زیاتره مسلمان میشته هیواد حکومت پلان لري چې دغه ټاپو کې د کوکس بازار له مهاجر کمپونو څخه ۱۰۰ زره روهنګیا مهاجر هلته هستوګن کړي.
انځور: DW/A. Islam ترانسپورتي چارې آسانه نه دي دغه ټاپو ته د تګ له پاره د عامو خلکو له پاره مناسب ترانسپورت نه شته. ځینو خلکو له دویچه ویله سره په خبرو کې وویل چې د سمندر تندخویي د برسات په موسم کې د کښتیو په واسطه دغه ټاپو ته رسیدل ستونزمنوي.
انځور: DW/A. Islam دغه ټاپو د بندونو په واسطه خوندي شوی؟ حکومت ۱۳ کیلومتره اوږد او درې متره لوړ بندونه جوړ کړي دي چې دغه ټاپو د سمندر له لوړو څپو او سیلابونو څخه وژغورل شي. خو د ټاپو د دوکاندارانو په وینا د بندونو باندینۍ برخې په یوه میاشت کې دوه وارې تر اوبو لاندې شوي دي.
انځور: DW/A. Islam د بنګله دیش حکومت د روهنګیا مهاجرو د هستوګنولو له پاره په دغه ټاپو کې ۱۴۴۰ یو پوړیزې ودانۍ جوړې کړي دي چې هره ودانۍ ۱۶ خونې لري. لږ تر لږه د څلور کسانو کورنۍ باید په یوه کوچنۍ خونه کې ژوند وکړي. ۱۲۰ څلور پوړیزي ودانۍ هم شته د توپانونو پر مهال به ترې استفاده کیدی شي.
انځور: DW/N. Conrad په بهسن چار کې ټولې ودانۍ په سولري بریښنا سمبال دي، چې د انرژۍ اړتیا پوره کړي. د سولر بریښنا یو لوی مرکز او د بریښنا دوه ډیزلي جنراتورونه هم نصب شوي دي. په دغه ټاپو کې د څښاک د اوبو آسانتیاوې هم په پام کې نیول شوي دي.
انځور: DW/A. Islam دغه ټاپو ته د خپل بې ثباته خاصیت له کبله «لامبو وهونکی» ټاپو هم ویل کیږي. د سپوږمکیو انځورونو په ۲۰۰۲م کال کې دغه ټاپو کشف کړ. بنګله دیشي چارواکو د پایو، کاڼو او شګو له بوجیو څخه داسې جوړښتونه رامنځ ته کړي چې د دغه ټاپو د له منځه تللو مخنیوی وکړي.
انځور: DW/A. Islam په داسې حال کې چې ځینې کارپوهان وایي چې دغه ټاپو لا هم ژر ماتیدونکی او د اوسیدو جوګه نه دی، خو د اقلیم د بدلون متخصص آینون نشاط په دې نظر دی چې خلک دغلته اوسیدی شي، که چیرې بندونه له شپږ نیمو مترو څخه تر اوو مترو پورې لوړ کړی شي. خو هغه باور نه لري چې په دغه ټاپو کې دې کرهڼه وشي.
انځور: DW/A. Islam روهنګیا له توپانونو او غرقیدو څخه ویره لري روهنګیا مهاجر اندیښنه لري چې که چیرې دوی په دغه ټاپو کې اجباري هستوګنې ته مجبور کړای شي، ښایي د توپانونو په پایله کې مړه شي. د هغوی په خبره ښایي د دوی کوچنیان په اوبو کې غرق شي.
انځور: DW/A. Islam آیا روهنګیا لږکي به هلته ولاړ شي؟ په داسې حال کې چې دغه ټاپو د روهنګیایانو اوسیدو ته کابو جوګه دی، حکومت باید دغه ټاپو د انسانانو د انتقالولو په هکله پریکړه وکړي. ځینو سرچینو ویلي دي چې ښایي بیا هستوګنول په نومبر میاشت کې تر سره شي. حکومت دې ته اشاره کړې ده، چې که چیرې څوک د کوکس بازار له مهاجر کمپ څخه تګ غوره نه کړي، نو دوی به مهاجر په زور دغلته تګ ته مجبوره کړي.
انځور: DW/A. Islam
د سولې د نوبل جایزې د گټونکي محمدیونس، په مشري د بنگله دیش مؤقتي حکومت تراوسه په دې اړه خپل نظر نه دی څرگند کړی. د بهرنیو چارو وزارت یوه چارواکي چې نه یې غوښتل نوم یې افشا سي، وویل چې د نور سفر«شخصي» و.
د جنوبي آسیا هیواد بنگله دیش چې ۱۷۰ میلیونه نفوس لري او اکثریت یې سني مسلمانان دي، له هغه اولسي پاڅون وروسته چې په ۲۰۲۴م کال کې یې د شیخ حسینه مستبد حکومت راوپرځاوه، د لومړي ځل له پاره انتخاباتو ته تیاری نیسي.
د بنگله دیش د ترټولو لوی او سازمان سوی اسلامي گوند جماعت اسلامي، چې د ایډیولوژیکي پلوه له اخوان المسلیمن سره همنظره دی، په دې هڅه کې دی چې د حسینه د حکومت د ۱۵ کلنې دورې پرمهال له کلونو بندیز او ځپلو وروسته، یو وار بیا رسمي سیاست ته ورداخل سي.
حسینه له بشري حقونو څخه د پراخې سرغړونې له امله تر انتقاد لاندي راغلې او د اسلامي حرکتونو په وړاندې یې سختدریځه مقررات رامنځته کړي وو. همدارنگه یې د پوځي ملیشو په وړاندې هغو امنیتي عملیاتونو څارنه کوله چې پکښي په لسونو کسان ووژل او په سلونو نور ونیول سول.
طالبانو همدارنگه د «بنگله دیش د الجهاد اسلامي حرکت» په نوم منع سوې او وسله والې ډلې سره پخوانۍ اړیکې درلودې، داسې یوه ډله چې ځینې غړي یې په افغانستان کې د شوروي ځواکونو پرضد جنگیدلي دي.
د روان کال په سپټمبر مياشت کې د دیني مدرسو او اسلامي سازمانونو ائتلاف، «حفاظت اسلام» مشرانو افغانستان ته سفر وکړ او له بیرته ستنیدو وروسته یې په ډاکه کې د پروتوم الو ورځپاڼې ته وویل چې هغوی په افغانستان کې د "قوانینو پر بنسټ ټولنې" په توګه د هغه څه ستاینه کوي چې هغوی لیدلي دي.
بنگله دیش چې په اکثریت مسلمانانو سره د نړۍ څلورم گڼ میشته هیواد دی، د اسلامي فعالیتونو د پراخو رنگارنگیو درلودونکی دی، لکه د صوفیانو د پام وړ ټولنه چې ډیری وخت د سخت دریځو اسلامپالو له انتقادونو سره مخامخ کیږي.
په بنگله دیش کې همدرانگه د شیعه گانو کوچنۍ ټولنه او د هندوانو او کوچنیو عیسوي ډلو په گډون شاوخوا ۱۰ سلنه غیرمسلمانان هم ژوند کوي.
