د جنوبي کوریا د معلوماتو پر اساس د شمالي کوریا واکمن کيم جونگ اون مرستیال لومړی وزیر کيم یونګ جن، اعدام کړی دی. په سیول کې د فاع وزارت یوه ویاند وویل چې د ښووني او روزني د برخي مسئول کيم یونګ جن، په جولای میاشت کې په ډزو وژل شوی دی.
د جنوبي کوریا د یونهاب خبري آژانس په حواله نوموړی ۶۳ «په انقلاب ضد چلند» تورن شوی وو. ویل شوي دي چې نوموړی په یوه رسمي غونډه کې لکه یو عسکر نه وو دریدلی.
د شمالي کوریا حکومت تر اوسه د نوموړي د اعدام خبر نه دی تائيد کړی.
تر «اعدام» وروسته ژوندی لیدل شوی
د جنوبي کوریا د استخباراتي ادارو په حواله په۲۰۱۱م کال کې د کيم جونګ اون، واک ته تر رسیدو وروسته ډېر لوړپوړي چارواکي د سیاسي «تصفیې» قرباني شوي دي.
د ۲۰۱۳م کال په پای کې کيم د خپلې کورنۍ یو غړی یانګ سونک تایک، د خیانت په تور اعدام کړ. همدا پرون، سه شنبه رسنیو رپوټونه ورکړي چې په روانه میاشت کې ښايي دوه لوړ پوړو چارواکو کيم جونګ اون ته د بې احترامۍ کولو له امله خپل سرونه بایللي وي.
خو کله کله د جنوبي کوریا له خوا په شمالي کوریا کې د لوړ پوړو چارواکو د اعدام په اړه ورکړل شوي خبرونه د وخت په تیریدو سره ناسم ثابتیږي. یو مثال یې د پوځ پخوانې مشر ري یونګ ګِل، چې احتمالا په فیبرورۍ میاشت کې اعدام شوی وو، دی درې میاشتې ورووسته روغ رمټ ولیدل شو.
په اوس وخت کې د نړۍ ۹ هیوادونه ۱۶۳۰۰ اتوم بمونه لري. د اتمې وسلو په برخه کې د محدودیت راوستلو له غوښتنو سره سره په دې شمیر کې کموالې نه دی راغلې. په دې انځوریز رپوټ کې به ولیدل شي چې کوم هیواد څومره اتوم بمونه لري.
انځور: Reutersپه ستاکهولم کې د سولې د بین المللي تحقیقاتي موسسې( سِپري) په خبره د اتومي وسلو د شمیر په برخه کې روسیه تر ټولو مخکې ده. پخواني شوروي اتحاد د لومړي ځل له پاره په ۱۹۴۹ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړی وو. روسيه په اوس وخت کې ۸۰۰۰ اتومي وسلي لري.
انځور: Getty Images/AFP/N. Kolesnikovaامریکا متحده ایالاتو په ۱۹۴۵ کال کې تر خپل لومړني اټومي ازمیښت لږ وخت وروسته د جاپان پر هیروشیما او ناگاساکي ښارونو باندی اټوم بمونه وغورځول. د سپري په حواله امریکا اوس هم ۷۳۰۰ اتوم بمونه لري.
انځور: picture-alliance/AP Photo/H. Jamaliفرانسه په اروپا کې تر ټولو ډیرې اتومي وسلې لري. د دغو وسلو شمیر ۳۰۰ ښودل شوې دی. فرانسې په ۱۹۶۰ کال کې د اټوم بم جوړولو ټکنالوژي ترلاسه کړی وه.
انځور: picture-alliance/dpa/J.-L. Brunetد آسیا تر ټولو لوې اقتصادي قدرت او د نړۍ تر ټولو لوې د وچې پوځ درلودونکې هیواد چین د پوځ شمیر په هکله دقیق ارقام نه دي ورکړل شوي. اټکل کیږي چې چین ۲۵۰ اټوم بمونه لري. چین په ۱۹۶۴ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو.
انځور: Getty Imagesد ملگرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړي بریتانیې په ۱۹۵۲ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو. د امریکا له نږدې متحد هیواد بریتانیې سره اوس وخت ۲۲۵ اټومي وسلې موجودې دي.
انځور: picture-alliance/dpa/J. Kaminskiپاکستان د ۱۰۰ او ۱۲۰ تر منځ اتومي وسلو درلودونکې دی. کله چې پاکستان په ۱۹۹۸ کال کې اټوم بم جوړ کړ تر هغه وروسته د پاکستان او هند تر منځ کومه جگړه نه ده رامنځته شوې. مخکې تر دې د هند او پاکستان تر منځ دری جنگونه ترسره شوې دي. که څه هم پاکستان وایې چې د دوی اټومي وسلې د دفاعي مقاصدو له پاره دي، خو څارونکي ویره لري که د دغو دواړو هیوادونو تر منځ جگړه رامنځته شي، نو کیدای شي پر یوې اټومي جگړې واوړي.
انځور: picture-alliance/APپه ۱۹۷۴ کال کې د لومړي ځل او په ۱۹۹۸ کال کې د دویم ځل له پاره د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کونکی هیواد هندوستان له ۹۰ څخه تر ۱۱۰ پورې اوټوم بمونه لري. له چین او پاکستان سره د سرحدي پولو پر سر د شخړې سربیره هندوستان ژمنه کړی چې دغه هیواد به د اتوم بم د کارونې په برخه کې هیڅ کله هم لومړيتوب ونه کړي.
انځور: Reutersله ۱۹۴۸ څخه تر۱۹۷۳ کاله پورې له عربي هیوادونو سره دری واره جنگیدلې هیواد اسرائيل ۸۰ اټومي وسلې لري. د اسرائیلو د اټومي پروگرامو په برخه کې ډیر لږ معلومات موجود دي.
انځور: Reuters/B. Ratnerد اټکلونو له مخې شمالي کوریا لږ ترلږه ۶ اټومي بمونه لري. که څه هم شمالي کوریا له جنوبي کوریا سره شخړه لري، خو د دغه هیواد اټومي پروگرامونو لویدیځ هیوادونه هم اندیښمن کړي دي. د ملگرو ملتونو له خوا د لگول شوو بندیزونو سربیره هم دغه کمونستي هیواد په ۲۰۰۶ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړ.
انځور: Reuters