د شمالي کوريا کمونيستي رژيم د نوي توغنديو په توغولو سره د ملگرو ملتونو د امنيت شورا ممانعت ته ډغرۍ وهلي دي.
د جاپان حکومت د چهارشنبې په ورځ ويلي دي چي د شمالي کوريا د منځني واټن يو توغندی ئې د شمالي ساحل په ۲۵۰ کيلومترۍ کي لگېدلی دئ. د جاپان لومړي وزير شينزو ابي دغه کار د خپل هیواد امنيت ته رښتنی گواښ بللی دی. امريکا متحدو ايالاتو دغه کار غندلی او ويلي ئې دي چي د خپلو متحدانو جاپان او جنوبي کوريا ملاتړ به کوي.
له ۱۹۹۸م کال راهيسي دا لومړی وار دئ چي د شمالي کوريا يو توغندی د جاپان د ځانگړي اقتصادي زون سیمه ته تاوان رسوي. دغه سمندري سيمه د نړيوالو قوانينو له مخي د جاپان په صلاحيت کي ده.
د جاپان لومړي وزير دا يو «ظالمانه عمل» گڼلی او زياته کړې ئې ده چي دغه شان کړني د زغملو نه دي.
نور مطالب:
په اوس وخت کې د نړۍ ۹ هیوادونه ۱۶۳۰۰ اتوم بمونه لري. د اتمې وسلو په برخه کې د محدودیت راوستلو له غوښتنو سره سره په دې شمیر کې کموالې نه دی راغلې. په دې انځوریز رپوټ کې به ولیدل شي چې کوم هیواد څومره اتوم بمونه لري.
انځور: Reutersپه ستاکهولم کې د سولې د بین المللي تحقیقاتي موسسې( سِپري) په خبره د اتومي وسلو د شمیر په برخه کې روسیه تر ټولو مخکې ده. پخواني شوروي اتحاد د لومړي ځل له پاره په ۱۹۴۹ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړی وو. روسيه په اوس وخت کې ۸۰۰۰ اتومي وسلي لري.
امریکا متحده ایالاتو په ۱۹۴۵ کال کې تر خپل لومړني اټومي ازمیښت لږ وخت وروسته د جاپان پر هیروشیما او ناگاساکي ښارونو باندی اټوم بمونه وغورځول. د سپري په حواله امریکا اوس هم ۷۳۰۰ اتوم بمونه لري.
فرانسه په اروپا کې تر ټولو ډیرې اتومي وسلې لري. د دغو وسلو شمیر ۳۰۰ ښودل شوې دی. فرانسې په ۱۹۶۰ کال کې د اټوم بم جوړولو ټکنالوژي ترلاسه کړی وه.
د آسیا تر ټولو لوې اقتصادي قدرت او د نړۍ تر ټولو لوې د وچې پوځ درلودونکې هیواد چین د پوځ شمیر په هکله دقیق ارقام نه دي ورکړل شوي. اټکل کیږي چې چین ۲۵۰ اټوم بمونه لري. چین په ۱۹۶۴ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو.
د ملگرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړي بریتانیې په ۱۹۵۲ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو. د امریکا له نږدې متحد هیواد بریتانیې سره اوس وخت ۲۲۵ اټومي وسلې موجودې دي.
پاکستان د ۱۰۰ او ۱۲۰ تر منځ اتومي وسلو درلودونکې دی. کله چې پاکستان په ۱۹۹۸ کال کې اټوم بم جوړ کړ تر هغه وروسته د پاکستان او هند تر منځ کومه جگړه نه ده رامنځته شوې. مخکې تر دې د هند او پاکستان تر منځ دری جنگونه ترسره شوې دي. که څه هم پاکستان وایې چې د دوی اټومي وسلې د دفاعي مقاصدو له پاره دي، خو څارونکي ویره لري که د دغو دواړو هیوادونو تر منځ جگړه رامنځته شي، نو کیدای شي پر یوې اټومي جگړې واوړي.
په ۱۹۷۴ کال کې د لومړي ځل او په ۱۹۹۸ کال کې د دویم ځل له پاره د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کونکی هیواد هندوستان له ۹۰ څخه تر ۱۱۰ پورې اوټوم بمونه لري. له چین او پاکستان سره د سرحدي پولو پر سر د شخړې سربیره هندوستان ژمنه کړی چې دغه هیواد به د اتوم بم د کارونې په برخه کې هیڅ کله هم لومړيتوب ونه کړي.
له ۱۹۴۸ څخه تر۱۹۷۳ کاله پورې له عربي هیوادونو سره دری واره جنگیدلې هیواد اسرائيل ۸۰ اټومي وسلې لري. د اسرائیلو د اټومي پروگرامو په برخه کې ډیر لږ معلومات موجود دي.
د اټکلونو له مخې شمالي کوریا لږ ترلږه ۶ اټومي بمونه لري. که څه هم شمالي کوریا له جنوبي کوریا سره شخړه لري، خو د دغه هیواد اټومي پروگرامونو لویدیځ هیوادونه هم اندیښمن کړي دي. د ملگرو ملتونو له خوا د لگول شوو بندیزونو سربیره هم دغه کمونستي هیواد په ۲۰۰۶ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړ.
دوهمه ازموينه بريالۍ نه وه
دغه توغندی د چهارشنبې ورځي په سهار توغول سوې او نژدې زر کيلومتره د جاپان پر سمندر تيره سوې ده. د امريکا د دفاع وزارت (پنتاگون) د معلوماتو له مخي شمالي کوريا د منځني واټن ويشتونکی يو دوهم توغندی هم توغولی؛ خو هغه تر توغېدو لږ وروسته چاودلی دی.
د جنوبي کوريا د معلوماتو له مخي دوې اونۍ دمخه شمالي کوريا په يوه وار درې باليستيکي توغندی چي له ۵۰۰ څخه تر ۶۰۰ کيلومتره واټن ويشتونکي به ول و ازمويل. تر دې دمخه جنوبي کوريا او امريکا متحدو ايالاتو پريکړه کړې وه چي په جنوبي ټاپووزمه کي به د توغنديو دفاعي سيستم جوړ کړي.
