د جنوبي کوریا د لوی درستیز دفتر یوه پوځي چارواکي رویترز خبري آژانس ته ویلي دي چې پیونگ یانگ د سیمې پر وخت د سهار په ۵:۳۰ دقیقو د سینپو ساحلي ښار ته څیرمه توغندی ازمویلی دی. د هغه په خبره د سټلایټ انځورونه په دغه ځای کې د اوبتلونو مرکز ښيي.
خبري آژانسونو په خپل رپوټ کې لیکلي دي چې دغه توغندی یوازي دوې ورځې وروسته له هغې توغول شوی دی چې جنوبي کوریا او امریکا متحدو ایالاتو په جنوبي کوریا کې گډ کلني پوځي مانورونه پېل کړل.
شمالي کوریا دغه پوځي تمرینات یوه یرغل ته د چمتووالي او د غچ اخیستو د گواښ په توگه انگیري. د رویترز او فرانس پرس خبري آژانسونو په گډ رپوټ کې راغلي دي چې د واشنگټن او سیول دغه پوځي مانورونه دفاعي بڼه لري.
د جنوبي کوریا د پوځ د لوی درستیز له لوري په خپره شوې بیانیه کې راغلي دي چې دغه توغندی سهار وختي په ختیځ سمندرگي (د جاپان سمندرگی) کې له اوبتل څخه توغول شوی او ۵۰۰ کیلومتره وړاندي تللی چې په وینا یې په تیرو ورته ازموینو کې ښه والی په گوته کوي.
په خبر پاڼه کې راغلي دي چې د چهارشنبې ورځي د توغندي ازموینه په څرگند ډول ترینگلیتا ته د لمن وهلو په موخه تر سره شوی او په وینا یې دغه کار د کوریا نیمه ټاپو امنیت ته «جدي گواښ» او د ملگرو ملتونو له پریکړه څخه سرغړونه ده. په بيانیه کي چې دوی به د شمالي کوریا له لوري هر ډول لمسون ته پیاوړی غبرگون وښيي.
شمالي کوریا په جنوري میاشت کې د یوې اتومي ازمویني تر ترسره کولو وروسته لا پسې منزوي شو او په فبروري میاشت کې د لیري واټن ویشتونکي توغندي تر ازمویلو وروسته پرې د ملگرو ملتونو بندیزونه لا پسې سخت کړل شول.
یو توغندی په روانه میلادي میاشت کې هم توغول شوی وو چې د جاپان تر کنترول لاندي اوبو ته څیرمه لگیدلی وو.
د کوریا په نیمه ټاپو کې ترینگلتیا وروسته له هغه لا پسې زور اخیستی چې په لندن کې د شمالي کوریا مرستیال سفیر سویلي کوریا ته واوښت.
په اوس وخت کې د نړۍ ۹ هیوادونه ۱۶۳۰۰ اتوم بمونه لري. د اتمې وسلو په برخه کې د محدودیت راوستلو له غوښتنو سره سره په دې شمیر کې کموالې نه دی راغلې. په دې انځوریز رپوټ کې به ولیدل شي چې کوم هیواد څومره اتوم بمونه لري.
انځور: Reutersپه ستاکهولم کې د سولې د بین المللي تحقیقاتي موسسې( سِپري) په خبره د اتومي وسلو د شمیر په برخه کې روسیه تر ټولو مخکې ده. پخواني شوروي اتحاد د لومړي ځل له پاره په ۱۹۴۹ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړی وو. روسيه په اوس وخت کې ۸۰۰۰ اتومي وسلي لري.
امریکا متحده ایالاتو په ۱۹۴۵ کال کې تر خپل لومړني اټومي ازمیښت لږ وخت وروسته د جاپان پر هیروشیما او ناگاساکي ښارونو باندی اټوم بمونه وغورځول. د سپري په حواله امریکا اوس هم ۷۳۰۰ اتوم بمونه لري.
فرانسه په اروپا کې تر ټولو ډیرې اتومي وسلې لري. د دغو وسلو شمیر ۳۰۰ ښودل شوې دی. فرانسې په ۱۹۶۰ کال کې د اټوم بم جوړولو ټکنالوژي ترلاسه کړی وه.
د آسیا تر ټولو لوې اقتصادي قدرت او د نړۍ تر ټولو لوې د وچې پوځ درلودونکې هیواد چین د پوځ شمیر په هکله دقیق ارقام نه دي ورکړل شوي. اټکل کیږي چې چین ۲۵۰ اټوم بمونه لري. چین په ۱۹۶۴ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو.
د ملگرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړي بریتانیې په ۱۹۵۲ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو. د امریکا له نږدې متحد هیواد بریتانیې سره اوس وخت ۲۲۵ اټومي وسلې موجودې دي.
پاکستان د ۱۰۰ او ۱۲۰ تر منځ اتومي وسلو درلودونکې دی. کله چې پاکستان په ۱۹۹۸ کال کې اټوم بم جوړ کړ تر هغه وروسته د پاکستان او هند تر منځ کومه جگړه نه ده رامنځته شوې. مخکې تر دې د هند او پاکستان تر منځ دری جنگونه ترسره شوې دي. که څه هم پاکستان وایې چې د دوی اټومي وسلې د دفاعي مقاصدو له پاره دي، خو څارونکي ویره لري که د دغو دواړو هیوادونو تر منځ جگړه رامنځته شي، نو کیدای شي پر یوې اټومي جگړې واوړي.
په ۱۹۷۴ کال کې د لومړي ځل او په ۱۹۹۸ کال کې د دویم ځل له پاره د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کونکی هیواد هندوستان له ۹۰ څخه تر ۱۱۰ پورې اوټوم بمونه لري. له چین او پاکستان سره د سرحدي پولو پر سر د شخړې سربیره هندوستان ژمنه کړی چې دغه هیواد به د اتوم بم د کارونې په برخه کې هیڅ کله هم لومړيتوب ونه کړي.
له ۱۹۴۸ څخه تر۱۹۷۳ کاله پورې له عربي هیوادونو سره دری واره جنگیدلې هیواد اسرائيل ۸۰ اټومي وسلې لري. د اسرائیلو د اټومي پروگرامو په برخه کې ډیر لږ معلومات موجود دي.
د اټکلونو له مخې شمالي کوریا لږ ترلږه ۶ اټومي بمونه لري. که څه هم شمالي کوریا له جنوبي کوریا سره شخړه لري، خو د دغه هیواد اټومي پروگرامونو لویدیځ هیوادونه هم اندیښمن کړي دي. د ملگرو ملتونو له خوا د لگول شوو بندیزونو سربیره هم دغه کمونستي هیواد په ۲۰۰۶ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړ.
