هندوستان وايي فضايي بېړۍ ېې د سپوږمۍ پر سطحه خپل ګرځېدل بشپړ کړي او اوس د استراحت حالت ته راوستل شوې ده. د هندوستان دغۍ فضايي بېړۍ څه کم دوه اوونۍ مخکې د سپوږمۍ پر جنوبي قطب خپله تاريخي ناسته وکړه.
هندوستان وايي فضايي بېړۍ ېې د سپوږمۍ پر سطحه خپل ګرځېدل بشپړ کړي او اوس د استراحت حالت ته راوستل شوې دهانځور: Indian Space Research Organisation/AP/picture alliance
فضا له 5G شبکې سره څه تړاو لري؟ د اروپا فضايي اداره د ستېلايت د داسې يوه سیسټم د رامنځته کولو د پلان ادعا کوي چې د جي پنځه د ځمکنۍ شبکې ترڅنگ د فايبر په څېر «په آسمان کې شبکه» جوړه کړي. ويل شوي دي چې دا د بې سيمه مخابراتو يو نوی نسل دی چې هر څه به په هر ځای کې او له هر څه سره او هر وخت تړلي وي. ويرونکی که جالب؟ تر اوسه لا نه پوهیږو.
انځور: picture-alliance/imagebroker/O. Maksymenko
د فضا پاکول
په ۱۹۵۷م کال کې فضا ته له سفرونو راهيسې، فضايي چټلي په کراتو کراتو زياته شوې ده. ESA يا د اروپا فضايي اداره پلان لري چې دغه ستونزې ته رسيدگي وکړي او په دې موخه يو ځانگړي ماموريت واستوي. د ځمکې په مدار کې ۳۴ زره داسې څېزونه چې اوږد والی یې تر۱۰سانتي مترو زيات دی، موجود دي. دغه شيان يا لږ تر لږه يو برخه یې راټوله او فضا ترې پاکه شي.
انځور: ESA
کاينانو ته لاره
په پام کې ده چې په ۲۰۲۰م کال کې به هغه فضايي مرکز چې د سپوږمۍ په مدار کې به څرخي او «Gateway» يا لاره نوميږي، جوړ شي. له دغه مرکز څخه به نه يوازې سپوږمۍ له نزدې وڅېړله شي، بلکې دا مرکز به د داسې يوې اډې په توگه کار وکړي چې د نورو فضايي ماموريتونو له پاره ترې پروازونه ترسره شي.
انځور: ESA
آيا د آسماني ډبرو د ټکر مخ نيول کیدلی شي؟
د امريکا متحده ایالاتو فضايي اداره NASA او د اروپا فضايي اداره پلان لري چې په دې اړه تحقيقات ترسره کړي، چې وپوهيږي څه شی د استرويد يا آسماني ډبرو لارې ته د تغير ورکولو باعث گرځیدلی شي.
انځور: ESA
د بار وړولو نوي سيسټمونه او فضايي بيړۍ
د ۲۰۲۰م کال تر پايه پورې به Ariane 6 هغه نوې اروپايي بيړۍ وي چې فضا ته بار وړي. د دې وسيلې په رامنځته کولو سره اروپايي ټولنه غواړي فضا ته خپلواک لاس رسی تضمين کړي. ياده اداره د فضايي بيړيو پر يوه داسې شکل هم کار کوي چې يو بيا کاريدونکی لابراتوار ولري او د خپل ماموريت تر بشپړولو وروسته به بيرته ځمکې ته راستنيږي.
انځور: ESA
د لا ډېر مخکې تگ ژمنه
د اروپايي ټولنې فضايي ادارې ويلي دي چې غواړي په راتلونکي لسیزه کې د پخوا په پرتله ډېر پر مخ ولاړ شي. زياته شوې ده چې ټول فضا نوردان به د دويم ځل له پاره او همدا راز نوي فضا نوردان په لومړي ځل فضا ته وليږدوي. د ماتيوس ماور په شان فضانوردان به سپوږمۍ ته ولاړ شي. همدا راز به د اروپا فضايي ادارې فضا نوردان له ناسا سره په گډه د نمونو راوړلو له پاره مريخ ته ولاړ شي.
انځور: picture-alliance/Photoshot/Neil A. Armstrong
سوځوونکې گرمي او يخ سوړوالی
پر سپوږمۍ باندي د تودوخي درجه لا هم ډېره زياته ده. کله چي د لمر وړانګې پر سپوږمۍ ولويږي نو د سطحي تودوخه يې تر ۱۲۷ سانتي ګرادو پوري جګېدلای سي. کله چي لمر نه وي نو تودخه يې تر منفي ۱۵۳ سانتي ګرادو پوري ټيټېدلای سي.
انځور: picture alliance/dpa/S. Kahnert
آيا هلته يو څوک اوسيږي؟
يوه ډېره پخوانۍ اسطوره موجوده ده چي وايي پر سپوږمۍ باندي يو سړی اوسيږي. بعضي خلک وايي چي د بشپړ سپوږمۍ پر وخت په سپوږمي کي يوه څهره ويني. په بعضو هيوادونو کي دغه اسطوره داسي ده چي وايي يو انسان د خپلو ډېرو جدي جرمونو له کبله سپوږمۍ ته جزايي ولېږل سو. خو حقيقت دا دی چي ياده خبره صرف يوه افسانه ده او حقيقت نه لري.
انځور: picture-alliance/dpa/F. Rumpenhorst
سپوږمۍ له مځکي څخه د ليري کېدو په حال کي ده
سپوږمۍ په يو کال کي له مځکي څخه تقريبا څلور سانتي متره ليري کيږي. هر څومره چي سپوږمۍ له مځکي څخه ليري کيږي، هغومره پر مځکه کوچنۍ معلوميږي. په تقريبا ۵۵ میليون کالو کي به سپوږمۍ له مځکي څخه داسي کوچنۍ معلوميږي چي نه به سي کولای چي لمر پټ کړي. يعني بيا به د لمر ترنده یا تندر نيول نور نه وي.
انځور: Reuters/J. Ernst
شرمښان د سپوږمۍ سره هيڅ اړيکه نه لري
په ډيرو زړو بېروونکو فلمونو کي ښودل کيږي چي شرمښ د سپوږمۍ پر لور انګولا کوي. خو دا له حقيقت څخه ليري خبره ده. د بشپړه سپوږمۍ او د شرمښ د انګولا هيڅ تعلق سره نسته دی. شرمښ د شپې پر وخت انګولای کوي.
انځور: Imago/Anka Agency International/G. Lacz
سپوږمۍ ختونکو کي د تنوع کمښت
تر اوسه سپوږمۍ ته ۱۲ انسانان تللي او د سپوږمۍ پر سطحه باندي يې پښه ايښې ده. دا ټول له بيلو مسلکونو سره تړاو لرونکي ول خو ټول امريکايان، نارينه او سپين پوستي ول. وخت به وښيي چي کله به يو غير امريکايي پر سپوږمۍ قدم کېږدي. يا دا چي کله به يوه مېرمنه او يا تور پوستی دا کار وکړي.