یوه نوې څېړنه ښيي چې د آلمان په عامه ادارو کې نژادپرستي اکثراً د دغو ادارو د سازماني کلتور او ورځني کاري تصمیم نیولو یوه برخه ده.
په لایپزیک کې د ټولنیزې همږغۍ د څیړنې د انسټیټیوټ (FGZ) څیړونکو له درې کلنې مطالعې وروسته خپلې موندنې خپرې کړې دي.
اړونده موضوع: په آلمان کې د تبعيضي چلند په اړه کلنی رپوټ: توپيري چلند ډېر سوی
نوموړي انستیتوت د دې څېړنې له پاره، د کاري دفترونو او د کارموندنو د مرکزونو، د کډوالۍ د دفترونو، پولیسو او ګمرکونو، محکمو، د روغتیا او ځوانانو د چارو د ادارو، د عامه نظم د ریاست، او همدارنگه د ټولنیزو چارو د څانگو سروې کړې ده.
د څېړنې نتیجه څه ده؟ څېړنې ښودلې ده چې په دغو ټولو بنسټونو کې په پریکړه کولو او سازماني پروسو پورې اړونده څانگو کې د نژادي توپیر نښې لیدلې کیږي. دغه تبعیض په بیلابیلو ډولونو او شدت سره رابرسیره کیږي.
د عامه یا دولتي ادارو د ۱۳ زرو کارکوونکو په یوه سروې کې، انسټیټیوټ وموندله چې په ادارو کې د قومي تبعیض د چلند کچه په عمومي ډول په ټولنه کې له عمومي کچې لوړه نه ده.
اړونده موضوع: څېړنه: ډير افغانان په آلمان کې د تبعيض احساس کوي
د څېړونکو په وینا، یو فکتور چې ممکن د تبعیض سبب سي د ژبې خنډونه دي، ځکه چې په اداري پروسیجرونو او غوښتنلیکونو کې، نوموړې موضوع ته په کتو سره د ملاتړ د ترلاسه کولو کچه ډیر توپیر لري.
هغوی رپوټ ورکړی دی چې ځینې عریضه کوونکي فعاله مرسته ترلاسه کوي، خو هغه کسان چې د جرمني ژبې محدود مهارتونه لري ځینې وختونه رد کیږي یا ورته ویل کیږي چې دوی د ژبې په مهارتونو کې ستونزې لري.
د آلماني ژبې د ښې زده کړي لپاره ځینې لارښوونې
نوې ژبه زده کول یو څه وخت نیسي او کله ناهیلې کوونکې هم وي. په ورته مهال د ژبې بریالۍ زده کړه، د زده کړې په میتودونو پورې هم اړه لري. موږ ډاډه یو چې لاندې څو لارښوونې به له تاسو سره د آلماني ژبې په زده کړه کې مرسته وکړي. په یوې نوې ژبې خبرې کول ډېر وختونه ستونزمن وي، ځکه متکلم باید په خپله محدوده زده کړه د جملو په جوړښت کې وکاروي. یوازنۍ حل لاره، تمرین کول دي. که د خبرې کولو له پاره څوک نه لرئ، له ځان سره تمرین وکړئ او په لوړ غږ خبرې وکړئ.
انځور: Fotolia/athomass د کور د وسایلو او توکو نومونه په الماني ولیکئ قلم او کاغذ واخلئ، د کور د وسایلو او نورو توکو نمونه ولیکئ او هغه باندې یې ولګوئ. په دې توګه هره ورځ هغه نومونه ستاسو تر نظر لاندې وي. بله لارښوونه دا ده چې هڅه وکړئ د نومونو جمع بڼه او د تعریف توري ولیکئ. پرته له دې څخه به ټول نمونه نېمګړي زده کړئ.
انځور: Colourbox د ماشومانو طنزي کتابونه ولولئ د ماشومانو او طنزي کتابونو د جملو جوړښت ډېر ساده لیکل کېږي او د تصور وړ دي. له دې کبله د هغو کسانو له پاره چې نوې ژبه زده کوي خورا مهم او د کارونې وړ دي. د ماشومانو ځیني کتابونه اند په دوو ژبو هم پیدا کېږي لکه آلماني او انګلیسي.
انځور: DW/N. Steudel د سودا لیست په الماني ولیکئ کله چې د سودا اخیستلو له پاره ځئ، په خپل لیست کې د رومیانو او مڼې پرځای غوره ده چې په آلماني یې نومونه ولیکئ. پرته له دې به ښایي یو شی څو ځلې له مارکیټ څخه وپېرئ او په آلماني نوم به یې پوه نه شئ. هغه لغاتونه چې هره ورځ کارول کېږي، زده کول یې خورا مهم دی.
انځور: DW/A.-S. Bändlin انتظار دې ته مه کوئ چې الماني ژبه مو ښه پخه شي او بیا پرې خبرې وکړئ! مه شرمېږئ که په آلماني خبرې نشئ کولای. مهمه دا ده چې مقابل لوری په یو ډول پوه کړئ. له ویونکي دا تمه نه ده چې ټولې جملې په سمه توګه وکاروي. داسې فکر مه کوئ چې په لومړي سر کې ژبه غوره زده کړئ او بیا پرې خبرې وکړئ. څوک چې خبرې و نه کړي ژبه نشي زده کولای.
انځور: Fotolia/lassedesignen د هغه کس له پاره چې نوې ژبه زده کوي دا مهمه نه ده چې د راډیو په ټولو خبرو پوه شي، خو راډیو ته غوږ نیول د جملو په جوړښت، ګرامر او اصلي تلفظاتو باندې تاسي عادت کوئ. که د راډیو غوږ نیولو ته دوام ورکړئ پرته دې چې پوه شئ، د ژبې زده کړه مو ښه کېږي او ګټور معلومات هم ترلاسه کوئ.
انځور: picture-alliance/dpa/L. Schulze د خبرې کولو له پاره آلماني ملګری/ ملګرې پیدا کړئ یوه غوره حل لاره دا ده چې له المانیانو سره هر وخت خبرې وکړئ. هڅه وکړئ داسې کس پیدا کړئ چې هغه هم ستاسو د ژبې زده کولو ته لیوالتیا ولري. په دې ترتیب سره د لغاتونو او جملو ذخیره زیاتېږي.
انځور: Colourbox د پخلنځي له کتابونو ګټه پورته کړئ پخلی یوازې د دې له پاره نه دی چې ګېډه مړه وساتو، بلکي زموږ د ژوند یوه مهمه برخه ده. د ژبې زده کړې له پاره غوره لاره دا ده چې د خوړو او هغو شیانو نومونه زده کړو چې د پخلي پر مهال یې کاروو. که آلماني خواړه مو نه خوښېږي، اصلا مهمه نه ده. د نورو هيوادونو د خوړو نومونه ولیکئ او ورڅخه ګټه واخلئ.
انځور: Deyan Georgiev/Colourbox د هغو کتابونو آلماني ژباړه ولولئ چې مخکې یې په اړه پوهېږئ که یو کتاب مو لوستی یا یې په اړه پوهېږئ، دا وار هڅه وکړئ چې آلماني ژباړه یې ولولئ. په داسې وخت کې تاسو د کتاب د محتوا په اړه معلومات لرئ، له تاسو خپله د کتاب په ښه پوهېدلو کې مرسته کوي. که ډاډه نه یاست، په یو ځلي تجربه کولو ارزي!
انځور: Colourbox آلماني سندرې واورئ او شعرونه یې زده کړئ موسیقي د احساساتو ژبه ده او خلک یو له بل سره نېږدې کوي. خو د ژبې په زده کړه کې هم مرسته کوي. په آلمان کې ډېر سندرغاړي او د موسیقۍ ګروپونه شته چې که پلټنه وکړئ ښایي ځینې سندرې خوښ کړئ.(انځور: المانۍ سندرغاړې، هلنا فیشر) د دویچه ویله په دې خپرونه کې(http://bit.ly/1Dfa9u0) کولای شئ آلماني ژبه د موسیقي له لارې زده کړئ.
انځور: Getty Images/A. Rentz آلماني ټلویزیونونه او فلمونه وګورئ د آلماني فلمونو کتل د تفریح کولو او زده کړو له پاره یو ښه ترکیب دی. آلماني فلمونه او سریالونه چې لیکل شوې بڼه هم لري په پراخه کچه د لاسرسي وړ دي. په دې اړه هم دویچه ویله د (جوجو د نیکمرغۍ په لټه) تر نوم لاندې یو پروګرام لري چې دلته یې کتلای شئ: ( http://bit.ly/1KZRCaU)
څیړنه دا هم ښیي چې په ټولنیزو چلندونو او د ټولنې په عمومي فضا کې سیمه ایز توپیرونه هم په اداري فعالیت کې منعکس کیدای سي.
د څېړونکو وړاندیزونه څېړونکو سپارښتنه کړې ده چې:
• شکایاتو ته د رسیدگي خپلواک دفترونه رامنځته سي
• د نژاد پالنې په هکله پوهاوی پراختیا ومومي
• له هغو ډلو څخه د ملکي خدماتو په ټولو برخو کې په فعالانه توگه کسان وگومارل سي چې له تبعیض سره مخامخه ده.