کاناډا له خارجیانو او مذهبونو سره د دښمنۍ خپل مشکلات لري. له دغه ډول مشکلاتو سره د دغه هیواد په جنوب لویدیځ کي د کیوبیک ښار اسلامي کلتوري مرکز هم لاس وگریوان سوی دی. د دغه مرکز يوه مسجد ته د ۲۰۱۶م کال په جون مياشت کي د سرکوزي پرې کړئ سر اچول سوی وو او پر دیوالو باندي یې د بهرنيانو ضد لیکني وسوې. له کیوبیک سره په همسایه ولایت «اونتاریو» کي بیا یوه مسجد ته اور واچول سو. د هغو کاناډایانو شمېر چي وايي په هیواد کي يې مهاجر ډېر دي، له ۲۰۰۵م کال وروسته دوه برابره سوی دی.
خو سربیره پردې کاناډایانو خپل محافظه کار صدراعظم سټیفین هارپر د ۲۰۱۵م کال په اخره کي بیا انتخاب نه کړ او د بدلونونو راوستلو پرېکړه یې وکړه. دغه بدلونونه د لیبرال صدراعظم جستین تریدو، په واسطه رامنځته سول، چي یو ډول په اصطلاح د امريکا د جمهوررئيس دونالد ترمپ د سیاست پرضد یې د مهاجرينو په مقابل کي نرم سیاست غوره کړی دی. یعني د کاناډا رنگارنگۍ او څو کلتوري ټولني ته وفاداري. ده په خپل تویتر کي لیکلي دي، چی «کاناډایان د مذهبونو په مقابل کي زغم لري او هغه ته وفاداره پاتیږي. مسلمان کاناډایان زموږ د هیواد د هویت مهم جزء دي.»
د کاناډا نوي حکومت سمدلاسه د سوريايي مهاجرو د منلو شمېر لوړ کړ. دا په داسي حال کي چه حتی نوي جمهوررئيس دونالد ترمپ د نامعلومه وخت له پاره هیواد ته د سوريایانو ورتگ منع اعلان کړی دی. د نوي صدراعظم جستین تریدو تر انتخابیدو وروسته تقریبأ ۴۰۰۰۰ سوريایان کاناډاته ورغلي دي. د دغو کسانو هر دریم تن د «سپونزور رینگ»په نامه انفرادي اشخاصو په مرسته تمویلیږي. خو د مرستو دا ډول یوه امادگي کاناډایانو ته ډیره گرانه هم تمامیږي.
همدا په مسجد کي تر تازه حملې لږ دمخه لا جستین تریدو په خپل تویتر کي لیکلي وه چي «کاناډا ته ښه راغلاست». پر ځینو اسلامي هیوادونو او مسلمانانو باندي د ترمپ د سفر د بندیز د فرمان تر اعلان وروسته جستین تریدو ډاډ ورکړ چي «کاناډایان هغو کسانو ته چي د تررو، تعقیب او جنگونو څخه راتښتي، ښه راغلاست وايي، بې له دې چي د هغوی عقیدې او مذهب په پام کي ونيول سي. څو کلتوري د کاناډا قوت ښيي.»
شمېرې هم ښيي چي هر پنځم تن په کاناډا کي نه دی زیږیدلی او تر ۲۰۰ زيات ملیتونه په دغه هیواد کي میشت دي. څو کلتوري ټولني ته وفاداري حتی د کاناډا په اساسي قانون کي هم درج سوي دي. کاناډا ته د دومره لوړ تعداد ورتگ که څه ډیر معلومیږي، خو هغه ته کاناډا ضرورت هم لري او په گټه یې دي، ځکه چه د مساحت له اړخه د دنیا په دومره لوی هیواد کي يوازي ۳۵ ميلیونه انسانان ژوند کوي.
نور مطالب:
د امريکا په بېلابېلو هوايي ډگرونو کي د ترمپ د فرمان پرضد اعتراضونه وسول. د دغه فرمان له مخي امريکا ته د ۷ هيوادونو د وگړو ورتگ ځنډول سوی دئ. پر دې سربيره د پناه غوښتونکو منل هم ځنډول سوي دي.
انځور: picture alliance/AP Photo/C. Ruttleد امريکا په بېلابېلو هوايي ډگرونو کي په سونو فعالانو د دونالد ترمپ د فرمان پرضد اعتراض وکړ.
د امريکا جمهوررئيس دونالد ترمپ د جمعې په ورځ ماښام د يوه اجرايي فرمان په لاسليکولو سره سخت محدوديتونه رامنځ ته کړل. د هغه په خبره په دې سره به دغه هيواد ته د «افراطي تروريستانو» د ننوتلو مخنيوی وسي.
د دغه فرمان له مخي به امريکا متحدو ايالاتو ته درې مياشتي د ۷ هيوادونو وگړي نه سي ننوتلای. دغه راز امريکا ته ۹۰ ورځي د نورو ۷ اسلامي هيوادونو د وگړو ورتگ هم منع سوی دئ.
دغه راز د امریکا د جمهوررئيس د دغه فرمان له مخي تر امرثاني پوري د سوريې هيڅ پناه غوښتونکي به په امريکا متحدو ايالاتو کي ونه منل سي.
پر دې سربيره د ۱۲۰ ورځي له پاره د نورو هيوادونو پناه غوښتونکي هم امريکا ته ننوتلای نه سي.
د شنبې په ماښام د نيويارک يوې محکمې په يوه بېړني حکم سره له امریکا متحدو ايالاتو څخه د بېگانه وگړو ايستل موقتي ممنوع کړي دي. دغه حکم د هغو کسانو له پاره دئ چي د دونالد ترمپ په فرمان سره ځيني وگړي د دغه هيواد په هوايي ډگرونو کي د ورننوتلو پرمهال بند پاته سوي دي.
د محکمې د يوې قاضۍ مېرمن آن دانلي، له حکم سره سم هيڅوک اجازه نه لري، څو هغه څوک اخراج کړي چي د امريکا په وېزه دغه هيواد ته راځي.
مېرمن دانلی په دې حکم سره په امریکا کي د مدني حقونو د ځينو سازمانونو شکايتونه موجه بللي دي.
د قاضۍ استدلال دا دئ چي خپلو هيوادونو ته ددغو کسانو بيرته لېږل کيدای سي «د پام وړ زيانونه» ولري.
خو مېرمن دانلی په دې اړه چي د ترمپ دغه فرمان د امريکا متحدو ايالاتو له قانون څخه سرغړونه ده، حکم نه دی صادر کړی. پتېيل سوې ده چي دغه محکمه به په فيبروري مياشت کي بيا سره کښېني.
په امریکا کي د مهاجرو په برخه کي يوه وکيل ځينو رسنيو ته ويلي دي چي د هغو کسانو فېسبوک پاڼي هم کتل سوي دي چي د ترمپ له فرمان سره سم په هوايي ډگرونو کي بند پاته دي.
د اينديپندنت ورځپاڼي د راپور له مخي د امريکا سرحدي مسئولان په هوايي ډگرونو کي د ورننوتونکو کسان فېسبوک پاڼي د هغوی د سياسي درځ په موخه گوري.
د مهاجرو چارو يوې وکيلي اينديپندنت ورځپاڼي ته ويلي دي چي دا خبره ده چي امریکا ته حتی د داسي کسانو د ننوتلو مخنيوی سوی دی چي گرين کارت، اقامت او د کار اجازه ئې لرله.
هغې دغه وضعيت ډېر «دردوونکی» بللی. په امریکا متحدو ايالاتو کي د مهاجرو په برخه کي څو سازمانونو او د مدني آزاديو اتحاديې (ACLA) د دوو عراقیانو چي په امریکا کي د اقامت اجازه لري، پر ترمپ باندي دعوی کړې. د دغو دوو عراقيانو يو ئې د دولت کارکوونکی دی. دغه دواړه عراقيان د نيويارک په جان اف کندي هوايي ډگر کي د ترمپ د فرمان له مخي نيول سوي دي.
