د سویډن لومړي وزیر اولف کریسترسون، د دوشنبې په ورځ په بروکسل کې د مرسته کوونکو تر کنفرانس وروسته ویلي دي چې نړیوالې ټولنې د ترکیې او سوریې له زلزله ځپلو سره د ۷ میلیارده ډالرو مرستې ژمنه کړې ده.
زمونږ د یوټیوب له شبکې سره یوځای شئ:
نوموړي ویلي دي چې په دې کنفرانس کې د توقع برخلاف د ډیرو مرستو ژمنه شوې ده: «کله چې یوه تراژدي پيښیږي یوازی یوه حل لاره پاتې کیږي او هغه پيوستون دی».
په پيرو او اکوادو کې زلزلې لسګونو کسانو ته مرګ ژوبله اړولې ده
المان اعلان کړی دی چې په دواړو هیوادونو کې له زلزله ځپلو سره خپلې اوسنۍ مرستې شاوخوا ۲۴۰ میلیونه یورو یعنې تر دوه برابرو هم زیاتوي.
د اروپايي کمیسیون د مشرې اورزولا فون دیر لاین د معلوماتو په اساس اروپايي اتحادیه له یو میلیارد یورو سره د ترکیې د زلزله ځپلو سیمو په بیارغونې کې مرسته کوي. په جگړه ځپلې هیواد سوریې کې د بشري او بیارغونې د مرستو په خاطر ټاکل شوې ده چې ۱۰۸ میلیونه یورو نورې ځانکړې شي.
آلمان له زلزله ځپلو سيمو سره خپلي مرستي دوه برابره کړې
د فیبرورۍ په ۶ نیټه دوو شدیدو زلزلو د ترکیې سویل ختیځ او د سوریې شمال ولړزاوه. په مجموع کې په دواړو هیوادونو کې نږدې ۵۷ زره انسانانو خپل ژوند له لاسه ورکړ او په میلیونونو نور بې کوره شول. له همدې امله فون دیر لاین له کرسترسون سره یوځای د مرسته کوونکو دغه کنفرانس دایر کړ.
اروپایي اتحادیې او غړو هیوادونو د زلزلې تر پيښیدو سمدستي وروسته سیمې ته ژغورونکي ځواکونه، کشفي سپي او وسایل واستول او د مالي مرستو ژمنه یې وکړه.
فون دیر لاین ویلي دي: «مونږ باید خپلو مرستو ته دوام ورکړو او له ژغورل شوو سره یوازې د ژوندي پاتې کیدو په خاطر نه، بلکې د هغوي د ژوند بیا جوړولو له پاره مرسته وکړو.»
د دوشنبې په ورځ په ترکیه او سوریه کې زورورې زلزلې تر ۲۱۰۰۰ زیات کسان مړه کړي دي. داسې اندېښنې هم شته چې ښایي د تلفاتو شمیر لا پسې لوړ شي. له ۲۰۰۰م کال راهیسې د افغانستان په ګډون د نړۍ په کچه ځینې مرګونې زلزلې وپېژنۍ.
انځور: picture-alliance/AP Photo/strپه ترکيه او سوريه کې د ۲۰۲۳م کال په فبرورۍ کې د ۷ اعشاریه ۸ درجې په شدت زلزله وشوه. د زلزلې له لومړۍ ورځې د تلفاتو ارقام مه په لوړيدو حالت کې دي. د فبرورۍ په ۱۱مه رپوټونو کې د مړو شمیر نژدې ۲۵ زره ښودل شوی دی.
د ۲۰۲۲م کال د جون میاشتې په ۲۲مه نېټه په خوست او پکتیکا کې زلزلې تر ۱۱۰۰ زیات کسان مړه کړل. په انځور کې د خوست په سپیره ولسوالۍ کې یو سپين ږیری په زلزله کې د خپل ويجاړ شوي کور ته نژدې ناست دی.
د ۲۰۲۱م کال د اګست پر ۱۴ په هایتي کې یوې زورورې زلزلې چې د ریشتر پر مقیاس ۷،۲ درجې وه تر ۲۲۰۰ زیات انسانان مړه کړل.
د ۷،۵ درجې په شدت زلزلې په اندونیزیا کې تر ۴۳۰۰ انسانان مړه کړل.
د ۲۰۱۶م کال د اګست مياشتي پر ۲۴ نېټه د ایټالیا په مرکز کې د زلزلې له کبله تر ۳۰۰ زیاتو انسانانو خپل ژوند له لاسه ورکړ.
د ۲۰۱۵م کال پر ۲۵ یوې مرګونې زلزلې تر ۸۸۰۰ ډیر کسان مړه کړل.
چین: د ریښتر په مقیاس ۶،۲ درجې شدت لرونکې زلزلې له کبله تر ۷۰۰ زیات انسانان مړه شول. دغه زلزله د ۲۰۱۴م کال د اګست مياشتي پر دریمه نېټه رامنځ ته شوې وه.
د ۲۰۱۳م کال د سپتمبر میاشتې پر ۲۴مه نېټه په پاکستان کې د زلزلې له کبله تر ۸۰۰ زیاتو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړ.
په جاپان کې د ۲۰۱۱م کال د مارج میاشتې پر ۱۱ نېټه څونامي تر ۲۰ زرو زیات کسان ووژل.
د ۲۰۱۰م کال د فبرورۍ پر ۲۷ د زلزلې په پایله کې رامنځ ته شوي څونامي د ۵۲۴ کسانو ژوند واخیست.
دا د نړۍ په کچه یوه له مرګونو زلزلو وه چې د حکومت د اټکلونو له مخې ۳۱۶ زره کسان پکې مړه شول. دغه زلزله د ۲۰۱۰م کال د جنورۍ پر ۱۲ رامنځ ته شوه.
د ۲۰۰۹م کال د سپتمبر مياشتي پر ۳۰ د زلزلې له کبله په اندونيزيا کې د تلفاتو شمیر تر ۱۱۰۰ لوړ وو.
د ۲۰۰۹م کال د اپریل پر شپږمه په ایټالیا کې زلزلې تر ۳۰۰ زیات کسان ووژل.
د چین په ختیځ سچوان کې په ۲۰۰۸م کال کې د یوې مرګونې زلزلې په ترڅ کې ۸۷۵۰۰ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړ.
د مرکزي پیرو سوحالو ته څیرمه د ۸ درجې لرونکي شدت یوې زلزلې تر ۵۰۰ زیات کسان ووژل. دغه زلزله د ۲۰۰۷م کال د اګست پر ۱۵مه رامنځ ته شوه.
د اندونیزیا په جاوا ټاپو کې د ۲۰۰۶م کال د می میاشتې پر ۲۶مه نېټه یوه زلزله وشوه چې تر ۵۷۰۰ زیات کسان یې ووژل.
د پاکستان تر ادارې لاندې کشمیر سیمه کې د ۲۰۰۵م کال د اکتوبر پر اتمه نېټه یوه مرګوني زلزله وشوه. په دغه زلزله کې تر ۸۰۰۰۰ زیات کسان مړه شول.
د ۲۰۰۵م کال د مارچ پر ۲۸مه نېټه د اندونیزیا د سوماترا په شمالي برخه کې یوې زلزلې تر ۱۳۰۰ زیات کسان ووژل.
د هند په سمندرګي کې یوې څونامي په اندونیزیا کې ډیر ځاني زیان اړولی وو. د ۲۰۰۴م کال د اکتوبر میاشتې پر ۲۶مه نېټه په رامنځ ته شوې دغه پېښه کې تر ۲۳۰ زرو زیات انسانان مړه شول
د ۲۰۰۳م کال د دسمبر پر ۲۶ نېټه د افغانستان په ګاونډي هیواد ایران کې یوې زلزې تر ۵۰ زرو زیات کسان مړه کړل.
تر ۲۲۰۰ زیات کسان په الجیریا کې هغه وخت مړه شول چې د ۶،۸ درجې زلزلې دغه هیواد ولړزاوه. انځور په الجیریا کې د ۲۰۰۳ کال د زلزلې دی.
د ۲۰۰۲م کال د مارچ میاشتې پر ۲۵مه نېټه د افغانستان په شمال کې یوې زلزلې تر ۱۰۰۰ زیات انسانان مړه کړل. انځور د بغلان په نهرین کې د ۲۰۱۲م کال زلزلې
د ۲۰۰۱م کال د جنورۍ پر ۲۶ نېټه په هند کې یوې زلزلې چې شدت یې ۷،۷ درجې وو تر شلو زرو ډیر انسانان مړه کړل.
نوموړې ټینگار کړی دی چې کورونه، ښوونځي او روغتونونه باید د زلزلې په مقابل کې په معیاري ډول جوړ شي. د کارپوهانو په باور د ودانیو په جوړولو کې د معیاري ستنداردونو د نه مراعاتیدو له کبله د زلزلې د قربانیانو شمیر لوړ و.
زمونږ د فیسبوک له شبکې سره یوځای شئ:
سربیره پر دې د اوبو رسونې او فاضلاب سیستم ترڅنگ باید نور زیربناوې ترمیم او ورغول شي. له زلزلې تر شپږو اونیو تیریدو وروسته هم په ډیرو سیمو کې دغه سیستمونه د استفادې وړ نه دي.
د ترکیې د ولسمشر په خبره یوازې په ترکیه کې د زلزلې د قربانیانو شمیر تر ۵۰ زرو لوړ و. د سوریې د بشري حقونو سازمان په حواله د دغه هیواد په زلزله کې شاوخوا ۶۸۰۰ انسانانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
ملګري ملتونه: د زلزلې د مړو شمېر ښايي ۵۰ زرو ته لوړ شي
دا چې په سوریې کې د بشارالاسد حکومت د دغه هیواد وکړي په وحشیانه ډول سرکوبه کوي، نو اروپايي اتحادیه د دې هیواد له حکومت سره د بیارغونې په برخه کې مرسته نه کوي، بلکې خپلې مالي مرستې یي د بشر دوستانه او ضروري بیارغونې لکه د اوبو رسونې د پايپونو جوړولو تر ساحې پورې محدود کړي دي.
آژانسونه: ش.ن/ ب.ص
