د امريکا متحده ايالاتو د بايو تکنالوژۍ شرکت مودرنا يوه کارپوه تال زاکس د دوشنبې په ورځ وويل: «موږ په دې آند يوو چې يو ډېر اغیزمن واکسين لرو.» نوموړي له رويترز خبري آژانس سره په خبرو کې زياته کړه: «موږ په دې باور لرو چې د کرونا وبا په له منځه وړلو کې به ستره ونډه ولرو.»
د جواز د ترلاسه کولو له پاره په ترسره شوې اړونده څېړنه کې د دغه شرکت واکسين د کوويد – ۱۹ پر وړاندې ۹۴،۱ سلنه اغیزمنتوب ښوولی دی. ياد واکسين د کرونا ناروغۍ د پيچلو پړاونو مخه نيولې او هیڅ جانبي عوارض یې نه دي موندل شوي.
په دې توگه به دغه واکسين په امريکا کې دويم واکسين وي چې عاجل جواز یې ترلاسه کړی وي. سيالانو یې بيونتيک او فايزر لا د نومبر پر۲۰ نیټه د خپل واکسين له پاره د جواز ترلاسه کولو غوښتنه کړې ده او تمه لري چې د دسمبر مياشتې په منځ کې ورته جواز ورکړل شي.
د امريکا د خوراک او درملو ادارې کميسيون به د دسمبر پر ۱۷ نیټه سره وگوري او د مودرنا د واکسين په اړه به ترسره شوې څيړنې و ارزوي او خپلې سپارښتنې به شريکې کړي. د بيونتيک او فايرز شرکت د واکسين په اړه بيا سلامشورې د دسمبر میاشتې پر لسمه نيته ترسره کړي.
اړونده موضوع:آلمان د دسمبر تر نيمايي پورې د کرونا ضد واکسين د تائيد تمه لري
په اروپا کې د درملو د اروپايي آژانس له خوا د دواړو واکسينونو د جواز پروسه په چټکۍ سره روانه ده. مودرنا هم غواړي چې همدا د دوشنبې په ورځ د درملو اروپايي آژانس ته د جواز له پاره مراجعه وکړي.
د مودرنا او د سيال شرکت بيونتيک او فايرز واکسين د امريکا د روغتيا ادارې ايف ډي ای غوښتنه چې وایي يو واکسين د جواز د ترلاسه کولو له پاره لږ تر لږه ۵۰ سلنه اغیزمنتوب ته اړتيا لري، پوره کوي.
د مودرنا شرکت د واکسينو اغیزمنتوب د نويو څيړنو په حواله ۹۴،۱ سلنه دی چې د مخکنيو څيړنو سره چې ۹۴،۵ سلنه موثريت یې ښوولی وو، لږ توپير لري. د مودرنا شرکت د کارپوه زاکس په حواله دا د پام وړ ستر توپير نه دی. د څېړنو په حواله د بيونتيک او فايرز شرکت واکسين ۹۵ سلنه اغیزمن دي.
اړونده موضوع:په آلمان کې څه وخت د کرونا واکسيناسيون پيليږي؟
د مودرنا شرکت تمه لري چې د واکسينو تر جواز سملاسي وروسته به په امريکا کې په واکسيناسيون لاس پورې کړای شي. ويل شوي چې د دې شرکت واکسين د بيونيتک د واکسین په مقابل کې لوژستيکي گټې هم لري ځکه چې دا واکسين د ساتنې له پاره د حرارت ډېر ټيټې درجې ته اړتيا نه لري او په آسانۍ سره انتقاليدلی شي.
اروپايي ټولنې د مودرنا شرکت سره لا دمخه د ۱۶۰ ميليونو دوزو د ترلاسه کولو تړون لاسليک کړی دی. امریکا متحده ایالاتو بيا له دغه شرکت سره د ۱،۵ میليارده ډالرو په ارزښت د کابو ۱۰۰ میليونه دوزه د ترلاسه کولو تړون کړی دی. دغه شرکت غواړي چې د روان ميلادي کال تر پايه پورې ۲۰ میليون دوزه د امريکا په اختيار کې ورکړي.
زموږ له آرشيف څخه:
د نړۍ په بيلو هيوادونو کي د کويد ۱۹ ضد واکسين جوړولو هلي ځلي ادامه لري. که څه چي بعضي برياوي ادعا سوي دي، خو د دغو واکسينو د جانبي عوارضو راپورونه هم ورکول کيږي. نور جزئيات په دغه راپور کي لوستلای سئ:
انځور: Allan Carvalho/NurPhoto/picture-allianceله کرونا بحران څخه د راوتلو په ترڅ کي تر ټولو زياتي هيلي د کويد ۱۹ ضد واکسين سره تړلي دي. خو دغه واکسين به کوم جادويي شکل ونه لري، بلکه ښايي د نورو ټولو درملو په شان بعضي جانبي عوارض هم ورسره مل وي. ښايي دا جانبي عوارض د هر کس له پاره ګواښونکي نه وي، خو د يو شمير الرجي يا حساسيت لرونکو له پاره دغه واکسين خطرناکه هم ثابتېدلای سي.
د چيني درمل جوړونکي «سينوواک» شرکت له خوا د کوويد ۱۹ ضد د واکسين کارول په برازيل کي په تجربوي توګه پېل سوي دي. خو د نومبر په ۹مه دغه ازموينه ودرول سوه. د برازيل حکومت د دغه واکسين د ازمويښتي استعمال د درولو په استدلال کي وويل چي «د يوې جدي پيښي» د رامنځ ته کېدو له کبله يې دغه کار وکړ، خو نور جزئيات يې ورنه کړل. لانجه د يو کس د مړيني وروسته رامنځ ته سوه.
د جونسون اېنډ جونسون شرکت هم مجبور سو چي د اکتوبر په ۱۱مه نېټه خپلې ازموينې ودروي. دغه پرېکړه د هغه وروسته وسوه کله چي د واکسين ازمويلو له پاره ۶۰ زرو رضاکارانو ځانونه چمتو ښودلي ول، خو د بعضو وضعيت پکښي خراب سو. خو جونسون اېنډ جونسون ويلي چي د ازموينې درول يې هم د پلان او تحقيق برخه ده.
دا هغه شرکت دی چي د ولسمشر دونلد ترمپ د ناروغۍ پر وخت يې ورته درمل ورکول سول. ترمپ هم د دغه درملو ډېره ستاينه کړې وه خو د ازموينو په دويم پړاو کي د دغه درمل جوړولو کارونه ودرول سول. اړونده امريکايي شرکت د پروسې د درولو په استدلال کي «د خونديتوب لاملونه» ياد کړل.
د دغه واکسين سره زياتي هيلي تړلي وې. په هند کي هم پر دغه واکسين څېړني وسوې. د ازمويني پر وخت يو رضاکار د بعضو تقريبي عوارضو څخه شکايت وکړ او له دې کبله دغه پروسه ودرول سوه.
آلمانی شرکت بيونېک او د هغه امریکايي شريک شرکت فيزر وايي چي د کوويد ۱۹ ضد واکسينو د ازمويلو دريم پړاو يې په بريا پای ته رسولی دی او دا چي دغه واکسين ۹۰ فيصده مؤثره دی. په ټوليزه توګه ۴۳ زره رضاکارانو په دغه ازموينه کي برخه اخيستې وه. له ۲۸ ورځو وروسته د دغه واکسين لګوونکو کسانو څخه ۹۳ فيصده يې له کوويد ۱۹ څخه خوندي وپېژندل سول.
د روسيې واکسين سپوتنيک له اوله سره شخړيز وو خو کله چي د فيزر شرکت له خوا د بريا خبر ورکول سو، نو ولسمشر ولاديمير پوتين هم وويل چي سپوتنيک ۹۰ فيصده مؤثره دی. هغه وويل چي په روسيه کي جوړ کړل سوی واکسين د اعتبار وړ دی. ياد روسی واکسين په هند کي هم تر ازموينې لاندي دی.
د کرونا ضد واکسين جوړولو په سيالي کي د نړۍ زيات شمير درمل جوړونکي شرکتونه بوخت دي. په دې ترڅ کي ټول ښکيل شرکتونه غواړي چي برياليتوب په لومړي ځل د دوی په برخه سي. خو د واکسين د مؤثريت او ټولو اړخونو په هکله د پوهېدلو له پاره څو کالونو وخت ته اړتيا وي. د بیونټېک او فيزر له خوا جوړ سوي واکسين په هکله لا هم تر اوسه ټول معلومات نه سته چي کوم جانبي عوارض لرلای سي.
په اروپايي اتحاديه کي ويل کيږي چي ښايي د ۲۰۲۱ کال له جنورۍ مياشتي څخه د انسانانو واکسين کول پېل سي. خو دا چي لومړی به دغه واکسين کومو کسانو ته ورکول کيږي په هکله يې د آلمان «اخلاقي کميسون» غونډي لرلې او خپل وړانديزونه يې وړاندي کړل. نور هيوادونه هم د دغې پوښتني له پاره په جواب موندلو بوخت دي.
