د ملګرو ملتونو سازمان عمومي منشي انتونیو ګوتیریش، د جمعې (د دسمبر میاشتې ۱۲ نیټه) په ورځ یو رپوټ خپور کړی دی چې په هغې کې د اردن سیند د لویدیځې غاړې په هکله ویل شوي چې د روان کال د پیل راهیسې په دغه سیمه کې ۴۷۳۹۰ د استوګنې کورونه جوړ، جواز یې ترلاسه کړی یا هم په عمومي ډول اعلان شوي دي.
د دغه رپوټ پر بنسټ په ۲۰۲۴م کال کې دغه شمیر ۲۶۱۷۰ وو. د کله راهیسې نه چې د ملګرو متلونو سازمان په ۲۰۱۷م کال کې په دې اړه په کلني حساب د شمیرو ثبتول پیل کړي دي، دا تر ټولو لوړ شمیر دی.
د ملګرو ملتونو سازمان د شمیرو له مخې له ۲۰۱۷ څخه تر ۲۰۲۲م کاله پورې په اسرائیلي ښارګوټو کې په کلني اوسط ډول ۱۲۸۱۵ د استوګنې نوي واحدونه اضافه شوي دي.
د ملګرو ملتونو سازمان عمومي منشي ګوتېرش د دغو شمیرو په هکله وویل چې دغه پرمختګ «د اسرائیل غیر قانوني اشغال لا زیات تثبیتوي» دا کار«د فلسطین د خلکو د برخلیک ټاکلو حق» کمزوری کوي.
د اردن سیند په لویدیځه غاړه کې د اسرائیل له خوا د خپلو اتباعو له پاره د ښارګوټو جوړونې لړۍ په چټکۍ سره روانه دهانځور: Menahem Kahana/AFP/Getty Images ګوتېرش همدرانګه د اردن سیند په لویدیځه غاړه کې «دوامداره پارونه» وغندله. نوموړي په ځانګړي توګه د اسرائیلي پوځ پر عملیاتو نیوکه وکړه. هغه وویل چې په دې ترڅ کې په ډیر لوړ شمیر کې انسانان وژل شوي، اوسیدونکي یې بې ځایه شوي او زیربناوې لمنځه تللي دي.
اسرائیل په ۱۹۶۷م کال کې له شپږ ورځنۍ جګړې راهیسې د اردن سیند لویدیځه غاړه اشغال کړې ده. دوه کاله مخکې د غزې جګړې له پیل راهیسیې د اردن سیند په لویدیځه غاړه کې هم په تاوتریخوالي کې د پام وړ زیاتوالی رامنځته شوی دی.
د فرانسې خبري آژانس د فلسطین د روغتیا وزارت له خوا د ورکړل شوو شمیرو په حواله ویلي، له هغه وخت راهیسې تر اوسه پورې تر ۱۰۰۰ ډیر فلسطینیان د اردن سیند په لویدیځه غاړه کې د اسرائیلي سرتیرو یا د ښارګوټو د اسرائیلي اوسیدونکو له خوا وژل شوي دي .
د اسرائیلي چارواکو په حواله په ورته موده کې بیا لږ تر لږه ۴۴ اسرائیلیان هم وژل شوي دي.
غزه: په زرونو کسان بېرته شمال ته مهاجرت کوي
د اسرائيلي پوځ د خبرداريو سربېره بيا هم په زرونو فلسطينيان د محاصره شوې غزې د ساحل په اوږدو له سويل څخه بېرته شمال ته مهاجر شوي دي. انځور: Ramadan Abed /REUTERS له سويل څخه شمال ته مهاجرت په زرونو فلسطينيان په غزه کې په پښو د ساحل تر څنگ سړک باندې له سويل څخه د شمال پر لور په حرکت کې دي. هغوی د اسرائيلي پوځ د خبرداريو باوجوده له جنوب څخه و شمال ته بېرته ستانه شوي دي. اسرائيلي پوځ خبرداری ورکړی چې د غزې شمال تر اوسه لا د فعالې جگړې سيمه ده. خو له شمال څخه د عسکرو د تخلیې هيلې او په سويل کې د پوځي عملياتو اندېښنې هغوی شمال ته په مهاجرت مجبور کړي دي.
انځور: Yasser Qudihe/Middle East Images/IMAGO د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۷مه نېټه د حماس د ترهگریز بريد په جواب کې اسرائيلي پوځ په غزه کې عمليات پېل کړل چې په نتيجه کې يې د غزې پراخې سيمې په بشپړه توگه ویجاړي شوې. د سيمې له تقريبا ۲،۳ مليون انسانانو څخه نيمه برخه يې و شمال ته مهاجره شوه. خو زيات شمېر انسانانو اوس بېرته له سويل څخه د شمال پر لور و خان يونس ته حرکت کړی دی چيرې چې زيات ودانۍ په بده توگه ويجاړې شوي دي.
انځور: Ali Jadallah/Anadolu/picture alliance د اسرائيل پوځ داسې خبرپاڼې ويشلي دي چې پکښې په عربي ژبه خلکو ته خبرداری ورکول شوی چې د غزې شمال «خطرناکه جنگي سيمه» ده. بعضي هغه کورنۍ چې د اسرائيلي عسکرو د وتلو وروسته په نژدې وختونو کې بيت حانون او جبليه ته راستنې شوي وې، د نښتو د بيا پېلېدو له بيرې يې بېرته د يادو سيمو په پرېښودلو پېل کړی دی.
انځور: -/AFP/Getty Images بېځايه شوي خلک له مياشتو راهيسې د غزې په سويل کې د کږديو په کمپونو، ښوونځيواو يا د خپلوانو په کورونو کې ژوند کوي. د شمال پر لور په حرکت کې يوې مېرمنې ام نضال ختاب وويل: «موږ خپل کورونه غواړو. موږ خپل ژوند غواړو. موږ په هر صورت بېرته ستنيږو که معاهده کيږي که نه.»
انځور: Yasser Qudihe/Middle East Images/IMAGO رنج، لوږه او ناکافي مرستې په غزه کې بشري وضعيت فاجعه وي دی. تقريبا يو مليون انسانان د جگړې د شپږمياشتني جريان له کبله له لوږي کړيږي. لږ هيلې شته چې د هوا له لارې راغورځول کېدونکو مرستندويه توکو او په شمال کې د اسرائيل لخوا د مرستندويه توکو لپاره د لارو په پرانستل کېدو به د خلکو په کړاو کې لږ کمښت راشي. خو ملگري ملتونه وايي چې د مرستو زياته برخه خلکو ته نه رسيږي.
انځور: Mahmoud Issa/dpa/picture alliance شمال ته سفر خطرناک دی. عيني شاهدانو راپور ورکړی چې و شمالي سيمو ته د لارو کنټرول کوونکې اسرائيلۍ پوستې سره ډزې شوي دي. د غزې په مرکز کې د العوده په نوم روغتون د پنځو کسانو د مړيني او د ۵۴ نورو د ژوبل کېدلو راپور ورکړی دی. د اسرائيل پوځ تر اوسه په دې هکله تبصره نه ده کړې.
انځور: Ramadan Abed /REUTERS يو هلک د غزې شمال ته د خپل سفر پر لاره د يوې پيشي ساتنه کوي. په غزه کې د حماس د روغتيا وزارت په حواله د غزې په جگړه کې تر اوسه تر ۳۴ زرو څخه زيات ملکيان وژل شوي چې ورڅخه لږ تر لږه ۱۳ زره يې ماشومان دي. تقريبا ۱،۸ مليون انسانان بېځايه شوي دي. په دغه سيمه کې د يو لوی بشري ناورين گواښ شته او لږ تر لږه د دغې سيمي بعضې برخې د لوږې سره مخامخ دي. اور بند لا تر اوسه نه تر سترگو کيږي.
انځور: Ramadan Abed/REUTERS
