ایلهان، امریکا او اسرائیل د طالبانو او حماس سره مقایسه کړل
۱۴۰۰ خرداد ۲۲, شنبه
د امریکا د کانګرس مسلماني وکیلي، ایلهان عمر په یوه لنډ تویتري پیغام کي د امریکا، اسرائیل، طالبانو او حماس د «ظالمانه اعمالو» څخه انتقاد وکړ او هغوی يې سره مقایسه کړل. خو پردغي مقایسې باندي بیا سخت انتقادونه سوي.
انځور: picture-alliance/ A.Edelman
اعلان
د امریکا متحده ایالاتو د دیموکراټ ګوند غړې او کانګرس وکیله، ایلهان عمر بیا د یوه تویتري پیغام په دلیل د سختو انتقادونو سره مخامخ سوې ده. هغې تیره دوشنبه (د جون میاشتي اوومه) د امریکا د خارجه وزیر سره تر یوې جلسې وروسته ولیکل: «موږ د تصوره لیري داسي ظالمانه اعمال لیدلي دي، چي د امریکا متحده ایالاتو، اسرائیلو، افغانستان او طالبانو لخوا تر سره سوي دي.»
دغه تویت د بشري جنایتونو د قربانیانو په ارتباط د امریکا متحده ایالاتو د مسؤلیت په باب د خارجه وزیر، انتوني بلینکلن څخه د سوال او جواب پر وخت خپور سو. ویل کیږي، چي هغې په دغه جلسه کي بلینکلن ته «تحریک آمیزه» خبري کړي دي.
د عمر د تحریم کیدو غوښتنه
خو اوس بیا د دیموکراټانو د دغي وکیلي اظهارات هم د جمهوري غوښتونکو او هم ډیموکراټ وکیلانو د سخت عکس العمل سره مخامخ سوي دي. ځینو جمهوري غوښتونکو وکیلانو حتی د عمر د تحریمیدو غوښتنه کړې ده.
جمهوري غوښتونکي، محافظه کاره وکیل، کوین مِک کارتي عمر ته په خطاب کي وویل، «ضد امریکايي او یهودي اظهارات بد کار دی.» هغه ادعا وکړه، چي دیموکراټان «د یهودو سره دښمني زغمي او د ترورسټانو سره همدردي کوي.»
جمهوري غوښتونکي سناتور، تام کاتن عمر ته حتی وویل، چي که امریکا خرابه بولي، کولای سي ورڅخه ولاړه سي.
د دیموکراټانو انتقاد
د دیموکراټانو د حزب رهبرۍ هم د عمر د دغي مقایسې سره خپل مخالفت اعلان کړ. د کانګرس د فراکسیوني رهبرۍ شپږ غړي په دې نظر دي، چي که « د دیموکراتیکو هیوادونو لکه امریکا او اسرائیلو مقایسه د هغو ډلو سره وسي، چي په ترهګري عملیاتو کي لاس لري» په منځني ختیځ کي به سولي او امنیت او د امریکا متحده ایالاتو دپاره مثبته نتیجه ورنه کړي.
د دموکراټانو یهودي وکیلانو هم په یوه سرخلاصي لیک کي د امریکا او اسرائیل د طالبانو او حماس سره د مقایسې څخه انتقاد کړی او دغه مقایسه یې «توهین آمیزه او غلط کونکې» بللې ده. هغوی د ایلهان عمر څخه غوښتي دي، چي په دې هکله نور توضیحات هم ورکړي.
انځور: Saul Loeb/dpa/Pool AFP/AP/picture alliance
عمر د دغو انتقادونو په عکس العمل کي په یوه تویت کي ولیکل: «موږ په کانګرس کي د اسلام ضد وکیلانو، لکه جمهوري غوښتونکي وکیل، مو بروکس تر څنګ خدمت کوو، او زموږ ډیموکراټ وکیلان نه یوازی هغه محکوموي، بلکه د هغه خطرناکو ویناوو او اظهاراتو ته مشروعیت هم ورکوي. زموږ فراکسیون څه وخت غواړي، د مسلمانو همکارانو او رای ورکوونکو پرضد د نفرت مخنیوی وکړي؟»
ایلهان عمر، چي په اصل کي سومالیایي ده، د ۱۹۹۰ کلونو په لسیزه کي یې د امریکا متحده ایالاتو ته پناه راوړه او پسله یو څه وخت څخه یې د دغه هیواد تابعیت تر لاسه کړ. هغې په وارو وارو د فلسطینیانو په مقابل کي د اسرائیل د سیاست څخه انتقاد کړی دی.
د حماس او اسلامي جهاد توغنديز بریدونه او د اسرائیل جواب
د فلسطینیانو د کورونو د تخلیه کولو په اړه د اسرائيل محکمې د حکم پر وړاندي اعتراض او پر مظاهره کوونکو باندي د پولیسو یرغل. د اسرائيل او فلسطینيانو نیمه ملېشو ترمنځ په تیرو دوو کلونو کي تر ټولو شدیده نظامي جګړه.
انځور: AnAs Baba/AFP/Getty Images
په بیت المقدس کي مظاهرې
د بیت المقدس په ختیځ کي د شیخ جراح په سیمه کي د فلسطینیانو د کورونو د تخلیه کولو په اړه د اسرائيل د محکمې د حکم پر وړاندي مظاهرې په زورزیاتي واوښتې او د پولیسو او مظاهره کوونکو ترمنځ د اخ وډب سبب سوې، چی ډېر کسان پکښي زخمیان سول.
انځور: Mahmoud Illean/AP Photo/picture alliance
د غنمنو پر کروندو برید
د اسرائيل په جنوب کي د نیرعام د غنمنو په کرونده کي اورلګیدنه، په بیت المقدس کي د مظاهرو سره سم رامنځته سوه. د دغي اورلګیدني علت هغه په لاس جوړسوي بالونونه دي چي د غزې له تراډي څخه د اسرائيل خواته استول کیږي.
انځور: Amir Cohen/REUTERS
تر سرې کرښي تیریدل
د اسرائيل پر خاوره د لسو راکټونو تر فیرکیدو وروسته چي د فلسطین د اسلامي مقاومت نظامي څانګي یې مسؤلیت پر غاړه اخیستی، د اسرائيل صدراعظم وعده ورکړې چي له هغوی څخه به سخت غچ واخلي. بنیامین نتانیاهو، د حماس ډله پر بیت المقدس باندي د راکټي بریدونو په کولو سره تر سرې کرښي په اوښتلو تورنوي او ژمنه یې کړې چي د هغوی دغه اقدام ته به سخت او قاطع جواب ورکړي.
انځور: Claire Gounon/AFP
د ۱۳ پوړیزي ودانۍ بمبار
د اسرائيل پوځ د سې شنبې په ماښام په غزې تراډه کي د حنادي په نامه یوه ۱۳ پوړیزه ودانۍ له منځه یووړه. په دغه برج کي د حماس د رهبرۍ دفتر وو. څو ساعته وروسته اسرائيل د "الجوهره"، "السعده" او «الظفار» لوړ برجونه تربرید لاندي راوستل.
انځور: Mohamed Abed/AFP/Getty Images
د حماس جواب
حماس د یوې وینا په ترڅ کي اعلان وکړ چي د عزالدین قسام ګردانونو پر کورونو باندي د دښمن د بریدونو په جواب کي پر تل ابیب او د هغه پر شاوخوا د ۱۳۰ راکټونو په فیرولو سره تر ټولو لوی راکټي برید پیل کړی دی.
انځور: Jack Guez/AFP/Getty Images
اوسپنیزه ګُنبده
حماس اعلان کړی دی چي د ۵ دقیقو په ترڅ کي یې د اشکلون ښار او د اسرائيل په جنوب کي د اشدود بندر پر خوا ۱۳۷ توغندي فیر کړي دي. د دغو توغنديو ډیره برخه د اوسپنیزي ګنبدي په نامه سیستم له خوا دفع سوې خو نور تاوانونه يې رسولي دي. د رسنیو په حواله په اشکلون کي د ۶۰ او ۸۰ کلونو په عمر دوې ښځي وژل سوي او یو کس زخمي سوی هم دی.
انځور: Amir Cohen/REUTERS
د اشکلون نفتي تاسیسات
په اشکلون کي پر نفتي تاسیساتو باندي توغندی لګیدلی او د ښار پر آسمان تور لوګی لیدل کېد.
انځور: Ilan Rosenberg/REUTERS
پر حولون باندي توغنديز برید
د اسرائيل د پولیسو ویاند میکی روزنفلد د فرانسې خبري آژانس ته ويلي دي چي تل ابیب ته نژدې په حولون ښار کي هم پر یوه موټر باندي توغندی لګیدلی چي درې کسه يې زخمیان کړي دي.
انځور: Ahmad Gharibli/AFP/Getty Images
د غزې پر تراډه باندي د اسرائيل برید
د اسرائيل پوځي قوماندان آویو کوخاوی ویلي: «په غزې تراډه کي په تیرو ۲۴ ساعتونو کي پر نږدې ۵۰۰ هدفونو باندي بریدونه سوي او د ترهګرو ډیر مشران پکښي وژل سوي دي.» هغه زیاتوي چي دغه بهیر به ادامه ولري.
عکس: پر خان یونس باندي بمباري.
انځور: Ibraheem Abu Mustafa/REUTERS
د قربانیانو د شمېر ډېرښت
په غزه کي د فلسطینیانو د روغتیا وزارت اعلان کړی دی چي د اسرائيل په بمباریو کي ۳۵ کسان وژل سوي چي ۱۲ کوچنیان او درې ښځي هم پکښي شاملي دي او ۲۳۳ نور ټپيان سوي دي.
انځور: Mohamed Abed/AFP/Getty Images
په لود کي داخلي جګړه
د لود ښاروال د دغه ښار حالت له یوې داخلي جګړې سره مقایسه کړی. په اسرائيل کي میشت عربانو په یوه بې ساري اقدام سره رستورانتونه، موټرونه، کورونه، یو هوټل، د پولیسو مرکز او کنیسې سوځلي دي.
انځور: Heidi Levine/AP/dpa
په لود کي داخلي جګړه
اسرائيلي چارواکو په لود ښار کي د یوه اسرائیلي عرب تر وژل کیدو وروسته، اضطراري حالت اعلان کړی. دریو کنیسو، مذهبي مدرسو او ډیرو موټرانو ته اور اچول سوی دی. د لود ښار ۷۷ زره نفوس لري چي ۴۷ زره یې یهودان او ۲۳ زره یې اسرائیلي عرب دي.
انځور: Ahmad Gharabli/AFP/Getty Images
د اسلامي جهاد توغنديز برید
د "سرایا القدس" په نامه اسلامي جهاد سازمان پوځي څانګي د چهارشنبې په سهار د یوې وینا په ترڅ کي د يوه قوي برید خبر ورکړ او اعلان یې وکړ د اسرائيلو خواته یې ۱۰۰ توغندي فیر کړي دي.
انځور: AnAs Baba/AFP/Getty Images
پر تل ابیب باندي برید
پر اسرائيل باندي د حماس او اسلامی جهاد د بریدونو شدت تراوسه پوري بې ساری وو. دغو بريدونو په تل ابیب کي تاوانونه هم رسولي دي. په اسرائيل کي هرګړۍ د خطر الارم اوریدل کید. د بنگورویون نړیوال هوايي ډګر پروازونه په ټپه ودریدل او الوتکي د قبرس خواته وګرځول سوې.
انځور: Ahmad Gharabli/AFP/Getty Images
د اسرائيل جواب
پر غزې تراډه باندي د چهارشنبې په ورځ د اسرائيلي ځواکونو بریدونو ادامه درلوده. د داخلي امنیت ودانۍ او په غزې تراډه کي نور حکومتي مرکزونه تر بریدونو لاندي راغلل. د اسرائيل پوځ د چهارشنبې په سهار اعلان وکړ چي د حماس د اطلاعاتو دوه مسوولین په دغو بریدونو کي وژل سوي.