Përbindëshi para drejtësisë
22 Nëntor 2017![Niederlande Urteil Ratko Mladic | Mladic wird daraus geführt](https://static.dw.com/image/41480013_800.webp)
Shumë të thella dhe të gjata janë gjurmët e gjakut që kanë mbetur pas këtij plaku në Bosnje-Hercegovinë. Zotëruesi absolut i luftës së serbëve të Bosnje-Hercegovinës ka qenë në zenitin e fuqisë para 25 vitesh. Së shpejti ai mbase do të vdesë. Ndaj duket indiferent gjatë shqiptimit të denimit, ndonëse thotë se nuk pendohet fare - për asgjë. Incidentet e tij në Gjykatën e Hagës janë në përputhje totale me pohimet e tij të mëparshme, se kjo është "gjykata e djallit".
Ratko Mladiq mohon të pranojë realitetin, sikur edhe të gjitha qarqet shoviniste serbe në B-H dhe Serbi. Ato thonë se Tribunali i Hagës është një instrument politik kundër të gjithë serbëve. Në këtë mënyrë ata mohojnë edhe përgjegjësinë individuale të "heroit" të tyre dhe miqve të tij. Në këtë mënyrë marrin pengë shumicën e qytetarëve normalë serbë.
Madje edhe atëherë kur me të drejtë kritikojnë Tribunalin e Hagës, nuk ka pikë dyshimi që ish-gjenerali meriton procesin dhe denimin për të gjitha që ka bërë në periudhën 1992-95 dhe për të gjitha që kanë ndodhur në B-H. Për keqardhje është vetëm fakti që godina e Tribunalit të Hagës nuk është në Sarajevë, Beograd apo Banjalukë. Nga afërsia do të ishte më e qartë se si "heroi" shndërrohet në një përbindësh të tmerrshëm. Ai nuk është në gjendje të shprehë madje asnjë fjalë pendimi apo keqardhje. Ai nuk ka asgjë për t'u thënë familjeve të viktimave, madje as familjeve të ushtarëve të tij të vrarë. Sikur Rako Mladiq të kishte mundësinë që përsëri të zgjedhë, ai do të zgjedhte që sërish të jetë - Ratko Mladiq.
Do të zgjedhte anën kundërshtare të botës së civilizuar, ate që vret njerëz të paarmatosur, të rinj dhe pleq. Barbarizëm është kur me vite të tëra bombardon lagje të tëra të qytetit dhe kur civilët i trajton si një objekt për argëtim sadist. E tmerrshme është sasia e urrejtjes që ai ka shprehur pas "çlirimit" të Srebrenicës dhe "hakmarrjes ndaj turqëve". E pakuptimtë dhe totalisht e rrezikshme është të mendosh se humbjen e vitit 1389 (në betejën e Fushë Kosovës) mund ta kompensosh me realitetin e vitit 1995 (në Srebrenicë).
Ratko Mladiq për mua ka qenë prej fillimit grushti i verbër ideologjik dhe ushtarak i shovinizmit ekstrem serb, i cili kupton vetëm mbjelljen e vdekjes. Propaganduesit e shovinizmit të atëhershëm - sikur presidenti aktual i Serbisë Aleksandar Vuçiq - sot janë burrështetas të respektuar.
Për viktimat nuk do të ketë shumë ndryshime. Mladiqi për ta mbetet gjithmonë një kriminel cinik. Prehja e vetme për ta është që tani edhe gjykata konfirmoi ate që ata kanë menduar gjithmonë.
Për shumë ish-ushtarë të tij, dhe shumë serbë nga Bosnja, Mladiqi mbetet hero dhe viktimë e "komplotit antiserb". Pohimet e këtilla u shkojnë për dore edhe nacinalistëve boshnjakë, të cilët flasin "për serbët gjenocidialë". Politikanët populistë do ta shfrytëzojnë këtë për qëllimet e veta dhe shpresojnë lulëzimin e ri të tyre në Ballkan. Kjo është e kuptueshme, sepse pa një marrëveshje dhe mirëkuptim të përgjithshëm mes elitave politike boshnjake dhe serbe, nuk do të ketë as ndonjë koncept të qendrueshëm për të ardhmen e Bosnje-Hercegovinës.
Kam frikë se denimi i përbindëshit të vënë në dritaren ekspozuese të Tribunalit të Hagës, nuk do ta shuajë etjen për drejtësi në një vend, i cili edhe më tej është rob i mentalitetit të luftërave të viteve 90-të. Mladiqin e ka arritur drejtësia, por a jep shpresë ky vendim edhe për B-H? Kam frikë se për këtë është bërë tepër vonë.