Odavno je poznato da teroristička grupa koja sebe naziva „Islamskom državom“ (IS), raspolaže sa ogromnim sumama novca. Nemačka vlada polazi od toga da je reč o kapitalu u obimu „od jedne do dve“ milijarde američkih dolara. I ta suma sigurno raste. „Islamska država ima mnoge izvore finansiranja: krijumčarenje nafte i antikviteta, pljačke banaka, otkupnine od otmica, ali i klasično ubiranje poreza na područjima koja drži pod kontrolom. Ne bi trebalo zaboraviti niti donacije bogatih islamista. Najsigurnije u celoj toj raspravi jeste da niko u stvari na Zapadu ne zna kolike su materijalne zalihe IS.

Nezavisnost od inostranstva

Za razliku od terorističkih organizacija poput Al Kaide, „Islamska država“ nije labava mreža, već ona funkcioniše u mnogim domenima kao prava država. Ona kontroliše područja, prirodne izvore i naravno stanovništvo koje živi na tim područjima. Zato je, a to smatra i nemačka vlada, zavisnost IS od stranih izvora relativno mala.

Prema informacijama kojima raspolaže Organizacija za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), prihodi od nafte „Islamske države“ su u poslednje vreme pali i to pre svega zahvaljujući padu cene nafte na globalnom tržištu, ali i zbog pojačanih kontrola u Turskoj, kurdskim područjima i u Iraku. Takođe, u poslednje vreme intenzivirani vazdušni napadi dodatno smanjuju te prihode. Ali trgovina naftom bi, prema OEBS-u, mogla još više da se ograniči – i to manje kroz vazdušnih napada, a više preko informacija o posrednicima i onima koji na tom poslu zarađuju.

Mnogo prihoda, mnogo izdataka

Važan izvor finansiranja IS su i porezi i nameti na okupiranim područjima. Ljudi koji tamo žive moraju da plaćaju „Islamskoj državi“ pet do petnaest odsto prihoda, proizlazi iz podataka kojima raspolaže nemačka vlada. Uz to, trebalo bi dodati i „poseban porez za nemuslimane“. „Islamska država, dakle, gubitkom teritorija gubi i izvore zarade, a time i smanjuje mogućnost plaćanja svojih boraca. Jedinice IS, prema informacijama američkih obaveštajaca, imaju između 30 i 100 hiljada boraca. Obični borci dobijaju oko 400 do 500 dolara mesečno, a oficiri i do 3.000. Jednostavnom računicom dolazi se do iznosa od 15 miliona dolara mesečno, koliko IS mora da potroši samo na plaćenike. U pokrivanju tih troškova ne pomažu preterano ni donacije privatnih finansijera iz arapskih zemalja Persijskog zaliva koje su se, prema informacijama zapadnih službi, u poslednje vreme ionako drastično smanjile.

Srednjovekovna finansijska praksa

Na samitu G20 predstavljen je i izveštaj koji pokazuje da su nakon 2010. samo u Saudijskoj Arabiji 863 osobe osuđene zbog finansiranja terorizma. Na drugom mestu po osudama nalazi se SAD sa sto presuda. Ali to je samo vrh ledenog brega jer do suđenja dolazi retko.

Borba protiv finansiranja terorizma je teška jer finansijski tokovi ne idu uobičajenim kanalima preko banaka, već paralelnim sistemom izgrađenim na arapskom principu „havale“ koji počiva na poverenju i čiji koreni sežu u nomadska vremena. Isplate se obavljaju širom sveta – u gotovini i anonimno. „To otvara mogućnost da onaj ko plaća ne zna ko je primalac i obrnuti“, kaže Rajnhald Šulce, islamolog sa Univerziteta u Bernu.

Niskobudžetni terorizam

Bez obzira na finansije, napadi u Parizu pokazali su da oni mogu da budu planirani i izvedeni bez većih izdataka. Norveški institut za obrambene analize, analizirao je najkrvavije terorističke napade između 1994. i 2013. u Evropi i došao do zaključka da je više od tri četvrtine tih napada realizovano sa manje od 10.000 dolara po napadu. „Kalašnjikove i opasače s eksplozivom moguće je nabaviti na crnom tržištu za relativno malo novca“, kaže Hans-Martin Lang iz Odeljenja za prevenciju pranja novca nemačke Savezne uprave za kontrolu finansijskih tokova. On ukazuje da je najveći problem u tome što se najveći deo transakcija odvija u području koje se nalazi „ispod granica koje se prate“. Zaključak analiza glasi da teroristima neće tako brzo da ponestane sredstava za izvođenje napada, uprkos mogućim vojnim gubicima u Siriji i Iraku.