Iran ilitangaza Jumapili kuwa imeufunga tena Mlango wa Hormuz "hadi itakapotolewa taarifa nyingine”, huku ikianzisha mashambulizi dhidi ya mataifa kadhaa ya Ghuba kufuatia mashambulizi ya Marekani dhidi ya malengo ndani ya Iran, hatua inayozidisha mvutano wa kikanda na kuhatarisha juhudi za kurejesha amani Mashariki ya Kati.

Walinzi wa Mapinduzi wa Iran walisema walishambulia meli mbili katika Mlango wa Hormuz. Kulingana nao, meli ya kwanza ilisimamishwa baada ya kupuuza maagizo ya kutumia njia iliyoidhinishwa, huku risasi zilizofyatuliwa zikielezwa kuwa zilikuwa za onyo. Hata hivyo, Jeshi la Marekani kupitia Kamandi Kuu (CENTCOM)lilisema meli hiyo iliharibiwa kwa moto uliosababisha uharibifu katika chumba cha injini.

India ilitangaza kuwa raia wake 10 waliokuwamo kwenye meli iliyoshambuliwa karibu na pwani ya Oman wameokolewa, huku mmoja akiendelea kutafutwa. Awali, shirika la Uingereza la usalama wa baharini (UKMTO) lilisema wafanyakazi wa meli hiyo walilazimika kuitelekeza na kuingia kwenye boti ya uokoaji.

Wito wa kupunguzwa mvutano

Mashambulizi ya Iran yaligusa pia mataifa mengine ya Ghuba. Jeshi la Jordan lilisema makombora matatu ya Iran yalianguka katika maeneo tofauti nchini humo bila kusababisha majeruhi. Kuwait ilitangaza kuwa vikosi vyake vya ulinzi wa anga vilikuwa vikikabiliana na mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani, huku Bahrain ikiwasha ving'ora vya tahadhari ya mashambulizi ya anga. Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) nao ulisema mifumo yake ya ulinzi wa anga ilikuwa ikizuia vitisho hivyo.

Qatar ilisema ilifanikiwa kuyazuia makombora yaliyolenga nchi hiyo, lakini watu watatu walijeruhiwa. Televisheni ya taifa ya Iran (IRIB) iliripoti kuwa Walinzi wa Mapinduzi pia walishambulia kambi ya kijeshi ya Marekani nchini Qatar.

Aidha, Walinzi wa Mapinduzi walidai kuharibu vituo vya usaidizi wa meli za kivita na vifaa vya kujaza mafuta kwa meli za kubeba ndege za Marekani katika bandari ya Duqm nchini Oman. Shirika la Habari la Oman lililaani shambulizi hilo, likisema lilitokea saa chache baada ya Muscat kumkaribisha Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran kwa mazungumzo kuhusu usalama wa Mlango wa Hormuz.

Wakati huo huo, Pakistan ilitoa wito wa kupunguzwa kwa mvutano. Wizara ya Mambo ya Nje ya nchi hiyo ilisema waziri wake wa mambo ya nje alimhimiza mwenzake wa Iran katika mazungumzo ya simu kuhakikisha pande zote zinaonyesha kujizuia.

Kwa upande wake, CENTCOM ilisema Jumamosi kuwa jeshi la Marekani lilishambulia takriban malengo 140 nchini Iran, ikiwa ni kulipiza kisasi kwa shambulizi la Tehran dhidi ya meli nyingine ya kibiashara katika Mlango wa Hormuz. Malengo hayo yalijumuisha maeneo ya makombora na ndege zisizo na rubani, uwezo wa kijeshi wa majini, maghala ya silaha, mitandao ya mawasiliano na vituo vya uangalizi wa pwani.

"Iran ilifanya uamzi mbaya"

Baada ya mashambulizi hayo, Waziri wa Ulinzi wa Marekani, Pete Hegseth, alisema: "Iran ilifanya uamuzi mbaya. Sasa italipa.”

Vyombo vya habari vya serikali ya Iran viliripoti kuwa kufungwa kwa Mlango wa Hormuz kutadumu "hadi itakapotolewa taarifa nyingine”, hatua inayotarajiwa kuongeza shinikizo kwenye bei za nishati duniani kutokana na umuhimu wa njia hiyo kwa usafirishaji wa mafuta.

Katika ujumbe wake wa kwanza tangu mazishi ya baba yake, kiongozi mpya wa juu wa Iran, Mojtaba Khamenei, aliahidi kulipiza kisasi kwa kuuawa kwa baba yake na mtangulizi wake katika shambulizi lililohusishwa na Marekani na Israel mnamo Februari 28.

"Kulipiza kisasi ni matakwa ya taifa letu na lazima kutekelezwa,” alisema.

Chanzo : AFPE