Kenya imetangaza kisa cha pili cha Ebola, takriban wiki moja baada ya kuthibitisha maambukizi ya kwanza kabisa ya ugonjwa huo nchini. Mgonjwa mpya ni mwanamume mwenye umri wa miaka 39, ambaye ni ndugu wa karibu wa mgonjwa wa kwanza.

Katika taarifa iliyotolewa Jumatano, Oktoba 14, Wizara ya Afya imesema mwanamume huyo alikuwa tayari katika karantini alipoanza kuugua Jumanne. Alitengwa mara tu baada ya kuonyesha dalili za homa, uchovu na maumivu ya viungo.

Wizara imesisitiza kuwa visa hivyo viwili vinahusiana, na kwamba hadi sasa hakuna ushahidi wa maambukizi kusambaa katika jamii kwa ujumla. Hata hivyo, kisa hicho kipya kinaongeza wasiwasi kuhusu uwezekano wa mlipuko wa Ebola nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuenea zaidi katika eneo hilo.

Mgonjwa wa kwanza, raia wa Kenya aliyekuwa akiishi DRC, alifariki katika hospitali moja mjini Nairobi Oktoba 5. Alikuwa ameugua akiwa DRC takriban mwezi mmoja kabla ya kusafiri kwa barabara kwenda Uganda, kisha kupanda ndege kuelekea Nairobi Oktoba 3.

Baada ya kuwasili Nairobi, ndugu yake alimpeleka hospitalini kwa gari. Safari yake imeibua maswali kuhusu ufanisi wa ukaguzi wa afya mipakani, hasa kwa kuwa aliweza kuvuka mpaka wa DRC na Uganda uliokuwa umefungwa tangu Mei.

Ufuatiliaji wa waliokutana na mgonjwa

Mamlaka za Kenya zinasema zimewapata watu 113 kati ya 128 waliotambuliwa kuwa walikutana na mgonjwa wa kwanza. Kati yao, watu 108 wako katika karantini nchini humo.

Watu wengine watano wako nje ya Kenya, na mamlaka za afya katika nchi walizopo zimearifiwa. Juhudi za kuwatafuta watu 15 waliosalia zinaendelea.

Wakati huo huo, maafisa wa afya wanatathmini watu waliokutana na mgonjwa wa pili tangu alipoanza kuonyesha dalili. Hao ni pamoja na wahudumu wa afya na wafanyakazi wa kituo alikokuwa amewekwa karantini.

Kwa mujibu wa wizara, kubainika kwa mgonjwa huyo akiwa tayari chini ya uangalizi kunaonyesha kuwa mfumo wa kukabiliana na maambukizi unafanya kazi kama ulivyopangwa. Serikali imewataka wananchi kuwa watulivu lakini waendelee kuchukua tahadhari, na imeahidi kutoa taarifa kuhusu maendeleo ya mgonjwa.

Changamoto za ukaguzi viwanjani

Tangu kubainika kwa kisa cha kwanza, Kenya imetenga lango maalumu katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta kwa ukaguzi wa abiria wanaowasili kutoka DRC na nchi nyingine zinazoweza kuhusishwa na mlipuko huo.

Hata hivyo, wataalamu wa afya wanaeleza kuwa dalili za awali za Ebola zinaweza kuwa vigumu kutambua. Dawa za kupunguza homa, kama paracetamol, zinaweza pia kuficha homa wakati wa kupimwa joto.

Hali hiyo inaonyesha changamoto za kutegemea vipimo vya joto na fomu za taarifa za afya zinazojazwa na wasafiri pekee katika kubaini maambukizi.

Ebola huambukizwa kupitia mgusano wa moja kwa moja na majimaji ya mwili wa mtu aliyeambukizwa, akiwa hai au amefariki. Ugonjwa huo unaweza kusababisha homa, kutapika, kuharisha na, katika hali mbaya, kutokwa damu ndani na nje ya mwili.

Mlipuko wa DRC wavuka mipaka

Kenya ni nchi ya nne kurekodi kisa kinachohusishwa na mlipuko wa Ebola nchini DRC. Mlipuko huo, ambao ni wa pili kwa ukubwa kuwahi kurekodiwa duniani, umehusishwa na zaidi ya visa 9,000 na vifo zaidi ya 4,000.

Mlipuko ulitangazwa katikati ya Mei, ingawa huenda ulianza miezi kadhaa kabla. Unasababishwa na aina adimu ya virusi vya Ebola inayoitwa Bundibugyo, ambayo kwa sasa haina chanjo wala tiba iliyoidhinishwa.

Uganda iliripoti visa 20 na vifo viwili mapema mwaka huu, kabla ya kutangazwa kutokuwa na Ebola mwezi Agosti. Nchini Ufaransa, daktari aliyerejea kutoka DRC mwezi Juni alithibitishwa kuwa na maambukizi, lakini hakukuwa na kuenea zaidi kwa virusi.

Kenya pia ina kituo cha karantini chenye vitanda 50 kwa raia wa Marekani katika kambi ya jeshi la anga katikati mwa nchi. Kituo hicho kwa sasa hakina watu, na hadi sasa kimetumiwa na watu saba pekee.

Maafisa wa Kenya wamesema kituo hicho kinaweza kupokea Wakenya na raia wa mataifa mengine, lakini serikali ya Marekani haijathibitisha mpango huo.