Washington na Tehran zilisaini hati ya makubalianomapema mwezi Juni ili kuongeza muda wa kusitisha mapigano katika vita vya Mashariki ya Kati, ambavyo vilianza mwishoni mwa Februari kwa mashambulizi kati ya Marekani na Israel dhidi ya Iran, na kuwezesha mazungumzo kuhusu makubaliano mapana zaidi.

Kama sehemu ya makubaliano hayo, vita kati ya Israel na Hezbollah nchini Lebanon vilipaswa kusimamishwa, lakini Iran imesema itafunga tena Mlango-Bahari wa Hormuz kutokana na mashambulizi ya Israel. Hakukuwa na ripoti za mashambulizi mapya nchini Lebanon tangu Jumamosi jioni.

Makamu wa Rais wa Marekani JD Vance aliwasili katika eneo la mapumziko la Burgenstock lililoko kando ya milima nchini Uswisi mapema Jumapili kukutana na wapatanishi wa Iran kwa mara ya pili tangu mzozo huo wa miezi kadhaa uliposababisha machafuko katika Mashariki ya Kati na kuathiri uchumi wa dunia.

"Nadhani tunatumaini tutapiga hatua katika suala la nyuklia, tutapiga hatua katika suala la kusitisha mapigano Lebanon. Hayo ndiyo mambo mawili makubwa ambayo nadhani tunapaswa kuzingatia," Vance aliwaambia waandishi wa habari kabla ya kuondoka kutoka uwanja wa ndege wa Joint Base Andrews, akisema atajiunga na mazungumzo hayo "kwa siku moja au mbili tu."

Wizara ya mambo ya nje ya Uswisi ilisema wajumbe wa Marekani na Iran, pamoja na wapatanishi Pakistan na Qatar, wote walikuwepo katika hoteli hiyo ya kifahari, huku mazungumzo yakitarajiwa kuanza baadaye Jumapili asubuhi.

Mazungumzo hayo yanalenga kuanzisha kipindi cha miezi miwili cha kujadili masharti ya makubaliano ya mwisho kati ya maadui hao wawili, ikiwa ni pamoja na masuala kama vile mpango wa nyuklia wa Iran na vikwazo vinavyokandamiza Jamhuri ya Kiislamu.     

Shinikizo la Uswisi

Ujumbe wa Iran ukiongozwa na mpatanishi mkuu Mohammad Bagher Ghalibaf na Waziri wa Mambo ya Nje Abbas Araghchi waliwasili Uswisi Jumamosi jioni, huku wapatanishi wa Pakistan wakiwasili Jumapili.

Msemaji wa wizara ya mambo ya nje Esmaeil Baqaei alisema ujumbe huo "unataka utekelezaji wa ahadi za kila upande" chini ya makubaliano hayo. "Vinginevyo, maelewano hayo yatakuwa katika matatizo," alinukuliwa na shirika rasmi la habari la IRNA.

Islamabad ilisema kwamba Waziri Mkuu Shehbaz Sharif na mkuu wa jeshi Asim Munir watashiriki pamoja na wapatanishi wa Qatar.

Wapatanishi wa Marekani Jared Kushner na Steve Witkoff walikuwa tayari Uswisi wakishughulikia "baadhi ya vipengele vya kiufundi" na walikuwa wameripoti kwamba "mambo yanaenda vizuri", Vance alisema katika mahojiano na Fox News mapema Jumamosi.     

Mapigano nchini Lebanon

Hata hivyo, Israel na Hezbollah ziliendelea kushutumiana siku ya Jumamosi huku mapigano yakiendelea kusini mwa Lebanon.     

Jeshi la Israel lilisema mwanajeshi mmoja aliuawa katika mapigano, ikiwa ni kifo cha tano tangu makubaliano ya Marekani na Iran yafikiwe.

Afisa wa jeshi la Israel baadaye alisema jeshi limepokea amri kutoka kwa uongozi wa kisiasa wa nchi hiyo ya kusitisha mapigano, akiongeza kwamba wanajeshi "hawafanyi mashambulizi ya kabla" bali wanafanya kazi kwa kujilinda ndani ya eneo la usalama.

Hezbollah iliishutumu Israel kwa kufanya "chini ya kisingizio cha mpango wa kusitisha mapigano... jaribio la kujipenyeza kuelekea vilima vya Ali Taher".

Vyombo vya habari vya serikali ya Lebanon viliripoti kutokea mashambulizi ya anga ya Israel katika takriban maeneo 20, huku mamlaka zikihesabu zaidi ya watu 30 waliouawa. Idadi ya jumla ya vifo kutokana na mapigano nchini Lebanon imezidi 4,000, wizara ya afya ilisema.

AFP, DPA, Reuters, AP