Ni hali ya ahueni katika hifadhi hii kongwe ya Afrika. Mbuga ya wanyama ya Virunga kwa sasa imeepushwa na uchimbaji wa mafuta uliyokuwa ufanywe na kampuni ya Uingereza ya Soco International. Hayo ni mafanikio ya wakfu wa kutetea mazingira wa WWF. Wakfu huo ulipeleka malalamiko katika shirika la ushirikiano na maendeleo ya kiuchumi OECD.

Hapa ndipo mahala ambapo mashine za uchimbaji mafuta zingechimba mita kadhaa chini ya ziwa Edward, lililoko katika mbuga ya taifa ya Virunga kwenye mpaka wa Uganda. Tangu mwaka 1925 wakoloni wa Kongo Ubelgiji, walilitangaza eneo hili lenye volkano hai, misitu ya tropiki na milima ya theluji kuwa hifadhi ya asili. Na mwaka 1976 UNESCO iliitambua mbuga hiyo kuwa turaathi ya Dunia.

Kama hapa katika kijiji cha Kavanyongi zinaishi Karibu familia 50,000 kwa kulitegemea ziwa Edward: Ziwa hili linawapatia maji safi ya kunywa na pia maji ya kupikia. Uvuvi ni chanzo muhimu cha chakula na mapato kwa wakaazi wa eneo hili. Wengi walihofia kwamba uchimbaji uliyokuwa umepangwa ungechafua ziwa lao.

Katika soko la Kila wiki la Vitshumbi kwenye mwambao wa kusini mwa ziwa Edward, wanawake kutoka vijiji vya jirani huuza samaki wakavu. Familia nyingi zilikimbilia hapa kuepuka mapigano baina ya makundi hasimu ya wapiganaji katika maeneo mengine ya Kongo mashariki . Hata mbuga hii yenyewe imekuwa eneo la mapigano makali kwa muda mrefu. Lakini kwa sasa watu hawa wamejenga maisha mapya hapa.

Katika milima ya volkano ya mbuga ya Virunga, wanaishi karibu sokwe 200 wa milimani. Wanyama hao wanaokabiliwa na kitisho cha kutoweka walikuwa sababu muhimu ya eneo hilo kutangazwa kuwa turaathi ya dunia. Lakini majangili wameendelea kuwauwa tena na tena wanyama hao wenye haya. Nyama yao inachukuliwa kuwa chakula kitamu sana na inauzwa bei ghali.

Mbuga ya taifa ya Virunga ni makaazi ya spishi zaidi ya 700 za ndege na spishi 2,000 tófauti za mimea. Hata hivi viko hatarini kutoweka. Kila mwaka wakaazi hukata maeneo makubwa ya misitu kwa ajili ya kuwauzia kuni wakaazi wa mji wa Goma. Hata wapiganaji hukata misitu kwa ajili ya mkaa ili waweze kufadhili ununuzi wa silaha na risasi.

"Tunapaswa kuwaonyesha watu kuwa uhifadhi unaweza kuwa na manufaa ya kiuchumi, vinginevyo Virunga haitanusurika," alisema Emmanuel de Morode, Mkurugenzi wa mbuga hiyo tangu miaka mitano iliyopita. Kwa hivyo Mbeligiji huyo anategemea mitambo midogo ya maji kuzalisha umeme au kwa kutumia makaa ya mawe. Mwezi Aprili Merode ambaye ni mpinzani mkubwa wa uchimbaji mafuta alinusurika kuuawa.

Mbuga ya Virunga ina uwezo mkubwa. Kwa mujibu wa utafiti uliyofanywa na Wakfu wa WWF, mbuga hii inaweza kutoa hadi nafasi 45,000 za ajira katika maeneo ya kuzalisha umeme wa maji, uvuvi, utalii wa ikolojia, utabibu, utafiti na elimu. Mazingira na biashara vinapaswa kwenda sawia. Kwa mujibu wa WWF, usimamizi endelevu wa mbuga ya Vurunga unaweza kuingiza Karibu euro milioni moja kila mwaka.

Kama injini ya kiuchumi, mbuga ya taifa Virunga inaweza kuchangia amani na maendeleo endelevu katika eneo linaloizunguka. Kama ilivyokuwa kabla, eneo la mashariki mwa Kongo ndiyo moja ya maskini zaidi barani Afrika. Kwa miongo kadhaa, maisha ya kila siku yemegubikwa na mapigano baina ya makundi hasimu, na vizazi vya vijana vimekuwa bila fursa za elimu wala ajira katika eneo hilo.

Mwaka 2011 mafuta yaligunduliwa katika mbuga ya Virunga, na serikali ya Kongo iliingia mkataba wa utafiti na kampuni ya Uingereza ya Soco International. Kampuni hiyo sasa ilikubaliana na WWF kusitisha utafiti huo hadi serikali ya Kongo na UNESCO zithibitishe kuwa shughuli zake hazitaiathiri mbuga hiyo. Hii inamaanisha kuwa mbuga ya Virunga inaendelea kuangaliwa na makampuni ya mafuta.