ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin İsrail'in Ortadoğu topraklarının geniş bir bölümünde kutsal metinlerden gelen bir hakkı bulunduğunu ima eden sözleri tartışma yarattı.

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 14 ülke, Pazar günü yaptıkları ortak açıklamayla büyükelçinin sözlerini kınadı. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamada Huckabee'nin ifadeleri "tehlikeli ve kışkırtıcı" olarak nitelendirildi.

Açıklamada, ABD'li diplomatın sözlerinin Birleşmiş Milletler Şartı'na; Gazze savaşıyla tırmanan gerginliği yatıştırma ve kapsamlı bir çözüme yönelik siyasi bir perspektif oluşturma çabalarına aykırı olduğu vurgulandı.

Ortak metin; BAE, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Umman, Bahreyn, Lübnan, Suriye ve Filistin Devleti ile İslam İşbirliği Teşkilatı, Arap Birliği ve Körfez İşbirliği Konseyi tarafından imzalandı.

Bu açıklamadan önce birçok Arap ülkesi, tek taraflı kınama açıklamalarında da bulundu. Suudi Arabistan, büyükelçinin sözlerini "düşüncesizce" ve "sorumsuzca" olarak nitelendirirken, Ürdün, Huckabee'nin ifadelerinin "bölge ülkelerinin egemenliğine bir saldırı" olduğunu ifade etti.

Kuveyt, söz konusu açıklamayı "uluslararası hukukun ilkelerinin açık bir ihlali" olarak kınarken, Umman bu ifadelerin "barış ve istikrar için olan umutları tehdit ettiğini" belirtti.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada, "İsrail'in işgal altındaki Filistin toprakları ya da herhangi bir başka Arap toprağı üzerinde egemenliği olmadığı" yönündeki tutumunu yineledi.

Filistin Özerk Yönetimi ise X platformunda yaptığı açıklamada, Huckabee'nin sözlerinin "ABD Başkanı Donald Trump’ın (İsrail'in) Batı Şeria'yı ilhak etmesine yönelik reddiyle çeliştiğini" belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı da X üzerinden yaptığı açıklamada Huckabee'yi, "İsrail’in Filistinlilere karşı yürüttüğü yayılmacı saldırı savaşlarında ABD’nin aktif suç ortaklığını ifşa etmekle" suçladı.

Huckabee ne dedi?

ABD'nin İsrail Büyükelçisi, İsrail hükümetine yönelik eleştirel tavrıyla bilinen ABD'li talk show sunucusu Tucker Carlson'un podcast yayınına konuk olmuştu. Cuma günü yayımlanan podcastte Carlson, Huckabee'ye, kimileri tarafından İsrail'in Mısır'daki Nil Nehri ile Suriye ve Irak'taki Fırat Nehri arasındaki topraklar üzerinde hak sahibi olduğu şeklinde yorumlanan bir İncil ayetinin anlamını sordu.

Soruya önce "Tamamını alsalar da olur" şeklinde yanıt veren Huckabee, Carlson'un üstlemesi üzerine İsrail'in "bu toprakların tamamını almak gibi bir talebi olmadığını" belirterek, "Bu biraz abartılı bir ifadeydi" şeklinde konuştu.

Eski bir Baptist papaz ve büyük bir İsrail destekçisi olan Huckabee, Cumartesi günü X hesabından yaptığı paylaşımlarda söyleşide değinilen diğer konular üzerine pozisyonunu açıklığa kavuşturdu, ancak İncil ayetine yönelik tartışmalı ifadelerine değinmedi.

İsrail parlamentosu başkanı Amir Ohana da röportajdaki genel İsrail yanlısı duruşu nedeniyle X'te Huckabee'yi övdü ve daha önce antisemitism suçlamalarıyla karşı karşıya kalan Carlson'ı "yalan ve manipülasyonla" suçladı.

AFP/SÖ,JD