Orta ve Doğu Avrupa’daki hemen hemen bütün ülkeler Avrupa Birliği’ne üye olmakla ekkonomik bakımdan çok şey kazandı. Uluslararası Ekonomik Karşılaştırmalar Enstitüsü Direktörü Peter Havlik, genç üyelerin kaydettikleri gelişmeden diğer Birlik üyelerinin de karlı çıktıklarını söylüyor ve ekliyor: “İlk ekonomik bilançomuz kesinlikle müspet. Bu ülkelerin ekonomik büyüme hızı eski AB dediğimiz ülkelerinkinin iki katını buluyor. İhracatta başarılılar, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında öndeler. Bu gelişmenin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi beklenebilir.”

AB’deki yeni üyelerin yurt içi gayri safi hasılası 2004-2006 yılları arasında yılda ortalama yüzde 5,3 oranında arttı. AB üyesi olduktan sonra ihracatları ikiye katlandı. Yüksek büyüme hızı işsizliğin azalmasına da önemli katkıda bulundu.

Havlik’e göre “Doğal olarak ülkelere göre farklılıklar ve ülkelerin özelliklerinden kaynaklanan sorunlar da var. Bu hemen bütün bölge ülkeleri için geçerli. Tek istisna, büyüme hızının bu yıl yüzde üçün altına düşmesini beklediğimiz Macaristan. Bunun nedeni Macaristan’ın bütçe ve cari ödemeler dengesinde büyük açık vermesi. Buddapeşte yönetiminin geçen yıl yürürlüğe soktuğu tasarruf paketinin etkileri iki yıl daha hissedilecek.”

“Büyüme sürecek”

Enstitünün tahminlerine göre Orta ve Doğu Avrupa ülkkelerinin ekonomileri daha düşük ordanlarla da olsa önümüzdeki yıllarda büyümeye devam edecek. Peter Havlik “Bu ülkelerin ekonomik büyüme hızları gerçekten çok yüksek. Estonya ve Letonya gibi ülkelerde büyüme hızı yüzde 10’u buluyor. Büyümeyi besleyen faktörlerin başında da yurtiçi talepteki artış geliyor.”

Avusturyalı iktisatçılar hızlı büyümenin olumsuz etkilerini de göstermeye başladığını, Bulgaristan ve Romanya ile Baltık ülkelerinden Letonya ve Estonya’da konjonktürün aşırı derecede ısındığını saptamışlar. Baltık ülkelerinde ücretlerin bir yılda yüzde 20 oranında arttığını belirten uzmanlar işgücü ve birim ücret maliyetlerindeki artışın rekabet gücünü zayıflatıp ihracatın artış hızını düşürdüğünü ifadde ediyorlar. Buna paralel olarak özel tüketim harcamalarının ortalamanın üzerinde artması da dış ticaret ve ödemeler dengelerindeki açığı daha da büyütüyor.

Ancak Avusturyalı araştırmacılar yine de genç birlik üyelerinin ekonomik geleceklerini parlak görüyor ve aynı şeyin Balkanlar’daki üye adayları için de geçerli olduğunu söylüyor. Uluslararası Ekonomik Karşılaştırmalar Enstitüsü Direktörü Peter Havlik de “Önümüzdeki yıllarda da bölge ülkelerinden olumlu ekonomik haberler gelecek. Ekonomik büyüme süreci istikrara kavuştu. Gerçi büyüme oranları, merkezi Avrupa’nın Birlik üyelerindeki düzeyin henüz gerisinde. Ancak Balkan ülkelerinin ekonomileri de yılda yüzde üç ila yüzde beş oranında büyüyor. Bölgenin siyasi istikrara kavuşmakta olduğu da söylenebilir. Bu da yabancı sermayenin ilgisini arttırıyor, Balkanları yabancı şirketler için cazip hale getiriyor. Balkanlar’daki müstakbel AB üyelerinin ekonomik gidişatından endişe duymak için herhangi bir neden bulunmuyor” diyor.