AB Rusya ile ortaklık engelini aşıyor
26 Mayıs 2008
AB iki yıl süren tartışmalardan sonra Rusya ile yeni bir ortaklık oluşturmayı öngören anlaşma konusunda ilerleme sağlıyor. Bugün Brüksel'de biraraya gelen AB Dışişleri Bakanları, Rusya ile yeni bir ortaklık anlaşması imzalanmasına yönelik müzakerelerin önünü açacak bir karar alacak.
Anlaşma geçen yıl sona ermişti
AB ile Rusya arasında 1997 yılında imzalanan işbirliği anlaşmasının geçerliliği 10 yıllık süreden sonra geçen yıl sona ermişti. Rusya'nın Polonya'dan et ihracatına ambargo koyması nedeniyle Polonya da 2006 yılında Rusya ile yeni bir anlaşma imzalanmasını engellemişti. Ancak Polonya'nın şimdiki Dışişleri Bakanı Radoslav Sikorski, yeni hükümetin görüşmeleri bundan sonra engellemeyeceği sözünü verdi.
Litvanya'nın talepleri
Polonya'nın yanı sıra Rusya ile anlaşmaya karşı çıkan bir başka ülke ise Litvanya'ydı. Litvanya Rusya'dan 2006 yılında durdurduğu Litvanya'ya doğalgaz sevkiyatına yeniden başlamasını istiyor. Litvanya ayrıca Güney Kafkasya'da özellikle Gürcistan'dan ayrılmak isteyen Abhazya ve Güney Osetya ile yaşanan sorunun yeniden görüşülmesini, Sovyetler Birliği döneminde işlenen insanlık suçlarının da takipçisi olunmasını talep ediyor.
AB Dışişleri Bakanlarının Litvanya'nın bu taleplerinin de anlaşmaya eklenmesinin kararlaştırılması halinde, bugünkü görüşmelerde Rusya ile müzakere sürecinin başlanması kararının çıkmasını bekliyor. Gözlemciler Litvanya'nın taleplerinin ağır olduğunu ancak Rusya ile anlaşma imzalanmasının ön koşulu olmadığının altını çiziyor.
Müzakereler Sibirya'da yapılacak
AB, Rusya ile imzalamayı hedeflediği yeni ortaklık anlaşmasıyla, hem Rusya'dan petrol ve doğal gaz sevkitayını güvence altına almayı, hem de iki tarafın yatırım olanaklarını genişletmeye ağırlık vermesini istiyor. Ancak sözkonusu anlaşmada terörle mücadeleden, kültürel alışverişe kadar farklı alanlardaki işbirliğine yer verilecek. Toplantıdan uzlaşma kararı çıkarsa, AB ile Rusya yeni ortaklık anlaşması için müzakerelere Haziran ayında Sibirya'da yapılacak AB-Rusya Zirvesi'nde resmen başlayacak.
Doğu ülkeleriyle işbirliği
27 AB ülkesi Dışişleri Bakanının toplantıda ele alacağı bir başka önemli konu ise Doğu'daki ülkelerle ortaklığın arttırılması. Polonya ve İsveç özellikle Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Moldovya ve Ukrayna ile birliğin işbirliğini arttırmasını öneriyor. Polonya ve İsveç'in bu öneriyi dile getirmesinin arkasında Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerini de kapsayacak Akdeniz Birliği projesine karşı oluşları yatıyor. İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt ile Polonya Dışişleri Bakanı Radoslav Skirski, AB'nin stratejik olarak büyük öneme sahip olduğunu dile getirdikleri bu beş ülke ile bir ortaklık anlaşması imzalaması gerektiğini savunuyor. Bu anlaşma beş ülke ile AB arasında serbest ticaretin önünü açacağı gibi vizeyi de kaldıracak. İsveç ve Polonya Doğu'yla yapılacak bu işbirliğinin Sarkozy'nun önerdiği Akdeniz Birliği projesi gibi birliğe ekstra mali yük getirmeyeceğine de dikkat çekiyor.
Kosova misyonu
Dışişleri Bakanları toplantıda Kosova'da barış ve güvenliği sağlamayı amaçlayan AB polis ve adalet misyonu EULEX misyonunu da masaya yatıracak. AB Kosova'ya şimdiye dek sadece 300 polisle hukukçu gönderebildi. Kosova'da yeni Anayasa 15 Haziran'a kadar yürürlüğe girerse, BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon'un da sözkonusu misyona gerekli yetkiyi vermesi bekleniyor.
Savunma bakanları Afganistan'ı görüşecek
Brüksel'de biraraya gelecek AB savunma bakanları ise Afganistan'a gönderilen polislerin desteklenmesi konusunu görüşecek. Afganistan'a 230 polis gönderen birlik bu sayıyı arttırmayı planlıyor.