AB, Rusya'ya tavırda uzlaşacak mı?
1 Eylül 2008
Avrupa Birliği'nin üç saat sürmesi öngörülen Gürcistan gündemli olağanüstü zirvesinin akıbeti, Avrupa Birliği Dönem Başkanı Fransa'nın diplomatik becerilerine bağlı. Birlik ülkeleri arasında Rusya'ya gösterilecek tepki konusunda derin görüş ayrılıkları var. Bazı Avrupa başkentlerinden, Moskova'ya karşı yaptırım uygulanması çağrıları yükselirken diğer üye ülkelerde Rusya'nın kızdırılmaması gerektiği görüşü hâkim. Bu nedenle tarafları ortak bir noktada buluşturmak konusunda Cumhurbaşkanı Sarkozy'ye büyük görev düşüyor.
Fransa Başbakanı Francois Fillon, zirvede Cumhurbaşkanı Nikolas Sarkozy'nin diğer liderlere gerilimin çözümlenmesine dönük bir dizi öneride bulunacağını açıkladı. Sarkozy bu çerçevede, Rusya ve Gürcistan'ı ziyaret ederek tarafları barış konusunda uzlaştırmaya çalışacak.
AB'yi kızdıran noktalar
Avrupa Birliği üyeleri, Rusya’nın askerlerini ateşkes mutabakatı uyarınca çekmemiş olması ve Güney Osetya ile Abhazya’yı bağımsız devletler olarak tanımış olmasının kınanması gerektiği konusunda mutabık. Zira birlik, Sarkozy arabuluculuğunda üzerinde uzlaşmaya varılan altı maddelik ateşkes mutabakatının Rusya tarafından ihlal edildiği görüşünde. Moskova Yönetimi’nin Avrupa Birliği’nin ve Sarkozy’yi dikkate almayan bu tavrından geri adım atarak ateşkesin tüm gerekliliklerini yerine getirmesi bekleniyor. Almanya Başbakanı Angela Merkel, Rusya’nın yükümlülüklerini yerine getirmemesine tepkili. Merkel, "Bu tavır, uluslararası hukukun toprak bütünlüğü ilkesi konusundaki anlayışıma aykırı ve bu nedenle kabul edilemez” diye konuştu.
Tepkinin dozu birliği böldü
Avrupa Birliği zirvede Gürcistan’ın toprak bütünlüğüne vurgu yaparak Gürcistan’a mali yardım açıklayacak. Gerçi Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Rusya’ya karşı yaptırımlar üzerinde de çalışıldığından söz etmişti. Ancak bu mümkün görünmüyor. Gerçek şu ki Avrupa Birliği’nin manevra alanı çok da geniş değil. Her ne kadar İngiltere, Polonya ve Baltık ülkeleri Rusya’ya sert bir mesaj verilmesinden yana olsa da Almanya gibi ülkeler diyalogun muhafaza edilmesinden yana. Avrupa Birliği’nin Rusya ile yeni bir Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması konusunda başlayan müzakereleri askıya alabileceği belirtiliyor. Ancak özellikle Avrupa Birliği’nin Brüksel’deki kurumlarında bu anlaşmanın Rusya’dan çok birlik için önem taşıdığı belirtiliyor.
Steinmeier'dan kritik çağrı
Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier ise Rusya ile Avrupa Birliği arasında gerilimin tırmandırılmaması gerektiğine vurgu yaparken bu konuda net bir tavır ortaya koydu. Steinmeier şu çağrıyı yaptı: "Düşüncesizliğin yol açtığı gerilimi tırmandırma tavrına mümkün olan en kısa zamanda son verilmeli. Benim çağrım şu: Artık bu kışkırtmacı tavra son verin!”