İran savaşından dolayı Avrupa'da jet yakıtı olarak kullanılan kerosen kıtlığı yaşanacağı endişeleri sürüyor. Avrupa Komisyonu, olası bir kıtlığın bu yaz hava yolu sektörünü vurmayacağını düşünüyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaş nedeniyle günlük küresel petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı yaklaşık iki aydır kapalı.

Uluslararası kuruluşlara göre, tedarik aksamaları nedeniyle Avrupa'da uçak yakıtı Mayıs sonu veya Haziran başından itibaren kıt hale gelebilir. Zira Avrupa'nın jet yakıtı arzının yaklaşık yüzde 20'si Körfez ülkelerinden geliyor.

AB Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, önümüzdeki hafta ve aylarda bir kıtlık beklenmediğini söyledi.

Avrupa'da acil durum jet yakıtı rezervleri bulunuyor, ancak bunlar yalnızca "kesinlikle gerekli olduğu durumlarda" ve "ulusal düzeyde rekabet bozulmalarını önlemek için" piyasalara sürülebiliyor.

Öncelik, ABD gibi alternatif tedarikçilerden daha fazla jet yakıtı temin etmek. Her şeyden önce, Avrupa'nın sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üretimini daha hızlı bir şekilde artırarak uzun vadede petrole bağımlılığını azaltması gerekiyor.

Öyle ki ABD Başkanı Donald Trump daha önce İran savaşına katılmayı reddeden Batılı müttefiklerine bu konuda seslenmişti.

Trump, 31 Mart'taki paylaşımında "uçak yakıtı temin edemeyen ülkelere bir önerisi olduğunu" söyleyerek "Birincisi: ABD'den alın. Bizde fazlasıyla var. İkincisi: Gecikmeli de olsa cesaretinizi toplayın, Hürmüz Boğazı'na gidin ve oradan alın" demişti.

Hava yollarını koruyan düzenleme

Tzitzikostas, bugün yakıt ikmal uygulamaları ve yolcu haklarına ilişkin yönergeler açıkladı.

Buna göre, yakıt kıtlığı nedeniyle uçuş iptalleri "olağanüstü durumlar" olarak sınıflandırılacak. Bu da hava yollarının yolcuların doğan zararlarını karşılamak zorunda kalmayacağı anlamına geliyor.

Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü'ne göre, hızlı önlemler alındığı takdirde jet yakıtı kıtlığı önlenebilir. Ancak, kıt ve dolayısıyla daha pahalı jet yakıtı her halükarda tüketiciler için sonuçlar doğuracak.

Alman Tüketici Kuruluşları Federasyonu (vzbv) Başkanı Ramona Pop, Avrupa Birliği'nin (AB) "katı kurallar benimsemesi ve konuyu yakından izlemesi gerektiğini vurguladı.

Pop, "Düzenlemenin yalnızca mutlak bir kriz durumunda ve kanıtlanabilir bir kıtlık söz konusu olduğunda uygulanması önemlidir" dedi.

Federasyon başkanı, hava yolları firmalarının düzenlemeyi bir "yasal boşluk olarak kullanmaması gerektiğini" de ekledi.

DW,Reuters,dpa / SÇ,TY